Premer-mınıstr Oljas Bektenov vıse-premer – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınmen jáne Qarjy mınıstri Mádı Takıevpen jumys keńesin ótkizdi. Onda salyq-bıýdjet reformasy jáne salyq túsimderin baqylaýdy kúsheıtý máseleleri qaraldy.
Qarjy mınıstri Mádı Takıev júrgizilgen taldaý sheńberinde josyqsyz salyq tóleýshilerdiń salyq mindettemelerin ońtaılandyrýdyń quqyqtyq shemasy retinde shaǵyn kásipkerlikti qoldaý jáne damytý maqsatynda buryn engizilgen arnaıy salyq rejimderin (SRP) paıdalaný faktileri anyqtalǵanyn baıandady.
Búginde elimizde 2,3 mln salyq tóleýshi tirkelgen. Onyń 8%-y nemese 137 myńy ǵana – QQS tóleýshiler. Jalpy, sýbektiler sanynyń 81%-y ońaılatylǵan deklarasııany paıdalana otyryp, arnaıy salyq rejiminde jumys isteıdi, al olardyń 85%-y 15 mln teńgege deıingi kiristerdi kórsetedi.
«Biz arnaıy salyq rejimderin qoldanatyn sýbektilerdiń jalpyǵa birdeı belgilengen rejimde jumys isteıtin kompanııalarmen ózara esep aıyrysýlaryna taldaý jasadyq. Taldaý kórsetkendeı, mundaı rejimder arasyndaǵy ózara esep aıyrysý ótken jyly eki esege – 5 trln-nan 10 trln teńgege deıin ósti. Bul rette arnaıy salyq rejimderi boıynsha 16 trln teńgeniń jalpy aınalymynan jalpyǵa birdeı belgilengen rejimmen ózara esep aıyrysý 10 trln teńgeni quraıdy. Iаǵnı júzdegen mıllıard teńge tabys taýyp, salyq tóleýshiler az ǵana salyq tóleıdi», degen M.Takıev bıznes paıdalanatyn birqatar bólshekteý shemalaryn aıtty.
Salyqtardy ońtaılandyrý jáne paıdany azaıtý úshin kompanııalar «qujattyq» shyǵyndardy arttyrý qaǵıdatyn ustanady. Bir kompanııa taýarlardy satyp alady jáne ony ońtaılandyrylǵan rejimde jumys isteıtin basqa zańdy tulǵaǵa ózindik quny boıynsha qaıta satady. Nátıjesinde, birinshi kompanııa shyǵyndy kórsetse, al ekinshisi jeńildik sharttaryn paıdalana otyryp, QQS tóleýden jaltaryp otyr.
Sonymen qatar bıznesti birneshe zańdy tulǵalarǵa bólý ádisi qoldanylýda. Mysaly, bir mekemede bar, ashana jáne karaoke jeke kompanııa retinde tirkelgen nemese qonaq úıdiń ár qabaty ártúrli jeke kásipkerge tıesili. Olardyń biriniń tabysy 78 mln teńge shegine jetkende, qyzmeti toqtatylady, al onyń ornyna basqa zańdy tulǵa kelip, bul QQS tóleýden jaltarýǵa múmkindik beredi.
«Eńbekaqy qoryna túsetin júktemeni azaıtý úshin kásiporyn qyzmetkerleri shtattan shyǵarylyp, jeke kásipker retinde tirkelip, burynǵy jumys berýshige jumysshy retinde emes, jeke tulǵa retinde qyzmet kórsetedi. Tıisinshe, eńbekaqy tóleý qoryna túsetin salyq tólemderi azaıyp, jumys berýshiden áleýmettik jaýapkershilik alynyp tastalady, odan ári ony kásipker óz moınyna alady», dedi M.Takıev.
Osyǵan baılanysty Qarjy mınıstrligi salyqtyq ákimshilendirýdi jetildirý maqsatynda bólshekteýge qarsy kúres boıynsha birqatar shara usynady:
bıznestiń bólshektenýiniń zańnamalyq krıterııin engizý; nysannyń salyq daýlary máninen basym bolý qaǵıdatyn engizý; mundaı faktilerdi baqylaý jáne dáleldeý ádisterin engizý; jeke kásipkerler úshin qyzmet túrlerin shekteý.«Qarjy mınıstriniń aqparatynan salyq júktemesin ońtaılandyrýdyń ártúrli shemalaryn qoldana otyryp, mindetin adal atqarmaıtyn kásipkerlerdiń baryn kórip otyrmyz. Mıllıardtaǵan aınalymmen olar bıýdjetke ózderiniń tapqan paıdasyna múldem sáıkes kelmeıtin somalardy tóleıdi. Bizde osyndaı iri kompanııalardyń tolyq tizimi bar. Ol tizimde «BI Group», «BAZIS» jáne basqa da kóptegen iri qurylys kompanııasy júr. Ekonomıkanyń basqa salalarynda jumys isteıtin belgili ári tanymal meıramhanalar, fıtnes-klýbtar jáne ártúrli kompanııalar bar.
Osy múmkindikti paıdalana otyryp, men qazir salyq júktemesin ońtaılandyrýdyń túrli shemalaryn qoldanatyn iri kompanııalardyń ıeleri men basshylaryna qarata aıtqym keledi. Búgin-erteń sizderdiń kompanııalaryńyzǵa salyq organdarynan qosymsha salyq somalaryn tóleý qajettiligi týraly habarlamalar kelip túsedi. Barshadan eki apta ishinde salyq organdaryna qosymsha salyq deklarasııalaryn tapsyrýdy jáne ádiletti salyq somasyn tóleýdi suraımyn. Eger bul áreketter jasalmasa, onda memleket fıskaldyq jáne quqyq qorǵaý organdaryn qosqanda, memleket ıeligindegi barlyq resýrstardy qoldaný quqyǵyn ózine qaldyrady. Talap qatań bolady, biraq eger bıznes memleket aldyndaǵy mindettemesin ádiletti túrde oryndasa, biz dıalog qurýǵa daıynbyz», dep atap ótti O.Bektenov.