Jylqybaı kókem qart áke-sheshesiniń jalǵyzy edi. Sodan ba, betine eshkim jel bolyp tıgen emes. Bala kúninen erke, sholjań bolyp ósti. Sol erkeligi eseıgende de qalǵan joq. Jastyq pa, álde mastyq pa, jalyndaǵan jigit kezinde eki-úsh ret bas qurapty. Sońǵy jeńgemiz – Katıany alǵannan keıin ǵana baıyz tapqan. Jeńgemiz Qostanaıdan. Orta boıly. Qasy-kózi qıylǵan qara torynyń ádemisi. Kóp sóılemeıdi. Biraq eki tilge júırik. Ásirese orysshasy basym.
Jyqań aýylda uzaq jyl mal baqty. Bar ómiri eldiń shetinde, jeldiń ótinde ótti. Sondyqtan ony aýyldan anda-sanda kóretin edik. Keıin keńshar tarady. Ata-ájelerimiz ben aǵa-apalarymyz mańdaı terin tógip baqqan otar-otar mal eki-úsh jylda ushty-kúıli joq boldy. Jyqań ujymshar taraǵannan keıin aýyl irgesindegi burynǵy bólimshe ortalyǵy Toıtóbege kóship keldi. Munda bas-aıaǵy onshaqty úı ǵana bar. Bári de malshy otbasylar. Endi Jyqańdy jeńgemizben aýyldan jıi kóremiz. Jıyn-toıdan qalmaıdy. Kókem ónerden de qara jaıaý emes. Eki-úsh aýyz óleńdi tabanda qurastyryp, dombyramen «áý» dep shyrqap jiberedi. Únemi ekeýi birge júredi. Bir qarasaq, Toıtóbeden aýylǵa quldılap kele jatady. Bir qarasaq, ekeýi úıine ketip barady. Aldynda aıaǵyn adymdap basyp bara jatqan jeńgemiz. О́ıtkeni bul kisi jyldam júredi. Jeńgemizdiń jaıaý júrisine ekiniń biri ilese almaıdy. Ol aýyldaǵy «men – marafonshymyn» degen jas jigitterdiń ózin shań qaptyryp ketken. Beınelep aıtqanda, onyń júrisine attyly adam ǵana ilese alady. Bir kúni sonyń syryn apamnan surap edim: «E, ol abysynym, Kókdónenge tartqan ǵoı» dedi. Apam aıtyp otyrǵan «Kókdónen kim?» túk túsinbedim. Qaıta surap edim:
– Ony qaıtesiń, bar buzaýdy aıdap ákel. Qazir sıyr keledi, – dep ózimdi jumsap jiberdi. Sóıtip, bul taqyryp jabyq qalǵan. 90-jyldardyń aıaq kezinde jeńgemiz aýyryp, ómirden ótti. Jyqańa onyń qaıǵysy qatty batty. Úıinen shyqpaı jatyp aldy. Ekeýiniń arasynda bala bolǵanda qandaı bolar edi? Joq degende, kókeme qolǵanat bolyp júrýshi edi. Áıteýir Jyqań qaıǵynyń qudyǵyna qulap ketpedi. Eńsesin qaıta tiktep, aǵaıyn ortasyna oraldy. Jeńgemizden keıin biraz jyl jalǵyz ǵumyr keship, byltyr dúnıe saldy.
Al meniń oıymnan apam aıtqan «Kókdónen esimdi adam» ketpeı qoıdy. Bul kisi ótken ǵasyrda ortasynda Torǵaı óńirinde ómir súrgen. Erekshe qasıeti bolǵan. Ásirese el arasynda onyń júrdektigi týraly ańyz-áńgime kóp. Ylǵı jaıaý júredi. Mejeli jerge kólikten buryn jetedi. Onyń júrisine eshkim ilese almaǵan. Eski sózge qulaǵy túrik Baqytbek Baıtemirov aǵamyz ony bala kúninde kórgenin aıtady.
«1959 jyldyń qońyr kúzi. Kóneleý qońyr taqııanyń syrtynan bozǵyl juqa jalbaǵaıy bar, uzyn aq kóılek kıgen jalań aıaq adam úıge keldi. Bet poshymy kınodaǵy ózbek shaldaryna uqsaıdy. Daladan jýynyp kelgen soń otyra qalyp, eki aıaǵyn kóterip, shoq aıaqtyń ústine ustap qyzdyrdy. Ne aıtqany esimde joq. Biraq maǵan onyń eshkimge uqsamaıtyn keskin-kelbeti aıryqsha áser etti. Sol beınesi kóz aldymda saqtalyp qaldy», deıdi ol.
Birde Torǵaıda ájeptáýir qyzmet isteıtin bir basshy jeńil kóligimen jol ústinde jaıaý ketip bara jatqan Kókdónenniń janynan ony shańǵa kómip, zymyrap ótedi. Álgi azamat kóligimen yzǵyp Torǵaıǵa kelse, Kókdónen sonda júrgenin kórgen. Tańǵalypty. El ishinde ol jaıynda osyndaı oqıǵalar kóp. Bireýler ol soǵysta jaraqat alǵan, sodan erekshe qasıet paıda bolǵan deıdi. Endi bireýler bala jasynan qonǵan dep aıtady. Degenmen el-jurt onyń erekshe qasıetin bilip, qatty qadirlepti.