• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Tanym 29 Qańtar, 2025

Ǵalam ǵajaptary: Tastar kóshi

83 ret
kórsetildi

AQSh-taǵy Reıstrek-Plaııa at­ty ózen osy kúni tolyǵymen shólge aınalǵan. Tipti ósimdik ataýly da joq desedi. Bir qyzyǵy, munda 30 kılo tastar ózdiginen qoz­ǵalady.

HH ǵasyrdyń basynda ǵalymdar munyń sebebin ǵylymı turǵydan magnıttik tartylys dep tujyrymdaǵan. Naqty zertteýler 1940–1950 jyldary shyqty. Belgili zertteýshiler Rıchard pen Djeıms Norrıs bul qubylystyń qupııasyn ashýǵa tyrysty. Olardyń aıtýynsha, taý jynys­tary muz dáýirinde paıda bolǵan jerasty muzynyń áserinen qozǵalady.

 

Tylsymǵa toly orman

Bolıvııanyń Amazonka ózeninde jergilikti halyqtan basqa eshkim aıaq basa almaıtyn orman bar. Osyndaǵy Madıdı ulttyq parkiniń tylsymy tereń.

Munda janýarlardan bastap ósim­dikterge deıin bári ýly. Olarǵa qol tıgizgen adam ne múgedek bolady, ne ómir­men qoshtasady. «National Geographic» jýrnalynyń tilshisi Djoel Sartore munda 3 apta turýǵa ǵana shydaǵan. Keıin dárigerler oǵan qarapaıym mıkroorganızmder týdyratyn leıshmanıoz jáne qara tropıkalyq bezgek dıagnozin qoıdy.

 

Moaı eskertkishteri

Chılıdegi Pasha araly adamǵa uqsas alyp tas músinderimen áıgili.

Aralda jalpy sany 900-ge jýyq tas músin bar. Resmı ataýy – Moaı. Bul eskertkishterdiń salmaǵy 3 tonnadan 12 tonnaǵa deıin barady. Búginde álemniń túkpir-túkpirinen atalǵan aralǵa kelýshiler sany óte kóp. 1995 jyly Pasha araly IýNESKO-nyń Álemdik mura tizimine endi. 

 

Daıyndaǵan –

Dıdar ASYLHAN,

Q.A.Iаsaýı ýnıversıtetiniń stýdenti

Sońǵy jańalyqtar