Azyq-túlik túrleri túgel derlik syrttan tasymaldanatyn Mańǵystaýda baǵanyń aıaqasty aspandap ketýi tań emes. Sondyqtan ákimdik ózimizdiń kásipkerler arqyly sóredegi jergilikti ónim úlesin arttyrýǵa kúsh salmaq. Oblys basshylyǵy shaǵyn jáne orta bıznes ókilderimen kezdesý ótkizdi. Jıyn barysynda jergilikti ónim óndirýshi, saýda jelisi jáne ákimdik arasyndaǵy úshjaqty memorandýmǵa qol qoıyldy.
Kelisimge sáıkes, saýda jelileri otandyq óndirýshiler úshin kóbirek saýda oryndaryn bólýge jáne «Qazaqstanda jasalǵan» tańbalaýyn belsendi paıdalanýǵa mindetteledi. Iri saýda jelileri 14 kún ishinde jergilikti óndirýshilerdiń ónimderin jetkizý úshin aqy tóleýi kerek. Úshjaqty memorandýmnyń halyqqa ne bereri belgisiz, áıtse de sol kúni-aq Mańǵystaýda kartop baǵasy eki esege jýyq sharyqtap shyǵa keldi. «Kisideginiń kilti aspanda» degendeı, Mańǵystaýda kartop óspeıtindikten elimizdiń ózge óńirlerinen jáne shetten, ıaǵnı syrttan keletin taýardyń baǵasy óndirýshige, tasymaldaýshy men satýshyǵa táýeldi.
250-300 teńge shamasynan áp-sátte 520 teńgege deıin sekirip shyqqan kartop kelisiniń baǵasy Mańǵystaý oblysy ákimdigine aıtarlyqtaı salmaq saldy. Qoǵamdyq kommýnıkasııa ortalyǵynyń habarlaýynsha, óńirdiń turaqtandyrý qoryna ózge óńirlerden 15 tonna kartop, 5 tonna sábiz ben 7 tonna jýa ákelinip, jergilikti organdar men 12 iri saýda jelisi arasynda áleýmettik mańyzdy taýarlardy belgilengen baǵada satý jóninde kelisim jasalǵan. «Jaýapty tulǵalar azyq-túlik baǵasynyń shamadan tys sharyqtaýy kóterme saýdamen aınalysatyn kásipkerlerge tikeleı baılanysty ekenin málimdedi» deıdi ortalyq. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń dereginshe, óńirde aptalyq kartoptyń ortasha baǵasy – 250 teńge. Oblys turǵyndaryna turaqtandyrý qorynan bólek, 70-80 tonna kartop Pavlodar, Qaraǵandy jáne basqa qalalardan jetkizilgen. Alypsatarlardyń negizgi qunǵa 10-15% qosý quqyǵy tapshy taýar baǵasynyń kúrt kóterilýine áser etedi.
«О́ńirdegi «ASAR-S» kóterme taratý bazaryndaǵy kartoptyń kóterme baǵasy – 320-350 teńge, bólshek saýdada – 177-380 teńge. Baǵa ósiminiń basty sebebi – О́zbekstan men Reseı tarapynan bizdiń kartopqa eksporttyq suranystyń artýy. Sebebi О́zbekstanǵa kartop eksporty 3 ese, Reseıge 4 ese ósip ketti. Reseıde kartop egistiginiń kólemi byltyrǵy deńgeımen salystyrǵanda 16%-ǵa deıin tómendeýine baılanysty kóterme baǵa 2 ese ósti», deıdi Kásipkerlik jáne saýda basqarmasynyń basshysy Dastan Muratalıev.
Jabdyqtardyń qymbattaýyna baılanysty mıneraldy tyńaıtqysh pen hımııa óniminiń ózindik quny da 25-30%-ǵa ósken. Qazir Mańǵystaýdaǵy turaqtandyrý qorynda 36 tonna kartop, 29 tonna sábiz, 14 tonna pııaz, 6 tonna qyryqqabat bar. Saýda oryndarynda 250 tonna kartop qory, 150 tonna sábiz ben 130 tonna jýa, 80 tonna qyryqqabat bar. Ákimdik aqparatynsha, turaqtandyrý qorynan tutynýshyǵa kartop – 177 teńgeden, sábiz – 192 teńgeden, jýa 187 teńgeden usynylady.
Kartop baǵasynyń qymbattaýyna baılanysty oblystyq jáne qalalyq monıtorıng tobynyń músheleri «Aman», «Dına», «Dana», «Altyn fýd» sýpermarketterine monıtorıng júrgizip, baǵalardy tekserdi. Monıtorıng barysynda «Asar-S» saýda bazarynda kókónis jáne 33 shaǵyn aýdanda ornalasqan «Dına» gıpermarketindegi áleýmettik mańyzdy azyq túrleriniń baǵasyna qatysty akt jasalyp, oblystyq Saýda jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamentine joldandy.
Mańǵystaý oblysy