Yntaly yntymaqtastyq

Saýda-ekonomıkalyq baılanystardy damytý, kólik-logıs­tı­ka, munaı jáne munaı ónimderin tasymaldaý, sıfr­lyq tehnologııalar, aýyl sharýa­shylyǵy, týrızm jáne basqa da salalardaǵy ózara is-qımyldy keńeıtýge basa nazar aýdara otyryp, ekijaqty yntymaqtastyq máseleleri talqylandy.

Oljas Bektenov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Grýzııamen ekijaqty yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa erekshe mán beretinin atap ótti. Túrli deńgeıdegi belsendi dıalog ekijaqty taýar aınalymyn odan ári ártaraptandyrýǵa jáne keńeıtýge yqpal etedi. Búginde Qazaqstan-Grýzııa qarym-qaty­nasy barlyq baǵyt boıynsha qarqyndy damyp keledi.

Birlesken Úkimetaralyq komıssııa aıasynda taýar aınalymyn arttyrý jumystary júr­gizilip jatyr. 2023–2026 jyl­darǵa arnalǵan ózara taýar aınalymy aýqymyn keńeıtý jónin­degi Jol kartasy iske asyrylyp otyr. Elimizden eksporttalatyn ónim nomenklatýrasy shıkizat­tyq emes taýarlardyń jańa túrlerimen tolyqtyrylýda. Grýzııa naryǵyna quny 66 mln-nan asa otandyq taýardyń 35 túrin jyljytý boıynsha shara­lar qabyldanýda. Tizimge mu­naı-hımııa, metallýrgııa, tamaq ónerkásibi, hımııa, mashına ja­saý salalarynyń ónimderi kiredi.

Kelissóz barysynda Trans­kaspıı halyqaralyq kólik baǵy­ty­nyń áleýetin ashý arqyly tran­zıttik-kóliktik ózara is-qımyl­dy arttyrýǵa nazar aýdaryl­dy. Qabyldanǵan sharalar orta dálizdiń ótkizý qabi­le­tin 2027 jylǵa qaraı jylyna 10 mln tonnaǵa deıin art­tyrýǵa múmkindik beredi dep josparlanǵan. Sonymen qa­tar básekege qabiletti tarıftik sharttardy belgileý, jetkizý merzimderin qysqartý jáne atalǵan baǵyt boıynsha júk tasymaldaý kólemin ulǵaıtý jumystaryn jalǵastyrýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi. Bul rette elimizdiń kompanııa­lary Grýzııada qýattylyq­ty arttyrýǵa da qatysady. Bıyl Grýzııanyń Potı portynda otandyq kólik-logıstıka ınvestısııalyq top salyp jatqan jańa mýltımodaldy termınaldy iske qosý josparlanyp otyr.

«Byltyr THKB arqyly tasy­­maldaý kólemi 62%-ǵa ósip, 4,5 mln tonnany qurady. Baǵyt­tyń áleýetin arttyrý, sondaı-aq ınfraqurylym­dy, port jáne termınaldyq qýatty jaqsartý, jyljymaly quramdy ulǵaıtý, ákimshilik kedergilerdi joıý jáne tasymaldaýshylar úshin qolaıly jaǵdaı jasaý jumystary júrgizilip jatyr. Qazaqstan Úkimeti barlyq baǵyt boıynsha Qazaqstan-Grýzııa áriptestiginiń serpindi damýyn qamtamasyz etý úshin jan-jaqty jumysty jalǵastyrýǵa nıetti», dep atap ótti O.Bektenov.

О́z kezeginde Iraklıı Koba­hıdze de Grýzııanyń Qazaq­stanmen ekijaqty baılanystardy damytýǵa jáne nyǵaıtýǵa múddeli ekenin atap ótti.

«Bul – meniń Qazaqstanǵa ekonomıkalyq jáne mádenı ózara is-qımyldy nyǵaıtý­ǵa baǵyt­talǵan alǵashqy ári ma­ńyzdy resmı saparym. Búgin­de memleketter arasynda ynt­y­maqtastyqtyń túrli baǵy­tynda úlken jetistikter bar. Biz Qazaqstanmen jan-jaqty áriptestikti odan ári damytý­ǵa múddelimiz», dep atap ótti I.Kobahıdze.

Sonymen qatar Premer-mınıstrler eki eldiń munaı jáne munaı ónimderin álem­dik naryqqa tasymaldaý sala­syndaǵy ózara is-qımy­lyn tal­qylady. О́tken jyly eli­mizden Baký – Tbılısı – Djeıhan qubyry arqyly 1,4 mln tonna munaı jóneltildi. Shı­kizat jóneltý kólemin kezeń-kezeńi­men jylyna 2,2 mln ton­naǵa deıin jetkizý mindeti tur.

Aýyl sharýashylyǵy sala­syndaǵy yntymaqtastyq­tyń bolashaǵy zor. 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha AО́K ónimi taýar aınalymynyń kólemi 12,3%-ǵa ósip, 71,2 mln dollardy qurady. Qazaqstan bız­nesiniń Grýzııa naryǵyna un men astyq, ósimdik maıy, makaron ónimderi, qoı jáne sıyr eti, sút ónimderi, kondıterlik jáne basqa da ónimder jetkizý kólemin arttyrýǵa áleýeti bar.

Kadr daıarlaý jáne agro­óner­kásip keshenin ǵylymı qamtamasyz etý salasyndaǵy ózara is-qımyldy damytýda, onyń ishinde birlesken ǵylymı zertteýler júrgizý boıynsha ortaq múddeler atap ótildi. Is­ker­lik kooperasııasynyń sátti mysaly retinde otandyq «QVM Technology» JShS, «Ordabasy Group» jáne «Ervıra» kompa­nııa­­lary grýzındik «Olive Georgia» kompanııasymen birle­sip, elimizdiń aýmaǵynda záıtún aǵashy kóshetterin tájirıbelik otyrǵyzý boıynsha júzege asyrǵan jobany ataýǵa bolady.

Sondaı-aq sıfrlandyrý jáne týrızm salasyndaǵy yn­tymaqtastyq jáne tájirıbe almasý máseleleri kóterildi.