Adaldyqtyń abyroıly joly

Qoǵamda adaldyq saltanat qurǵanda ǵana damýdyń dańǵyly ashylatyny anyq. Atyraý qalasynda ótken Ulttyq quryltaıda Prezıdent bul qaǵıda ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrýda negizgi baǵdar, tutqa bolatynyn aıtty. «Elimizdegi árbir azamat osy basty qundylyqtardy berik ustanýy kerek. Men usynǵan «Adal azamat» uǵymy munyń bárin túgel qamtıdy. Sonymen qatar bul Ádiletti Qazaqstan ıdeıasymen úndesip jatyr. Biz osy irgeli qundylyqty urpaq sanasyna sińire berýimiz kerek. Adal azamat degenimiz – jaqsy qasıetterge ıe bolyp, adal eńbek etetin jáne tabysqa adal jolmen jetetin adam. Iаǵnı adaldyq pen ádildikti bárinen bıik qoıady. Ozyq oıly ult bolý úshin búkil qoǵam sana-sezimin ózgertip, jańa qundylyqtardy ornyqtyrýy kerek. Árbir adam «Adal azamat» degen atqa laıyq bolsa, elimizde ádil qoǵam ornaıdy», dedi Q.Toqaev.

Osy turǵyda Aq­tóbe qalasyn­daǵy ózi bilim alǵan mekte­bine qam­qor­lyq ta­nytyp, qoldaý bil­dirip kele jatqan belgili mesenat, kásipker Qaırat Maıtekovtiń zamanaýı sport alańyn salyp, urpaq saýlyǵyna úles qosýy – úlgi bolarlyq úrdis. Sharbolattaı shynyǵyp, shymyr bolyp ósken balanyń jan-jaqty damýǵa, sala­matty ómir saltyn ustanýǵa degen qul­shynysy artady. «Týǵan jerge taǵzym» aksııasy aıasynda jo­mart jan ózi oqyǵan mektepke kúrdeli jóndeý júrgizdi. Ár pán kabınetterin zamanaýı qural­darmen jabdyqtady, aǵylshyn tilin tereńdete oqytý maqsatynda arnaıy zerthana ashyp ta berdi.

«Ozyq úlgili elge aınalýdyń bas­ty kilti – bilimde. «Bilimsizdiń kúni qarań» deıdi. 1991 jyly táýelsizdiktiń eleń-alań shaǵynda osy bilim ordasynan jelkenimizdi kerip ómir aıdynyna attandyq. Oqýshy kezimizde dál mundaı sporttyq alań, jattyǵý orny, oıyn túrlerin ótkizetin stadıon bolǵan joq. Táýelsiz eldiń urpaǵy eshkimge táýmendi bolmaı ósýge tıis. Osy ustanymdy buzbaı birneshe jyldan beri altyn uıa mektebimizge qoldaý kórsetip, qamqor­lyq jasap kelemiz», deıdi Q.Maıtekov. Birneshe adamdy turaqty jumys ornymen qamtamasyz etip otyrǵan kásipker keleshekte de áleýmettiń áleýetin kóterýge úles qosatynyn jetkizdi.

Aqtóbe oblysynda 20 jastaǵy jas jat­tyqtyrýshy Dıas Aıym­qu­lovtyń 60-tan astam balany taekvondo sportyna tegin baýlyp júrgeni de naǵyz adal eńbek. Bilikti bapkerdiń shákirtteri oblystyq, respýblıkalyq saıystarda olja salyp úlgerdi. О́zi de alǵashqy múshelinen asqannan osy sport túrimen turaqty shu­ǵyldandy, tynymsyz ter tókti. Halyqaralyq saıystarda jeńiske jetip, sport sheberi atandy. Búginde joǵary oqý ornynda oqı júrip, jıǵan tájirıbesin aýyl balalaryna tegin úıretip keledi. Sazdy aýylyndaǵy balalar sport mektebinen keleshekte sańlaq sportshylar shyǵyp jatsa, Dene shynyqtyrý jáne sport fakýltetiniń stýdenti, jas bapker Dıastyń ózindik qosqan úlesi de bolmaq. Balalardyń boıyna otanshyldyq rýhtyń dánin seýip, ulttyq namystyń máıegin myqtap sińirip júrgen azamattyń qareketi bir-birinen baltalasań da ajyramaıtyn «Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys» qa­ǵıda­ty­men qabysyp jatyr. Dıas Aıym­qu­lovtyń izgi amaly adal­dyq uǵy­my­nyń altyn qazyǵy ispetti.

Qazaqstannyń Eńbek Eri, «Qarasý» saýda-óner­kásiptik kom­panııasynyń bas dırektory Almat Tursynov táýelsizdikpen tuspa-tus kásipkerlikti qolǵa al­ǵan azamat. Qostanaı oblystyq mesenattar klýbynyń turaqty múshesi 30 jyldan beri eldiń aýyl sharýashylyǵy salasyn órkendetip keledi. Onyń jetek­shiligindegi «Qarasý» kásip­orny álemniń ozyq ınnova­sııa­lyq tehnologııasymen jumys isteıdi, básekege qabiletti ónim óndiredi.

Prezıdent Q.Toqaev Ulttyq quryltaıdyń úshinshi otyrysynda kásipkerlikpen shuǵyldanyp tabysyn eselegen azamattar elge únemi qaraılasyp qaıyrylyp otyrýdy tapsyrdy. «Kóptegen eldiń, tipti, kórshi elderdiń ózin­de iri kásipkerler memleketke alaqan jaımaıdy. Kerisinshe, týǵan elin damytýǵa óz erkimen qy­rýar qarjy jumsaıdy. Osy elde kásibin jasap, baıyǵan adamdar qara basynyń ǵana emes, eldiń de qamyn oılaýǵa tıis dep sa­naı­myn. Olar jeke múddesin qoǵam múddesimen úılestire bi­lýi qajet. Elge janashyr isker azamattar bizde de az emes. Mundaı azamattar qoǵamǵa qajetti kópte­gen jobaǵa qarjy salyp, ıgi is­terdiń basy-qasynda júr. Qaıy­­­rym­dylyq, volonterlik bas­ta­ma­­larǵa demeýshilik jasap kele­di. Memleket te otanshyl azamat­tardy ózgelerge úlgi etip, olarǵa qoldaý kórsetedi. Árıne, aımaqtarda óz qarjysyna meshit salǵan kásipkerlerdiń nıeti túzý, ony túsinýge bolady. Alaıda jańa mektep, jataqhana, aýrýhana, kitaphana, murajaı nemese sport saraıyn turǵyzý áldeqaıda mańyzdyraq. Munyń saýaby mol. Keıingi urpaq ta osyndaı ıgi isterge alǵys aıtary anyq» ekenin jetkizdi.

Memleket basshysynyń: «Bız­­nes ókilderi barlyq salada bel­sendi bolýy qajet. Muqtaj jan­darǵa qolynan kelgenshe kómek kórsetip, árdaıym áleý­met­tik jaýapkershilik tany­týy kerek. Sonda ǵana, shyn máninde, jańa ulttyq býrjýazııa qalypta­sady dep aıta alamyz. Dál osyndaı ulttyq býrjýazııa ókilderi básekege qabiletti ekonomıka qu­rýǵa, halqyna qaltqysyz qyz­met etýge qashanda daıyn bo­lady» degen sózin Almat Janá­bilulynyń jurtshylyqqa jasa­ǵan jaqsylyǵy qýattaı túsedi. О́zi jetekshilik etetin kompanııa qarajatyna 50-den astam turǵyn úı, 40-tan asa páter, balalar men jasóspirimder sport mektebin salyp berdi. Jyl saıyn turǵyndarǵa túrli áleý­mettik kómek kórsetedi. Eńbek Eri basqaratyn eńseli ujym áleý­mettik jobalarǵa uzyn-yrǵasy 1,5 mlrd teńgeden asa qarajat aýdardy. Kompanııa qarjysymen Qarasý ózeniniń arnasy tazartyldy. Aýdan orta­lyǵyndaǵy jasyl beldeý abattandyryldy. О́lkeniń tabıǵatyna beıim aǵash kóshetteri egilip, jyldan jylǵa jaıqalyp ósip keledi.

Prezıdenttiń: «Biz sońǵy jyldary kásipkerlikti damytýǵa aıryqsha mán berip otyrmyz. Basty maqsat – elimizdi aımaqtaǵy ashyq naryqtyq ekonomıkasy bar mańyzdy ortalyqqa aınaldyrý. Osy oraıda, ulttyq býrjýazııaǵa zor mindet júkteledi. Men ult­tyq býrjýazııa týraly oı-tujyrym­dy osydan 24 jyl buryn Davos ekonomıkalyq forýmynda atap óttim. Bul jerde ulttyq degen sóz kásipkerdiń ultyna emes, onyń azamattyq sana-sezimine qatysty aıtylyp otyr. Iаǵnı elimizge qoǵam aldyndaǵy joǵary jaýapkershiligin sezinetin jáne Qazaqstandy damytýǵa eleýli úles qosatyn ulttyq býrjýazııa ke­rek», degen qaǵıdasy qatań eske­rilýi kerek. Aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń kólemin jyl saıyn ulǵaıtyp, et klasterin joǵa­ry sapada ázirleıtin kompanııa ujy­my tórt túlikti óz tóli esebi­nen ósirýden bastap, maıly jilikti meıramhanaǵa jetkiz­genge deıingi sharýany tııanaqty atqarady. Qostanaı óńirinde ǵana emes, elimizde egistik jerdi molynan ıgerip otyrǵan sanaýly kompanııanyń biri de A.Tursy­novtyń ujymy. Keıingi úlgidegi agrotehnıka men zamanaýı tehno­logııanyń ıgiligin kórip, ónim túsimin eseleı arttyryp otyr.

Ulttyq quryltaıda Prezı­dent óz kásibin óte jaqsy biletin, oǵan ábden berilgen, eńbekqor adam ǵana tabysqa jete alatynyn atap ótti. «Azamattardyń, ásire­se, jastardyń kózi ashyq, dúnıe­tanymy keń bolǵanyn qalaı­myn. «Týǵan jerge týyń tik» deıdi halqymyz. Bul – óte maǵynaly ósıet. Jas urpaq bul sózdiń mán-maǵynasyna tereń boılaýy qajet. Qazaqstan – barsha azamaty­myzdyń ortaq Otany, qaster­li mekeni. Onyń qaı túkpiri de – biz­diń týǵan jerimiz. Jastar elimiz­diń barlyq aımaǵyn birdeı jaqsy kórip, tutas elimizdiń damýyna úles qosqany abzal», degen Mem­leket basshysynyń úndeýin Eńbek Eri A.Tursy­nov basqaratyn kom­pa­nııadaǵy 3 myńnan asa qyzmet­ker eseli eńbegimen áıgilep otyr.

Ulttyq quryltaıda Memleket basshysy mańyzdy ıdeologııalyq tujyrymdar men qadaý-qadaý negizgi baǵyttardy tarqata aıtty. «Táýelsizdik jáne Otanshyldyq, Birlik jáne Yntymaq, Ádildik jáne Jaýapkershilik, Zań jáne Tártip, Eńbekqorlyq jáne Kásibı biliktilik, Jasampazdyq jáne Jańashyldyq. Ultymyz osy ıdeıalyq negizderdi basshylyqqa alsa, boljaýsyz, qarqyndy damyp kele jatqan HHI ǵasyrda laıyqty ornyn tabady. Quzyrly memlekettik organdardyń bári óz jumysyn qaıta qarap, osy tuǵyrnamaǵa úılestirýi qajet» ekenin tapsyrdy. Adal tabys qoǵamdy izgilikke bastaıtyn aza­mattardyń taban aqy mańdaı terimen keletinin qashanda qaperde ustap, jan-jaqty nasıhattap, aıta júrgenimiz abzal.