Ár jerdiń óz tóbesi, ár eldiń óz aǵasy, ár úıdiń óz tóri bar. Árbir áýlettiń qınalǵanda súıenetin, taıanysh bolatyn taý sııaqty tulǵasy, kól sııaqty tereń, dala sııaqty darqan arqa tiregi bolady. Ondaı adamdy «sol áýlettiń báıteregi» dep ataıdy. Ol báıterektiń saıasy tek óziniń otbasyna ǵana emes, aǵaıyn-týǵanyna, kórshisine, aýyldasyna, jora-joldastaryna da ortaq. О́ıtkeni ondaı adamdar kisilik pen kishilikti, parasat pen shapaǵatty basqalarǵa úlgi etedi. Sondaı abzal azamattardyń biri Shet aýylynyń týmasy Sovet Qabyldauly edi. Boıyndaǵy qajyr-qaıratyn, bilimi men biligin sharýashylyqtardyń damýyna, gúldenýine jumsady.
Ol Qarqaraly qalasyndaǵy №1 qazaq orta mektebin 1966 jyly, Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyn 1972 jyly oıdaǵydaı aıaqtap, eńbek jolyn Qarqaraly avtokólik mekemesinde tehnıkalyq qyzmet kórsetý ınjeneri bolyp bastaǵan. Keıin osy mekemeniń dırektory bolyp, 10 jyl tabysty eńbek etti. Ol kezde Qarqaraly avtokólik mekemesi (avtobazasy) aýdandaǵy eń iri mekemelerdiń biri sanalatyn. Atalǵan mekemedegi tehnıka aýdandaǵy júk tasymalymen tikeleı aınalysatyn. Mekemedegi kólikter naýqandyq jumysqa belsene qatysyp, jol jóndeýge qajetti materıaldardy, taǵy basqa júkterdi der kezinde tasymaldap, aldyńǵy qatardan kórinip júretin.
Sákeń mekemeniń áleýmettik salasyn da nazardan tys qaldyrǵan emes. Avtokólik júrgizýshilerine arnap, turǵyn úı salýdy qolǵa alyp, jumyskerlerin qajetti jaǵdaımen qamtamasyz etti. Sol kezde tutas bir kóshedegi úıler «avtobaza úıleri» dep atalatyn. Odan bólek, júrgizýshiler arasynan birneshe brıgada qurap, sol kezeńdegi úrdispen túrli eńbek ujymyn uıymdastyryp, jumystyń kórigin qyzdyra túsken. Maıdan Syzdyqov, Baısa Qojasov, Orynbaı Agımanov, Sháken Ýsabaev syndy azamattardyń brıgadalary aldyńǵy qatardan kórindi. Olardyń aldy Lenın ordenimen, kópshiligi Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenderimen, túrli medalmen marapattaldy.
Osy oraıda myna bir jaıdy atap aıtpasqa bolmaıdy. Sovet aǵa mekemege berilgen orden-medaldardy eshqashan ózine qaraı burǵan emes. Joǵary nagradaǵa ıe bolmasa da, urpaqtary «Jan áke!» dep emirenedi, áriptesteri, eńbek azamattary «Aqıyq azamatymyz!» dep qadirleıdi. Qatarlastarǵa qalqa, aǵaıynǵa arqa, týystar men dos-jaranǵa adal tirek bola bildi.
Taǵy bir aıta keterligi, Sovet aralasatyn azamattaryn laýazymyna qarap tańdamaıtyn. Hatshymen de, qosshymen de, eńbek azamattarymen de bir deńgeıde sóılese biletin. Sákenniń úıi avtobazaǵa jaqyn bolǵandyqtan, mekemedegi júrgizýshi dostary Sákeńmen birge kelip, úıinen aýqattanyp júretinine kýámiz.
Ozyq oıly, jumysty utymdy uıymdastyratyn isker azamattardyń joǵary turǵan oryndardyń únemi nazarynda bolatyny belgili. Sóıtip, 1987 jyly Sovet Qabyldauly Qarqaraly aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary laýazymyna joǵarylatyldy. Al 1991 jyly ákimshilik júıe jańadan qurylǵan kezeńde aýdan ákiminiń orynbasary bolyp taǵaıyndaldy. Aýdannyń jol, qurylys, elektr júıesi, jylý, sýmen qamtamasyz etý salasyna jetekshilik etti. Kúrmeýi kóp, kúrdeli máselelerdi sheshýde tabandylyq, iskerlik, belsendilik tanytty. 1995-2010 jyldary «QaraǵandyEnergo» birlestiginiń Qarqaraly aýdandyq joǵarǵy kerneýli elektr júıeleri mekemesiniń basshysy bolyp qyzmet etip, osy mekemeden zeınetkerlikke shyqty.
Sovet qaı salada eńbek etse de aýdan ekonomıkasynyń jańasha damýyna, áleýmettik máselelerdiń ońtaıly sheshilýine bir kisideı eńbek sińirdi. Jumys babynda talap qoıýdy qajet etetin basshylyq qyzmetterde júrgende de kisilik kelbetine qylaý túsirmedi, úlkenge izetti, kishige iltıpatty bola bildi.
Otbasynyń tiregi – otaǵasy, al oshaǵynyń jylýy – otanasy. Sovet aǵa balalarynyń ardaqty anasy, nemereleriniń qamqor ájesi, aıaýly jan О́rken jeńgemizben 50 jyldan astam ýaqyt baıandy ǵumyr keshti. О́rken uzaq jyldar boıy ustazdyq qyzmetti abyroımen atqardy. Erli-zaıyptylar berekeli shańyraq astynda úlgili azamattardy ósirip tárbıeledi. Olardyń árqaısysy bir-bir mamandyq ıesi atanyp, jeke otaý quryp, ata-analaryna nemere súıgizip, baqytqa bóledi. Atap aıtsaq, úlken uly Qýan – dáriger, Qaraǵandy óńiriniń qoly shıpaly ýrologi. Jaqsylyq pen Jandos – joǵary bilimdi ınjener-qurylysshy, Astananyń órkendep, gúldenýine úles qosyp júrgen óz isiniń mamandary. Inabatty kelinderdiń jóni bir bólek.
Tilek SÁDÝAQASOV,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri