Investısııalardyń el ekonomıkasynyń negizgi draıveri retinde jańa kásiporyndar, ozyq tehnologııalar jáne jumys oryndaryn qurýda mańyzy asa zor. Búginde elimizdiń áleýeti tıimdi jáne aýqymdy ınvestısııalardy qabyldaı alatyn deńgeıde. Oǵan keıingi jyldary júzege asyp jatqan saıası-ekonomıkalyq reformalar múmkindik berip otyr. Elimizdiń geografııalyq ereksheligi de ınvestısııalyq jobalardyń strategııalyq mańyzyn arttyra túsedi.
Memleket basshysynyń Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda ınvestısııa tartýǵa basa nazar aýdarýy da álemdik kóshten qalmaı, shıraq qımyldaıtyn kezeń kelgenin taǵy bir aıqyndap otyr. Ulttyq ınvestısııalyq strategııa sheńberinde ınvestısııalar tartý jónindegi qyzmet ekonomıkanyń basym sektorlaryna baǵyttalǵan. Olarǵa tamaq ónerkásibi, paıdaly qazbalardy tereń óńdeý, metallýrgııa, hımııa jáne munaı-hımııa, mashına jasaý, aýyl sharýashylyǵy, týrızm, taǵy basqa salalar kiredi. Aıta ketý kerek, ekonomıkaǵa sheteldik ınvestısııalardy tartý máselesi álemniń kez kelgen elinde ózekti. Damýshy elder ǵana emes, damyǵan memleketter de sheteldik ınvestısııalar úshin jarysqa túsedi. Elder ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý jáne bıznesti júrgizý úshin neǵurlym básekeli jaǵdaı jasaý jóninde sharalar qabyldap, salyq saıasatyn tıimdi júrgizip, kóptegen jeńildetilgen ınfraqurylymdyq sheshim usynady. О́z kezeginde ınvestorlar kapıtaldyń saqtalýyna, zań ústemdigine, ashyq jáne jaıly bıznes-ortaǵa kepildik beretin elderge oń kózben qaraıdy. Tabysty iske asyrylǵan birqatar reformanyń, ınvestısııa tartý jáne ınvestorlarmen jumys isteýdiń jańa tásilderin engizýdiń arqasynda Qazaqstan osyndaı elderdiń sanatyna enedi.
Investorlardyń máselesin shuǵyl sheshý úshin Investısııalyq shtab quryldy. Sonyń arqasynda bıýrokratııalyq kedergiler men quqyqtyq qarama-qaıshylyqtar joıylyp, keıbir jobalardy tezirek júzege asyrýǵa jol ashyldy. Alaıda basty maqsat «jekelegen» problemalardy ǵana sheshpeı, eldegi tutas ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý ekenin Memleket basshysy shegelep aıtty. Jasyratyny joq, elimizde ınvestısııalyq jobalardy ázirleý barysynda vedomstvoaralyq úılestirý áli de kóp ýaqyt alady. Mol qarjysy bar myqty ınvestorlar úshin ýaqyt joǵaltý aqsha joǵaltýmen birdeı. Sondyqtan Prezıdent taǵy da Úkimetke basy artyq bıýrokratııadan arylyp, jedel jumys isteýdi tapsyrdy.
Ekonomıkaǵa keletin ınvestısııanyń jolyn bógeıtin kedergiler de az emes. Túrli deńgeıdegi memlekettik organ qyzmetkerleriniń qulyqsyzdyǵy jáne jaýapkershilik alýdan qashqaqtaýy da sheshim qabyldaýdyń tym uzaqqa sozylýyna sebep. Esesine, bıýdjet qarjysyna telmirip otyrý ádetke aınaldy.
«Qazir bıýdjet tapshylyǵy bar ekenin bilesizder. Sondyqtan sapaly ınvestısııa ákeletin jaýapkershiligi joǵary ınvestorlarǵa qosymsha jeńildikter berý máselesin qarastyrǵan jón. Mundaı saıasat meniń el ekonomıkasyn yryqtandyrý týraly strategııama tolyq saı keledi. Úkimet ınvestordy izdeýge, qoldaýǵa jáne qorǵaýǵa qatysty jumystyń bárin júıeli júrgizetin birtutas ekojúıe qurýy qajet. Bul jumys barlyq deńgeıde, ıaǵnı aımaqta, ortalyqta jáne shetelde birdeı atqarylýy kerek. Osy oraıda sheteldik jáne otandyq ınvestorlarǵa qatysty ustanym birdeı bolýy qajet. Memlekettiń qoldaýyna ıe bolǵan kompanııalarǵa tıisti talap qoıylýy kerek. Olar jumys oryndaryn saqtaýǵa, óndiristi jańǵyrtýǵa tıis. Sonymen birge ekologııa talaptaryn múltiksiz oryndaýǵa mindetti», dedi Prezıdent.
Tehnologııalyq oń ózgerister elimizdiń munaıdan basqa da baılyqtaryna suranysty arttyryp otyr. Elimizdiń sırek kezdesetin metall kenishin, sonyń ishinde álemde suranys artyp kele jatqan lıtııdi óndirý men óńdeý áleýeti óte úlken. Otandyq lıtıı sapasy joǵary ekenin álemdik ǵalymdar aıtyp júr. Iаǵnı onyń «jańa munaıǵa» aınalýy ǵajap emes. Demek biz osy salaǵa ınvestısııa men ozyq tehnologııalardy tartýymyz qajet. Bul rette sheteldik ınvestorlarǵa da, otandyq bıznesmenderge de basymdyq bergen jón dedi Memleket basshysy. Elimizde búginde jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn ashyq ári qarapaıym tártippen bóletin Biryńǵaı platforma iske qosylǵan. Buryn «asa qupııa» sanalatyn sala boıynsha aqparat ashyqtyǵy artty. Bul – Prezıdenttiń jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy reformasynyń is júzinde jalǵasyp jatqanynyń kórinisi. Al bizdiń mindetimiz – Parlament sessııasynyń sońyna deıin bul jumystyń zańnamalyq negizin qamtamasyz etý.
Bıbigúl JEKSENBAI,
Senat depýtaty