Internettegi alaıaqtyq órship barady

Is-sharanyń maqsaty – qarjy­lyq jáne sıfrlyq qaýipsizdik sala­syndaǵy zamanaýı syn-qater­lerdi talqylaý. Forýmǵa 2 myńnan asa adam qatysty, olardyń qatarynda memlekettik organdardyń basshylary, sarapshylar, mıllıondaǵan jazylýshysy bar blogerler jáne qoǵam qaıratkerleri bar.

Azamattardyń quqyqtyq saýatyn arttyrýǵa jáne olardy qar­jy­lyq alaıaqtyqtan qorǵaýǵa baǵyt­talǵan forýmnyń kún tárti­binde qarjy pıramıdalaryna qatysýdyń táýekelderi, «droptar» qyzmeti, ınternettegi alaıaqtyqqa jaýapkershilik jáne aldyn alý sharalary talqylandy.

Jalpy, taqyryp aıasyndaǵy bilim, aqparattandyrý baǵy­tyndaǵy baıandamalar ınteraktıvti formatpen qatar júrdi. Iаǵnı blogerler óz basynan ótken, áli de bolyp jatqan alaıaqtyq oqıǵalardy áńgimelep berse, «Patrýl» jáne «Koptar 667» telehıkaıalarynyń akterleri qarjylyq alaıaqtyq týraly sketchter kórsetti. Olar naqty oqıǵalardy bólisip, sıfrlyq tuzaqtardy qalaı tanýǵa jáne boldyrmaýǵa bolatyny jóninde qundy keńes aıtty.

Forým memleket pen qoǵam arasyndaǵy tıimdi dıalog alańyna aınaldy. Qarjylyq monıtorıng agenttigi basshylyǵy basty uıym­dastyrýshy retinde osyndaı is-sharalardy túrli formatta ótkizip, aldyn alý jumysyna halyqty keńirek tartýdy jalǵastyra beretinin jetkizdi.

«Agenttik «Zań men tártip» bas­tamasy aıasynda úlken forýmdy qolǵa alyp otyr. Bul is-sharany osymen dástúrli túrde ekinshi jyl qatarynan uıymdastyrdyq. Basty maqsatymyz – halyqtyń qarjylyq saýatyn arttyrý. Búgingi tańda qarjylyq pıramıdalar men alaıaqtyq jobalardyń ózektiligi joıyl­maı tur. Sol sebepti osyn­daı jobany qolǵa aldyq. Joba aıasyn­da qarjylyq qaskóılerdiń qaqpanyna qalaı túsip qalmaý kerek, alaıaqtyq shemalardan ózińdi qalaı qorǵaý qajet degen suraq­tarǵa sarapshylar tıisti jaýabyn bermek. Sondaı-aq eldiń aldynda júrgen tanymal blogerler men akterler de jastarǵa óz basynan ótken jaǵdaılardy baıandaı otyryp, saqtandyrý joldaryn usyndy», deıdi Qarjylyq monıtorıng agenttigi departament dırektorynyń orynbasary Andreı Davydov.

Al Astana qalasyndaǵy Barly­bek Syrttanuly atyndaǵy №34 orta mekteptiń dırektory Aman­geldi Bodanov qarjylyq saýatty­lyq­ty balalardyń boıyna erte jas­tan sińirý qajettigin alǵa tartty.

«Bul forýmda búginginiń eń ózek­ti máselesi bolyp otyrǵan qar­jy­lyq saýattylyq máselesi bas­ty taqy­ryp boldy. Adam boıyn­daǵy qarjy­lyq saýattylyqty erte jastan qalyptastyrý kerek. Búgin­de mekteptegi qarjylyq saýat ashý kýrsy joǵary synyptarda bastalady, al tómengi synyp­tarda oqytylmaıdy. Qazir qoǵam­da qylmystyń túri ýshy­ǵyp tur. Sonyń ishinde alaıaq­tar­dyń qurbany bolyp jatqan­dar qanshama. Bul rette qoǵam músheleriniń qarjylyq saýat­syz­dyǵy kóp jaǵdaıǵa sebep. Sondyqtan osy baǵyttaǵy bilim kókjıegimizdi keńeıtsek qana osyndaı qaýip-qaterlerdiń aldyn ala alamyz. Osyndaı forýmdardyń aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn taba berýine múddelimiz»,  deıdi mektep dırektory.

Forýmda Ishki ister mınıstrligi Kıberqylmysqa qarsy is-qımyl departamentiniń bastyǵy Jandos Súıinbaı elimizdegi alaıaqtyqpen, kıber­qylmyspen kúres shara­larynyń barysyn baıandady.

«Búginde elimizde eń keń taraǵan ınternettegi alaıaqtyqtyń bir túri – ınvestısııalyq alaıaqtyq. Bul qazirgi tańda qatty damyp jatqan neıro jeliniń kómegimen júzege asyrylady. Ásirese tanymal azamattardyń jasandy beıne­ro­lıkteri óte kóp. Qazir jurt kóbine osyndaı alaıaqtarǵa urynyp jatyr. Bul elimizde ǵana  emes, búkil dúnıejúzinde problema bolyp tur», dedi J.Súıinbaı.

Ol óz sózinde eki jyldan beri birqatar múddeli memlekettik organ­darmen, salalyq mınıstr­liktermen, uıaly baılanys opera­torlarymen birlesip, alaıaq­tyqtyqqa tusaý salý maqsatynda kóptegen shekteý qoıylǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, eki jyldan beri ózgertilgen nómirmen 67 mln jalǵan qońyraý shalynǵan eken.