Bilim-ǵylym joly – eń izgi, eń baǵaly jol. Ejelgi Shyǵys kitaby «Kálıla men Dımnáda» ǵylym jolyndaǵylardy syılamaǵan adamdy toǵysharǵa jatqyzady.
Burynǵylar dúnıeniń qyzyl-jasylymen alysyp, sońynda bilimge umtylyp, osy joldy eń táýirine balapty. Maılyqoja aqyn «ilimge tolsa kókirek, ashylar kózi sananyń» dese, dúr Ámir Temir bir ósıetinde: «Kitap – barlyq jaratylystyń, aqyl-oıdyń, danyshpandyqtyń negizi, ómir zańyn úıretetin tárbıeshi», degen.
Hakim Abaı bir shýmaǵynda «bı bolǵan, bolys bolǵan óner emes» dep naǵyz jol basqa ekenin jyrlaıdy.
«Túbinde baıandy eńbek egin salǵan,
Jasynan oqý oqyp, bilim alǵan.
Bı bolǵan, bolys bolǵan óner emes,
Eńbektiń budan ózge bári jalǵan».
Iá, «bilim – jetekshi, áreket – shabandoz, jan dúnıe – jylqy» degen ǵulamalar. Al aqyl-oıdyń keni atalǵan Ázireti Álı bilimniń kóp artyqshylyǵyn tizedi. «Baılyq degen Harýn, Perǵaýyn, Hamandardyń murasy bolsa, bilim paıǵambarlardyń murasy» deıdi. Sonymen qatar «hakim ólse de tiri, nadan tiri júrse de óli», «tipti ólimge aparar qaýipti bolsa da, aqıqat jolyn izdeýden tanba» dep zor bilim jolyn mura etipti.
«Túk qalmady ámir men bek, qazyńnan,
Birge ketti qazynaǵa jıǵany.
Neshe ǵasyr bizden buryn jazylǵan,
Sol kúıinde Álisherdiń jınaǵy».
Jumataı Jaqypbaevtyń shýmaǵy sý ketip tas qalatynyn, shynaıy eńbek pen asqaq shyǵarma tozbaı saqtalaryn meńzeıdi.
«Ilim – ólgen júrekterdi tiriltedi» deıdi Shyǵysta. Rasynda, bilimniń qadiri men lázzatyn tanysa, Ǵazalı aıtqandaı, «patsha taǵynan bas tartar edi».