Memleket basshysy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda aldaǵy damý kezeńimizge baılanysty el aldyna kóptegen jańa mindet qoıdy. Ásirese Prezıdent elimizdiń kadrlyq áleýetin birtindep arttyrý óte mańyzdy ekenin aıta kelip, 2025 jyldy «Jumysshy mamandyqtar jyly» dep jarııalaǵany – osy salada eńbek etip júrgen qanshama jumysshy mamannyń eńsesin bir kóterip tastady.
Bul jaǵymdy jańalyqqa kásiptik-tehnıkalyq mamandardy daıarlaıtyn oqý oryndarynyń ujymy da qatty qýanyp otyr. Qazir oqý oryndary jumysshy mamandyǵyn jumys berýshimen birge daıarlaıdy. Munyń nátıjesi óte jaqsy. Endi Memleket basshysynyń osy Joldaýynan keıin jumysshy mamandardy daıarlaıtyn bilim mekemeleri men jumys berýshiler arasyndaǵy baılanys, yntymaqtastyq odan ári bekı túseri anyq. Shynynda da, bir jyldary jumysshy mamandyǵynyń bedeli kúrt tómendep ketken edi. Qazirgi ýaqyt talaby basqa. Sony ata-analar men jastar da túsindi. Búginde joǵary synyp oqýshylary arasynda jumysshy mamandyqqa degen qyzyǵýshylyq artyp otyr. Degenmen bul mamandyq ıelerin dáripteý qoǵamda áli de kemshin sekildi kórinedi. Sondyqtan eńbek maıtalmandaryn kóbirek nasıhattap, jastardy adal eńbek etýge úıretsek, utarymyz kóp. Ony bilim uıymdary, ata-ana jáne jumys berýshi mekeme – úsheýi birlesip júrgizgeni durys.
Kelesi jylǵy «Jumysshy mamandyqtar jyly» aıasynda biraz joba qolǵa alynyp, eldiń kóńilinen shyǵatyn ıgilikti ister atqarylady dep senemiz. Ásirese kásiptik-tehnıkalyq kolledjderdegi dýaldy oqytýdy qarjylandyrsa, biraz dúnıe alǵa basar edi.
Dýaldy oqytýdyń bir ereksheligi – teorııany óndirispen ushtastyrady. Osy baǵdarlama sheńberinde oqý mekemesi jumysshy mamandardy jumys berýshi birigip daıarlaıdy. Máselen, stýdent óz bilimin 60 paıyz tájirıbemen, 40 paıyz teorııamen jetildiredi. Iаǵnı jumys berýshi uıym tájirıbe barysynda stýdentti ózderi usynǵan mamandyq boıynsha daıarlaıdy. Bul – óte jaqsy. Alaıda tájirıbeden ótip júrgen stýdentke tálimgerdiń de bereri mol. Biraq solardyń eńbegi kóp jaǵdaıda eleýsiz qala beredi. Sondyqtan tálimgerlerdi yntalandyrý úshin olarǵa da qarjy bólinýi kerek.
Álemniń ekinshi ustazy atanǵan Ábý Nasyr ál-Farabı babamyz «Tárbıesiz berilgen bilim – tul» dep beker aıtpaǵan. Sapaly bilimmen birge tálim-tárbıe de qatar júrýi qajet. Qazir bilim berý salasynda «Birtutas tárbıe» degen baǵdarlama bar, sonda jastardy eńbekke baýlý, otansúıgishtikke tárbıeleý, eńbek adamdaryna qurmetpen qaraý sekildi izgi uǵymdar anyq jazylǵan. Qazir bizdiń kolledj osy baǵytta biraz is-shara atqardy.
Prezıdent Joldaýynda kásiptik bilim salasyna reforma jasaý – aıryqsha ózekti másele ekenin jetkizdi. Bul osy salada eńbek etip júrgen pedagogterdiń bilimi men biliktiligin damytýǵa, jetildirýge serpin beredi. Sonymen qatar kásiptik-tehnıkalyq oqý oryndarynyń materıaldyq- tehnıkalyq bazasyn jaqsartýǵa da septigi tıedi dep senemiz. Ásirese osy salada qyzmet istep júrgen pedagogterdiń eńbekaqysyn kóterýge, oqý quraldarymen qamtamasyz etýge, oqý oryndarynyń bazasyn jańǵyrtýǵa qarjy bólinse, saladaǵy biraz túıtkildi máseleler oń sheshimin tabady.
Qazir elimizde jumysshy mamandyǵynda oqıtyn stýdentter tolyqtaı tegin bilim alady. Máselen, jumysshy mamandyǵy jumys berýshiniń suranysymen daıarlanyp, soǵan sáıkes memleketten grant bólinedi. Jumysshy mamandyqtaryna talapkerler oqýǵa emtıhansyz qabyldanady. Sondaı-aq Oqý-aǵartý mınıstrligi dýaldy oqytý baǵdarlamasy boıynsha stýdent tájirıbesi eńbek ótiline kiretin ózgeris engizdi. Osynyń bári – jumysshy mamandardy daıarlaýǵa Úkimet tarapynan jasalyp otyrǵan úlken qoldaý.
Bir sózben aıtqanda, Memleket basshysynyń halqymyzǵa arnaǵan Joldaýy el damýyna jańasha serpin berip qana qoımaı, jumysshy mamandyǵynyń bedelin kóterdi.
Myrzabek KÚJIMOV,
Qaztutynýodaǵy joǵary kolledjiniń dırektory