Olar tabıǵattyń tosyn minezin eleń qylmaıdy. Olar kúnniń ystyǵy men sýyǵynda da ózderine berilgen buıryqty buljytpaı oryndaıdy. Beınelep aıtqanda, «kúndiz otyrmaıdy, túnde uıyqtamaıdy». О́ıtkeni, olar Otannyń tynyshtyǵyn kúzetedi. Olar – shekarashylar!
Elimizdiń ońtústik-shyǵysyndaǵy Qytaı Halyq Respýblıkasymen aradaǵy memlekettik shekarany kirpik qaqpaı qorǵaıtyn qyraǵy jaýyngerlerimizdiń bir bóligi – Terekti shekara beketiniń sarbazdary. Altaıǵa arqa súıep, alqymynan Zaısan kóli súıip jatqan Kúrshim aýdanyndaǵy Terekti aýylyn janaı ótetin memlekettik shekaranyń shebinde sap túzegen saıypqyran sarbazdar – qazaqstandyqtardyń beıbit, tynysh ómiriniń saqshysy.
Bul shekara beketiniń tarıhy tym áride jatyr. Aıtalyq, 1920 jyldyń 14 sáýirinde M.Frýnze Túrkistan ólkesiniń memlekettik shekarasyn qorǵaý úshin jeke shekara dıvızııasyn qurý týraly buıryq bergen bolatyn. Onyń quramyna kavalerlik dıvızıony bar 7-shi shekara polki men úsh brıgada endi. 1920 jyly Mońǵolııamen aradaǵy shekara qorǵaýǵa alynsa, kelesi jyly qańtardan bastap Kúrshim, Zaısan, Úsharal jáne Lepsi baǵytynda shekara qyzmeti qolǵa alyndy. 1924 jyly 23 aqpanda Zaısan baǵytyndaǵy shekarany kúzetip turǵan 7-shi jeke eskadron Zaısan shekara otrıady bolyp qaıta quryldy. Onyń quramyna Baqty, Maıqapshaǵaı, Alekseevka jáne О́rel syndy tórt shekaralyq komendatýra engen edi. Iаǵnı, atalǵan otrıadqa Jalańashkólden bastap Ulan-daba asýyna deıingi aralyqty kúzetý tapsyryldy.
KSRO men Qytaı arasyndaǵy memlekettik shekarany qorǵaýdy kúsheıtýge baılanysty 1968 jyly 1 jeltoqsanda Kúrshim aýylyna 134-shi shekaralyq otrıady ornalasty. Atalǵan otrıad 11 shekaralyq zastava bazasynda quryldy. Onyń ishinde Alekseevka shekaralyq komendatýrasynyń quramyna 7 zastava: Alqabek, Zelenyı log, Qarashilik, Ashaly, Alekseevka, Nıkolaevka jáne Aleksandrovka kirdi. Jyldar óte kele Zelenyı log jáne Ashaly zastavalary jabylyp, olardyń aýmaǵy Alqabek pen Alekseevka zastavalaryna berildi. Táýelsizdik alǵan jyldary Alekseevka zastavasy Terekti ataýyna ózgertildi. Qazirgi kezde Terekti shekara beketi Qytaımen aradaǵy 22,5 shaqyrymdyq memlekettik shekarany kúzetedi.
Terekti shekara zastavasynyń bastyǵy, kapıtan Beıbit Luqpanovtyń aıtýynsha, shekaralyq baqylaý munaralary zamanaýı ınjenerlik qurylǵylarmen jabdyqtalǵan. Memlekettik shekara sarbazdardyń bekitilgen kezekshiligi boıynsha táýlik boıy kúzetiledi. Oǵan qandaı da bir tabıǵattyń tosyn minezi, aptaby men aıazy kedergi bola almaıdy. Temirdeı tártip pen Otanǵa degen rııasyz adaldyqtyń nátıjesinde, Terekti shekara beketiniń shekarashylary ózderiniń áskerı boryshyn muqııat oryndap keledi. Máselen, sarbazdardyń qyraǵylyǵynyń arqasynda 2012 jyly shekarany zańsyz kesip ótpek bolǵan eki Qytaı azamaty ustalǵan eken. Zastavanyń jeke quramy «Urysqa!» pármeni boıynsha der kezinde kóterilip, izshil ıtterdi paıdalaný arqyly shekara buzýshylardy adymyn ashtyrmaı lezde qolǵa túsiredi.
– Bizdiń shekara beketiniń sarbazdary Otan aldyndaǵy áskerı boryshyn óteýmen birge, aýdandaǵy qoǵamdyq sharalarǵa da belsene qatysady. Áskerı-qyzmettik is-qımyl qorytyndysy boıynsha byltyr aýdandaǵy zastavalar arasynda birinshi oryndy jeńip aldyq, – deıdi shekara beketiniń bastyǵy.
Kapıtan Beıbit Luqpanov 1986 jyly Katonqaraǵaı aýdanynda dúnıege kelgen. 2003 jyly Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń áskerı ınstıtýtyna oqýǵa túsip, 2007 jyly támamdap shyqqan. Áskerı qyzmet ótilin Shonjy shekara otrıadynyń Geopartııa zastavasynda shekara beketi bastyǵynyń orynbasary bolýdan bastady. 2009 jyly eki márte Keńes Odaǵynyń Batyry M.Merkýlov atyndaǵy shekara beketiniń bastyǵy bolyp taǵaıyndaldy. 2011 jyly qyzmet babymen Kúrshim shekaralyq otrıadynyń О́rel shekara komendatýrasyna aýysty. 2014 jyldyń sáýir aıynan beri Terekti zastavasynyń bastyǵy bolyp qyzmet etýde.
Beıbittiń negizgi ermegi – sport. Ol 2007 jyly UQK áskerıleri arasynda ótken voleıboldan, 2008 jyly áskerı úshsaıystan jeńimpaz atanǵan eken.
– Atam men ákem mılısııa bolyp eńbek etti. Men de temirdeı tártipke qyzyǵyp, bala kezimnen elimdi, jerimdi qorǵaýdy armandadym. Shekarashy bolǵanyma maqtanamyn. О́ıtkeni, Otanymyzdyń tynyshtyǵy men qaýipsizdigi jolynda qyzmet etýdi sezinýdiń ózi adamǵa úlken jaýapkershilik júkteıdi. Búginde shekarashylarǵa memleket tarapynan barlyq kómek jasalǵan. Shekara baǵandar men symdardan ǵana turmaıdy. Munda áskerı ómirge tán sergektik, udaıy daıyndyq pen qyraǵylyq saltanat qurady, – deıdi Beıbit Luqpanov.
Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy, Kúrshim aýdany.