• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Digital 25 Shilde, 2025

TUMO nesimen tartymdy?

50 ret
kórsetildi

Qazan aıynda 12-18 jas ara­lyǵyndaǵy oqýshylarǵa arnalǵan TUMO kreatıvti tehnologııalar ortalyǵy ashylady. Baǵdarlama 11 ba­ǵytty qamtıdy, sonyń ishinde generatıvti JI, oıyn jasaý, anımasııa, 3D modeldeý, robottehnıka men basqa da salalar bar. Munda ár oqýshy óz qabiletin damyta alady. Eshqandaı irikteý talaptary joq. Bul týraly Prezıdent janyn­daǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz konferensııasynda aıtyldy.

TUMO – Alem.ai ǵıma­ra­tynyń 2 jáne 3 qabat­tarynda ornalasady. Munda jylyna 5000 oqýshyny tegin oqytý josparlanyp otyr.

Astana Hub basqarýshy dırektory Valerııa Tıoniń aıtýynsha, jaqyn arada alem.ai saıtynda óti­nim qabyldaý bastalady. Esh­qan­daı irikteý talaptary joq. Aldaǵy 3-5 jylda bul jobany elimizdiń bar­lyq aımaqtaryna, sonyń ishin­de shalǵaı eldi meken­derge deıin keńeıtip, ár­bir oqýshyǵa osyndaı múm­kin­dikti qoljetimdi etý kózdelip otyr.

«Endi eresekterge ar­nalǵan baǵdarlamalarǵa toqtalaıyq. Tech Orda baǵdarlamasy 2021 jyldan beri jumys istep keledi. Osy ýaqyt ishinde baǵdarlama aıasynda 10 myń­ǵa jýyq adam baǵdarlamalaý, Big Data, kıberqaýipsizdik jáne basqa da baǵyttar boıyn­sha oqý­dan ótti. Túlekterdiń 88%-y ju­mysqa ornalasqan. Tech Orda – oqý­ǵa 6 aı jáne odan da uzaq ýaqyt qajet etetin 72 jeke IT-mektep­­tiń kýrstaryna tegin qol jetkizýge múmkindik bere­di. Jasandy ıntellekt pen baǵdarlamalaýdy tereńi­rek meńgergisi keletinder úshin TomorrowSchool mektebi quryldy. Bul – elimizdegi alǵashqy peer-to-peer formatyndaǵy JI mektebi. Bul formatta dástúrli muǵalimder joq, stýdentter bir-biri­ne kómektesý arqyly oqı­dy. Oqý uzaqtyǵy – eki jyl, osy aralyqta stýdentter 50-den astam jobany júzege asy­ryp, 20-ǵa jýyq baǵdarlamalaý tilin meńgeredi.

Biz stýdentterge te­gin oqý, táýlik boıy ju­mys isteıtin kampýs, sarapshylardyń leksııalary, stýdent­tik klýbtar, sondaı-aq óńir­lerden kelgenderge tegin turý ornyn usynamyz», dedi Valerııa Tıo.

Bul mektepke qalaı túsýge bolady? Baǵdarlama­laý boıynsha aldyn ala bilim ne­mese jumys tájirıbesi qa­jet emes. Tek plat­formadaǵy logıka men es­te saqtaý qa­biletin tekse­retin oıyndardan ótip, kampýsta bo­la­tyn 4 apta­lyq oqytý­ǵa qatysý qa­jet. Osy jo­­baǵa qa­­­zirdiń ózinde 12 myń­nan astam óti­nim kelip túsken. Jańa kezeńge qa­byl­daý áli jalǵasyp ja­tyr. Taǵy bir aıta keter­ligi, TomorrowSchool stý­dentteriniń 30%-yn qyz­dar qaýymy quraıdy. Sony­men qatar Astana Hub áıel­derge arnalǵan bilim jobalaryn da qoldap ke­ledi. Mysaly, IT-Áiel baǵdar­lamasy TechnoWomen qa­ýymdastyǵymen birlesip úshinshi jyl qatarynan júzege asyp jatyr. Osy ýaqyt ishinde 5,5 myń áıel oqýdan ótti.

Astana Hub basqarýshy dırektory jasandy ıntellekt negizderin onlaın formatta qaıdan oqýǵa bolatynyn da aıtty.

«Onlaın formattaǵy tegin kýrs­tarǵa toqtalsaq, biz úsh serik­testik jobany usy­namyz. Birinshisi – «JI negizderi: ChatGPT» kýrsy. Bul kýrs Lerna jáne Skillbox platformalarymen birle­­sip ázirlengen. Osy kýrsqa ­220 myńnan astam adam tirke­lip, 124 myńnan astamy oqý­dy sátti aıaqtady. Ekinshisi – Udacity platformasymen birlesken QazCoders baǵdar­lamasy. Baǵdarlama 4 kýrs­tan turady, onyń biri JI-ge arnalǵan. Naýryz aıynda iske qosylyp, 4000 adamdy qamtydy. Úshinshisi – «De­rekterdi taldaý jáne Python negizderi». Bul endi «Iаndeks Praktıkýmmen» seriktestikte júzege asqan joba. Sáýirde iske qosylyp, 1500-den astam qatysýshyny tartty», dedi Valerııa Tıo.

Atalǵan kýrstarǵa tegin qaty­sý úshin Astana Hub mo­bıldi qosym­shasyn júktep, AI Movement bóli­minen ózi qalaǵan kýrsty tańdaý kerek.

«Bizdiń kýrstardy aıaq­tap, JI salasynda startap jasa­ǵysy ke­letinderge ashylatyn múm­kindik­ter esigi kóp. Mysaly, hakaton­ǵa qatysýǵa bolady. Qyr­kúıek aıyn­da ótetin Decentrathon 4.0 – elimizdegi ­eń iri mýltılokasııalyq hakaton. ­Bul – tórtinshi ret uıymdastyrylyp otyr­ǵan is-shara, oǵan ádette 2500-den astam adam qatysady, myńdaǵan sheshim ázir­le­ne­di. Jeńimpaz komandalar demeýshilerden aqshalaı syılyqtar alady. Eger sizde komanda da, joba da bolmasa, biraq belgili bir salada sarapshy bolsańyz, AI Preneurs baǵdarlamasyna qatysa alasyz. Bul – jasandy ıntellekt salasynda­­ǵy ınnovasııalyq startaptar qurýǵa arnalǵan komandalardy qalyptastyrýdy kóz­deıtin bastama. JI sala­syndaǵy adamı kapıtaldy damytý arqyly biz báseke­ge qabiletti ekonomıka men bolashaq qoǵamynyń negi­zin qalap jatyrmyz.

Bizdiń maqsat – tek oqy­tý emes, ósýge, shyǵar­ma­shy­lyqqa jáne naqty óz­ge­risterge jol ashatyn qu­ral­dar usyný», dedi Astana Hub basqarýshy dırektory Valerııa Tıo.

Sıfrlyq damý, ınnova­sııa­lar jáne aeroǵarysh mınıstr­ligi Jasandy ıntellekt jáne ın­no­vasııa­lardy damytý komı­teti tór­­aǵasynyń orynbasary Álibek Saılanbaev Chat­GPT-diń kómegine júgingen ­kezde derek­terdi urlatyp almaý úshin qandaı saqtyq sharalaryn qoldaný kerektigin aıtty.

«Mysaly, kóbimiz Whats­App qosymshasyn qol­danamyz. WhatsApp-ta da suraq qoıyp, derekter almasamyz. ChatGPT de týra sondaı, ıaǵnı serverleri shetelde ornalasqandyqtan, derekter basqa jaqqa taralýy múmkin. Degenmen ChatGPT-de derekterdiń qaýipsizdigi­ne arnalǵan arnaıy fýnk­sııa bar. Eger «Baptaý» bólimi­ne kirip qarasańyz, «Me­niń derekterimdi qoldan­ba» degen batyrma bar. Sony bassańyz derekterińizdi óz model­derinde qoldan­baıdy», dedi Álibek Saılan­baev ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken bas­pasóz máslıhatynda.