Qasıetti oraza aıynda jer shoqtyǵy Býrabaıda ótken Quryltaıdyń kezekti otyrysynda Qazaqstan halqyn qýanyshqa bóleıtin jaǵymdy jańalyq eldi eleń etkizdi. Bul shynynda, halyqtyń kóńilin kúpti qylyp júrgen ózekti máseleniń biri edi...
Osy Quryltaıda Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev talaı jyldar qatyp qalǵan tońdy jibitip, toqeterin bir-aq aıtty: «Torǵaı óńiri qazaq halqy úshin tarıhı ári rýhanı mańyzy zor, qasıetti meken. Bul aımaq – ultymyzdyń uly perzentteri Ahmet Baıtursynuly men Mirjaqyp Dýlatulynyń týǵan jeri ǵana emes, el rýhanııaty men mádenıetiniń altyn besigi. Alaıda keıingi jyldarda óńirge jetkilikti deńgeıde kóńil bólinbeı, ásirese qatynasy qıyndap, turǵyndardyń ómir súrý sapasyna áser etti. Kólik ınfraqurylymynyń álsizdigi Torǵaıdy kóptegen óńirlerden oqshaýlatyp, el-jurttyń bir-birimen aralasýyn qıyndatyp jiberdi».
О́z basym sol óńirdiń azamaty bolǵandyqtan, Yrǵyz – Torǵaı jeriniń tarıhyn bir kisideı bilemin dep aıta alamyn.
Torǵaı ózeni syrttan kelmeıdi. Bastaýyn Ulytaýdan alatyn uly ózen kele-kele Yrǵyzǵa qosylyp, aqyry Aralǵa jerastymen sý aıaǵy qurdymǵa sińip ketedi... Bul meniń bala kezimnen qulaǵyma quıylyp, jadymda qalǵan ertegideı áńgime edi. Sol Araldy da qalpyna keltirýge tynbaı zerttep júrgen zertteýshiler az emes. Bir kúni olardyń da eńbegi janyp, el kádesine jarar kúnder de týar dep úmittenemiz. О́ıtkeni qazir ólgenniń tirilip, óshkenniń janyp jatqan zamany. Elimiz táýelsizdik alǵannan keıin mundaı qubylystarǵa tańǵalmaıtyn boldyq. Qym-qýyt tarıhynda oblysy tórt ret ashylyp, tórt ret jabylǵan jurttyń ne kórmegen quqaıy bar? Sonyń bárine tóze bilgen Torǵaı halqyna eskertkish ornatsa artyq bolmas edi...
Bul sózdi eń alǵash jazýshylarmen kezdesýinde ataqty aqyn Juban Moldaǵalıev Kolbınniń aldynda aıtqan:
– Men jaqynda Torǵaıda bolyp qaıttym (Syrbaı Máýlenovtiń mereıtoıyna birge barǵan). Torǵaı sol baıaǵy revolıýsııa ornaǵan qalpynan ózgermeı, áli tur eken. Temirjol túgil, tas joly da joq, júdeý qalpynda kúı keship jatyr...
Endi, mine, Táýelsizdiktiń arqasynda «Torǵaıǵa tas jol tartylsyn!» degen qýanyshty habardyń kýási bolyp otyrmyz.
Memleket basshysy buǵan qosa, buryn dúrildegen oblys bolǵan Torǵaı oblysynyń ortalyǵy – Arqalyq qalasyna qaıtadan kóńil bólý qajettiligin basa aıtty. Tas joldyń syrtynda áýe qatynasynyń áleýetin arttyrýǵa Arqalyq qalasyndaǵy áýejaıyn tolyq jóndeýden ótkizip, jańadan temirjol beketin salýdy usyndy. Bul tasjolmen qatar bolashaqta temirjoldyń kezek kútip turǵandyǵyn eriksiz eske salady.
Jalpy, Memleket basshysynyń qazirgi qadamyna halyq dán rıza.
Jaqynda el Prezıdentiniń Quryltaıda kótergen Torǵaı máselesine baılanysty Májilis depýtaty Berik Bısenǵalıev «Egemen Qazaqstan» arqyly ún qosty (19.03.2025) Ol bul máseleniń mańyzyn aıta kelip: «Prezıdenttiń aıtýynsha, bul joba ishki kólik qatynastaryn edáýir jaqsartady. Sondaı-aq ortalyq aımaqtaǵy aýyl sharýashylyǵy jerlerin ıgerýge jáne mal sharýashylyǵyn damytýǵa tyń serpin beredi. Prezıdenttiń Torǵaı óńirine aıryqsha nazar aýdarýy – ádildiktiń, qamqorlyqtyń jáne el ıgiligi úshin atqarylyp jatqan júıeli jumysynyń kórinisi» dep atap ótken.
Osylaı eline, jerine jany ashyǵan azamattyń lebizi Prezıdent kótergen tujyrymdamaly oıdyń mán-maǵynasyn arttyryp, qundylyǵyn kúsheıte túsedi.
Mundaıda aqyn kóńil shabyttanyp, el peıilin, arman-tilegin jetkizýge asyǵady:
Arylǵan joq bultynan aspan áli,
Sol bulttarmen aralas jas tamady.
Qarly boran, sary aıaz aralasqan,
Táýelsizdik qańtardan bastalady.
Ákeń seniń jan salǵan Alash úshin,
Qazaǵymnyń taýy men dalasy úshin.
О́ıtkeni sen ázelde maıdan kórgen,
Jaýyngerdiń jankeshti balasysyń.
Tursyń qazir ultyńnyń darasy bop,
Asqaqtarsyń halqyńa janashyr bop.
«Ary taza, jany adal hám bilimdi,
Qalamgerdiń qasterli balasy!» – dep.
Serik Turǵynbekuly,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, aqyn, dramatýrg