Astanada ekinshi ret uıymdastyrylǵan «Ortalyq Azııa – Qytaı» ındýstrııalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyq forýmy men QHR Tóraǵasy Sı Szınpınniń qatysýymen ótken aımaqtaǵy elder kóshbasshylarynyń sammıti elimizdiń Qytaımen aımaqtyq deńgeıde syndarly dıalog ornatýdaǵy negizgi alańǵa aınalǵanyn aıqyn kórsetip otyr.
Keıingi jyldary elimizdiń astanasy Ortalyq Azııa elderi men álemdik derjavalar arasyndaǵy turaqty kezdesýler ótkiziletin orynǵa aınaldy. Bul Qazaqstanǵa degen senim men onyń aımaqtyq turaqtylyqty qamtamasyz etýdegi rólin ańǵartady.
Búginde Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyq jańa sapalyq deńgeıge kóterilip otyr. Yntymaqtastyq burynǵydaı shıkizat eksportymen ǵana shektelmeı, aýqymdy ári strategııalyq sıpat aldy. Forým aıasynda qol qoıylǵan kelisimder aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý, munaı óńdeý ınfraqurylymyn jańǵyrtý, jasyl energetıka, sýtegi tehnologııalary jáne ǵylymı-zertteý ortalyqtaryn qurý sııaqty baǵyttardy qamtydy.
Qytaı Qazaqstandy «Bir beldeý – bir jol» bastamasyn iske asyrýda basty seriktesteriniń biri retinde qarastyrady. Eýrazııalyq damý bankiniń deregine sáıkes Qytaıdyń Ortalyq Azııaǵa quıǵan 27,7 mlrd dollar kólemindegi tikeleı ınvestısııasynyń 10,4 mlrd dollary Qazaqstanǵa tıesili. Bul – óńirdegi eń joǵary kórsetkishterdiń biri. Buǵan elimizdiń tıimdi geografııalyq ornalasýy, mol tabıǵı resýrstary, jasyl kún tártibine baǵyt alýy jáne ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý jónindegi turaqty jumystary sebep bolyp otyr.
Mańyzdysy – jańa býyndaǵy jobalar turaqty damý, áleýmettik jaýapkershilik jáne tehnologııalyq jańarý qaǵıdattaryna negizdelip otyr. Qytaı kompanııalary Qazaqstanǵa ınvestısııa salyp qana qoımaı, tehnologııalarmen bólisip, jumys oryndaryn ashyp, birlesken óndiris alańdaryn qurýǵa qatysyp jatyr. Osylaısha, Qytaımen yntymaqtastyq elimizdiń ekonomıkalyq ártaraptandyrylýy men ındýstrııalanýyna yqpal etip keledi.
Mundaı forým, sammıtterdiń ótkizilýi Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtyp qana qoımaı, aımaqtaǵy ózara is-qımyldyń baǵytyn da aıqyndaıdy. Qazaqstan Ortalyq Azııa elderi arasynda kólik-logıstıka, saýda, ekologııa jáne energetıkalyq transformasııa salalarynda ortaq ustanym qalyptastyrýdy belsendi túrde qoldaıdy. Osy turǵyda elimiz Qytaımen dıalogte jetekshi rólge ıe ekenin jáne aımaqtyq ornyqty damý arhıtektýrasyn qalyptastyrýǵa daıyn ekenin aıqyn kórsetip otyr.
Toǵjan BOLATBEK,
«Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ Álemdik ekonomıkany zertteý ortalyǵynyń sarapshysy