Respýblıka kúni qarsańynda Qopa kóliniń jaǵalaýyna orman sharýashylyǵy ujymdarynyń ókilderi, jalpy qala turǵyndary belsene qatysyp, eki myńǵa jýyq kóshet otyrǵyzdy.
Mundaı jumys oblys ortalyǵynda ǵana emes, aýyl-aımaqta da qolǵa alynǵan. Keıingi úsh jyl ishinde 9 myń gektar alqapqa 50 mıllıonnan astam aǵash kóshetteri otyrǵyzyldy. Qoldyń salasyndaı aq qaıyńdar men máńgi jasyl qaraǵaıly ormanǵa baı Kókshe óńiri janashyr jandardyń is-qımyldary arqasynda burynǵydan da qulpyra tústi.
«Taza Qazaqstan» respýblıkalyq ekologııalyq aksııasy aıasynda ótkizilgen is-sharanyń mańyzy óte zor. Tabıǵatqa janashyr adamdardyń is-qımyly keıingi urpaqqa úlgi-ónege. Ári bul is-shara bolashaqtyń qamyn jegen izgi nıetten týyndap otyr. Aksııaǵa qatysqan oblys ákimi Marat Ahmetjanov «Aǵash otyrǵyzý – bul jaı ǵana kógaldandyrý emes, bizdiń bolashaqqa qosqan úlesimiz. Keler urpaqqa qolaıly jaǵdaı jasaımyz. О́lkemizdi kórkeıte túsemiz», dedi.
Is-sharaǵa landshaft dızaıneri, orman patologi tárizdi bilikti mamandar qatysty. Olar kóshetterdi durys tańdaýǵa, otyrǵyzýǵa járdemdesip, aqyl-keńesterin aıtty. Qala sáýletine kórik qosarlyq, turǵyndarǵa zııany tımeıtin qandaı aǵashtar otyrǵyzǵan jón? Mamandardyń aıtýyna qaraǵanda, qala ortasyndaǵy tehnıkanyń kóp júretin jerine qaraǵash, shyrsha tuqymdas aǵashtar egýge bolmaıdy. Kerisinshe, olardy qala turǵyndary demalatyn parkter men skverlerde ekken durys. Al adam aıaǵy jıi, qapylysqan kóp tehnıka júretin jerge qaıyń men alma aǵashtaryn ekken utymdy. Mundaı aǵashtar shań-tozańǵa shydamdy keledi ári terekke qaraǵanda japyraǵy qalyń, kórki de kóz tartarlyq. Qaraǵaıǵa qaraǵanda áldeqaıda tózimdi.
Keıingi jyldary oblys ortalyǵynda qurylys qarqyndy júrip, birneshe shaǵyn aýdan boı kóterdi. Jańa aýdandarda kósheniń bir betine alma, ekinshi betine bórte, al jaıaý júrginshi júretin jol boıyna úıeńki, úlken japyraqty qaraǵash ekse, áldeqaıda kórikti bolmaq. Tiri qorshaý tárizdi buta tektes ósimdikter shań ustaýǵa, dybysty báseńdetýge qabiletti. Osynyń barlyǵy jańa shaǵyn aýdandardyń jobasyna engizilýi kerek. Eski aǵashtardy kesýge keıde qala turǵyndary qarsy shyǵyp jatady. El pikirin eskergen ekologııa basqarmasy, tabıǵat qorǵaý prokýratýrasy buǵan tyıym salǵan. Qolbaılaý bolyp otyrǵan bir jaıt – osy. Keıbir jekemenshik kásiporyndar 20-30 kóshet egetin oń mysaldar kezigedi. Biraq bul talpynys tutas qalanyń tynysyn taryltyp turǵan búgingi jaıdy jaqsarta almaıdy. Eń bastysy, jańa shaǵyn aýdandardyń jobalaý-smetalyq qujatyn daıyndaǵan kezde jasyl jelekpen kómkerý tártibin de tyńǵylyqty eskergen durys. Shirigen áıtpese qısaıǵan aǵashtyń barlyǵy tazartylýy kerek. Merdiger mekeme aǵash ekken kezde kóshettiń keminde eki jyl boıy sýarylyp, kútilýi de mindettelgeni jón. Kóshetpen qala kógeretindigi daýsyz. Aldaǵy ýaqytta mamandar aıtqan oń pikir tabıǵat janashyrlarynyń qaperinde júrse jarasymdy bolmaq.
Kókshetaý