• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 27 Maýsym, 2025

Jalǵyzdyq pen Býnın

60 ret
kórsetildi

Kólik júıtkip keledi. Qala halqy uıqy qushaǵynda. Terezeniń arǵy beti múlgigen qarańǵylyq perdesi. Kóz iliner emes. Oıyma áldebir tirkester, qańǵyǵan uıqastar keledi. Endi, birde, alystaǵy oraq basty aı beınesi aıqyn kórinip, munarta túsedi. Bul aıaýly beınemen birge, alystaǵy asýda qońyr janymen jalǵyz jortqan aqsúıek Ivan Býnındi eske alamyn. 

Túsinsem buıyrmasyn. Kitap satatyn dúkenderge kire qalsam, eleńdeıtinim Býnın beınesi, Býnın kózqarasy, meni munsha shynjyrlaǵan qaı sezim? Birde kisiniń janyn ezerdeı názik, birde «uıqyń tynysh pa?», «bıttep ólýden qoryqpaısyń ba?» dep ótkir ázil qosar tákappar Býnın eshkimdi nemquraıly qaldyrmas. Onymen esh jalyqpaı uzaq ýaqyt syrlasýǵa bolady. Shyn máninde, Býnın – aqyn. Qara sózben jyr jazǵan aqyn.

Janym eńlik,

Saǵynyshym tozbaıtyn sary beldik,

Kimge qalmaq dep oılap kúrsinemin,

Ne qaldyram demeımin, jádiger ǵyp.

Ekinshi ret,

Men aspanǵa qaraımyn jetimsirep.

Jalbarynǵym keledi kóktegi Aıǵa

Jaqyn kelip janyma otyrshy dep.

Býnın poezııasy – orys lırıziminiń tunyǵy. Laılanbaǵan, móldirligi. Býnın jalǵyzdyǵy degende, birinshi eske ne túser? Býnındeı adam jalǵyz bolmaýy múmkin be? Otyzdyń ústinde-aq zor bilimi úshin akademık atanǵan, 4-5 tildi bilgen kenen talanttyń basqa áddisi joq ta edi. «Qaıǵy shyǵar ilimnen, yza shyǵar bilimnen» degendeı, bıik prınsıpterine saı kelmegenderdi aıaýsyz shenep te otyrdy. Esenındi «kúni bitken maskúnem» dese, Maıakovskııdi «beısharadan sorly týady» dep ashynady. Al Gorkııdi «al myna Gorkıı degeni qara taban qul men kúńnen týǵan  neme, qysqasy  tegi jarymaǵan  naǵyz ıttiń balasy» dep kústanalaıdy.

Býnın men jalǵyzdyq birge týyldy da, birge óldi. Ol alyp bultqa jalǵyzdyqpen qol sozdy, jalǵyzdyqpen janyn jaıdy. Biz onyń jalǵyzdyǵyna qaryzdarmyz.