– Bizdiń kókem qyzyq, – dedi 8-synypta oqıtyn uly sheshesine túski as ústinde, – kim kóringenge jem bolady da júredi.
– Qoı, balam, olaı aıtpa, kókeń ońaılyqpen eshkimge aqysyn jibere qoımaıdy, – degen sheshesi ulyna kúlimsireı qarap, – ákeń týraly bulaı oı túıýińe ne sebep boldy?
– Qaı kúni kórshi aǵaǵa darbazanyń bir-eki jerin dánekerletkenge baqandaı 30 myń teńge berdi. Negizi, kórshi aqysy dep tegin istep bere salatyn bolmashy jumys. Ony kez kelgen dánekerleýshini shaqyryp istetseń, jumys aqysy ary ketkende 10 myń teńgeden aspaıdy.
– Taǵy basqa sebepter bar ma?
– Kóp qoı. Kókem sol kórshi aǵaǵa únemi aqysyn jiberedi de júredi. Anada shatyrdyń bir buryshyn daýyl kóterip ketkende, sony bútindeý úshin kórshi aǵany kómekke shaqyryp, keterinde 20 myńdaı aqsha berdi. Ol túk te istegen joq, tek joǵaryǵa shıfer shyǵarysyp kómektesken boldy. Jumystyń kóbin kókemniń ózi atqardy. Qansha jyl boldy osylaı... Aıta berseń kó-ó-óp.
– Ákeńnen bul áreketiniń sebebin suramadyń ba?
– Suradym. Keıin túsinesiń deıdi de qoıady. Bul jerde bas qatyryp túsinetin ne bar?
– Onda men aıtaıyn, qulaq sal. О́ziń bilesiń, kórshi aǵań úıinen uzap jumys isteı almaıdy, óıtkeni áıeli dertti, shıetteı bala-shaǵasyna ózi qaraıdy. Tabysy az, kúnkórisi tómen, qarjyǵa muqtaj. Sondyqtan kókeń kórshimizdiń jaǵdaıyn túsinip, reti kelse úıge jıi shaqyryp, ony-munysyn istetkizgen bolyp, solardyń aqysyn molynan tóleıdi. Al bylaısha qolyna qarjy ustataıyn dese, oǵan kórshi aǵań kónbeıdi, namysshyl jigit. Ákeńniń kórshige sen aıtqandaı jem bolýy oǵan qaıyrymdylyq kórsetýdiń sypaıy amaly ǵoı, balam, – dedi sheshesi.
Sheshe sóziniń tórkinin túsinip, ákesi týraly álgi oıy ántek bolǵanyn bilip qyzaraqtap qalǵan bala:
– Men endi uqtym, – dedi kózi jaınap, jaırańdap.
– Neni? – dedi sheshesi ulyna meıirlene.
– Bárin, bárin... Kókem bazarǵa barǵanda saýda-sattyqty kóbine qarııa kisilerden jasaıdy. Bazarǵa kireberiste turatyn orys kempirdiń dámi kelispegen tuzdalǵan «kapýstasyn» únemi kılogramdap alyp ketedi. Bazardyń aıaq jaǵynda turatyn qazaq kempirge erinbeı baryp, dál sodan «náskı» satyp alady ǵoı kókem ylǵı. Kókemniń munysyna keıde kúlip, keıde yzalanyp júrsem...
– Iá, solaı balam. Álgi orys kempirdiń tuzdalǵan qyryqqabatyn ózimiz taýysa almaı, sodan kórshilerge úlestirip júrmin. Qazaq kempirdiń «náskıiniń» ózimizden artylǵanyn taratpaǵan adamym joq. Ana bir múgedek kisiden satyp alatyn qurt pen talqan úshin arnaıy qoıma salatyn ýaqyt ta boldy, – dedi sheshesi kúlip. – Kókeń olardyń máselesin túbegeıli sheship tastaı almaıdy. Biraq izgi nıetimen álgiler bir kún bolsa da saýdasy júrip kóńilderi jaılansyn, bir kún bolsa da kóńilderi toǵaıyp úılerine erte qaıtsyn dep, olardan zat satyp alyp turady. Túsindiń ǵoı, qaıyrymdylyqty osylaı jasaýǵa da bolady. Adal eńbekpen kún kórýge talpynǵan janǵa aqshalaı kómek bere salǵannan góri ákeń sııaqty ádispen qoldaý bildirýdiń paıdasy da, saýaby da áldeqaıda kóp.
Bala basyn ızep, sheshe sózin maquldaýmen boldy.