• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 31 Jeltoqsan, 2024

Áleýmetshil aqyn

50 ret
kórsetildi

Qazaq poezııasy únemi damý ústindegi myzǵymas munara ispetti. Alyp munaraǵa ár talantty aqyn óz kirpishin qalap, bıikteýine úles qosady. Ult poezııasyna jańa betburys ákelgen sondaı sırek reformator aqynnyń biri Temirhan Medetbek bıyl «Halyq jazýshysy» mártebesine ıe boldy.

Temirhan Medetbek poezııaǵa qadam basqan alǵashqy izdeni­simen-aq kózge tústi. Iá, Muqa­ǵalı aıtqandaı, «eger poezııa túlemese, jańaryp otyrmasa, Pýshkınder men Abaılardan keıin ol esikti qaǵýdyń ózi aqy­maqtyq bolar edi». Jas aqyn á degennen jańashyl atandy. Mańyzdy áleýmettik ta­qyryptarǵa der shaǵynda ún qatyp, zamannyń bulqynysyn tanytýǵa tyrysty. Abyz Ábish Kekilbaıuly aqyn týraly sózinde: «Ol kóptiń múddesin sóz arasynda emes, óz muńyn shetke ysyryp qoıyp, bárinen buryn muńdap, buryn jyrlap kele jatqan áleýmetshil aqyn. Ámbeniń qınalǵan sherin tolǵap, ámbeniń tebirengen syryn aıtyp kele jatqan ult joqshysy, ult jyrshysy» degen bolatyn. Aqyn jyrynda ǵana emes, qaıbir ult basyna tóngen qıly jaǵdaıda da halyqtyń atynan sóz sóılep, el taǵdyryna qatysty kesek pikir órbitti. Qaraǵaıǵa qarsy bitken butaqtaı tik júrdi, ne nárseni de búkpeı aıtty. «Jaý­larym – alty qyrdyń astynan, kúshigimniń úrgenin estip, bezip qashatyn. Tórime shyqpaq túgili, tóbeme shyqpaq túgili – qań­syǵan týlaǵymdy, oıýly etikterin sheship basatyn».

Túrik aqyny Mehmet Akıf Ersoı aıtqandaı, Temirhan Medetbek qalaı ómir súrse, solaı jazdy, qalaı jazsa, solaı ómir súrdi. Aqynnyń poezııaǵa jasaǵan úlken betburysy retinde «Kók túrikter saryny» jınaǵyn aıtar edik. «Kók túrikter saryny» – qylyshy erlikke qanǵan, namysy tasty týraǵan batyr túr­kilik rýhtyń biregeı kórinisi, zamanaýı úlgide oıanyp, ýaqytqa til qatýy. Eńbegi elenip, el tilegi oryn­dalyp, mereıli bıikke kóte­rilgen aqynnyń bıylǵy qýanyshy – óleń mereıine aınalyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar