Ákem jaıly tolǵanys

Úlken atam Qarymsaqtan taraǵan ákem Kemelbek Aımaǵanbetuly 1926 jyly Aqmola oblysynyń Shnet aýylynda dúnıege kelipti. Anasy Aqan (shyn aty Rahıma) aıtyp otyratyn, segiz qursaq kóterdim, sodan qalǵan jalǵyz tuıaq Kemelbegim, dep. Ákem ákesinen erte aıyrylypty. Ananyń bar úmiti baýyryna basqan jalǵyz uly bolsa kerek, sóıtip júrgende alapat soǵys bastalyp, 1943 jyly nebary 17 jasynda soǵysqa attanady. Al anasy Aqan Kemelbektiń elge aman-esen oralýyn Alladan tilep qala bergen. Ákem alty aılyq feldsherlik kýrsty bitirgen soń aldymen Ger­manııanyń Kenıgsberg qalasyna, keıin jaý oǵynan jasyrynǵan bir gospıtalda jaraly soldat­tardy emdeýge jiberiledi. Talaı sol­dattardy ajaldan aman alyp qalady. Elden aragidik hat-habar alyp turǵan. Birde ózi­niń qurdasy, bir aýyldyń jigiti Qarataı da sol qalalardyń birin­de ekenin biledi. Dereý hat jazyp, jasy­ryn, qalanyń atyn qazaq­sha Kemelbýrg dep habarlaıdy. Ol da birden túsinip, ekeýi kezdesip, áńgimelesedi, birge túsken sýretteri de bar. Elimdi, Otanymdy saǵynyp júrgende Qarataıdy kórgende erekshe kúıde boldym,  deıtin ákem. Nebir qıyndyqtar artta qaldy. Soǵys bitkenimen de ákemdi elge jibergen joq. Sebebi, jaraly soldattar kóp edi. Qarataı da aman-esen oraldy. Al Berlınde tigilgen Je­ńis týyn óz kózimen kórgen meniń ákem elge 1948 jyldyń kú­zinde oralypty. Ákem serjant degen áskerı ataqpen kelgen. Erlik eskerýsiz qalmaıdy eken. Ákemniń soǵysta da, soǵystan keıin­gi Jeńis kúngi merekelerde alǵan orden, medaldary je­terlik. Elge kelgennen keıin ákem otyryp qalǵan joq. Kolhoz jumystaryna belsene aralas­ty. «Qyzyl buryshty» basqardy, oryssha-qazaqshaǵa óte saýatty boldy. Aýyl jumystarynda jas­tardy uıymdastyryp, sharýa­shylyqtardy alǵa súıredi. Sol surapyl jyldarda alǵan is-táji­rıbesin de júzege asyryp, sakvoıaj toltyrylǵan dá­rini arqalap, naýqastardy da emdedi. Kolhoz jumysymen birge dárigerlik kómek te kórsetip otyrdy, bul meniń boryshym deıtin. Kúni-túni at ústinde júrdi. Kolhozda brıgadır bolyp eńbek etti. «Bas ekeý bolmaı, mal ekeý bolmaıdy» demekshi, ákem 1951 jyly shańyraq kóteripti. 1952 jyldyń kúzinde tuńǵyshy – men dúnıege kelippin. Bir otbasynda jeti bala ájem, ákem jáne anamnyń arqasynda óte tárbıeli bolyp óstik. Anam Gúlbaram búginde Astana qalasynda turady, zeınetker. Taǵdyrdyń mańdaıǵa jazǵany ma, ákem Kemelbek 1967 jyly tamyz aıynda jol apatynan qaıtys boldy. Áke báıterek bolsa, biz buta­ǵymyz hám japy­raǵymyz. Úlken atamyz Qarymsaqtyń urpaǵy búginde tamyryn keńge jaıyp keledi. Týyp-ósken jerimizde Qa­rymsaq atamyzdyń atymen atalatyn kól bar. Bul da ata-babamyzǵa degen úlken taǵzym. Atadan balaǵa mıras. Ákege baladan qurmet deıdi. Men de búgin ákeme degen tol­ǵanysymdy qalam arqyly jetkizip otyrmyn. Gúl KEMELBEKQYZY. ASTANA.