Qazir de kózge qorash emes, kónergen sózge aınalǵanymen, shider qazaqtyń eski turmysyna ábden sińisti ábzel emes pe? Ol kezdiń kóligi jylqy, minisi at. Atqa mingende taqqa mingendeı qazaq balasynyń sezimin aıtyp bolmaısyz. Tizgindi ustap, úzeńgige aıaq iliktirgen attyly adamǵa qonar jerge jetkende keregi shider ne arqan. Sondyqtan bulardy jortýylshy ertoqymmen birge qanjyǵasynan tastamaıdy.
Túsken jerinen at arqandaı qoıatyn qazyq tabyla qoıýy neǵaıbyl. Kóbine shiderlep jiberedi. Aldyńǵy eki aıaǵyn tusaýlap, sol tusaýdan artqy aıaqtyń shiderligine órelenetin shiderdiń neshe túri bar. Kóbine qaıystan jasalady. Abaı «shiderligi jýandaý, bota tirsek» dep sýretteıdi ǵoı attyń synynda. Shiderligi kóbine miner jaq aıaǵyna aıtylatyn sııaqty. Qamshylar jaǵynan shiderleı qoımaıtyn sııaqty seziledi. Shiderlep jibergen at alysqa uzaı qoımaıdy, assa eki-úsh shaqyrymdy aınalyp ottaıdy da júredi. Ataqty Imanjúsip:
«Shiderimdi shyńǵyrtyp atqa saldym, Imanjúsip atymdy hatqa jazdym» deıdi Ereımentaý jyrynda. Bizdiń jaqtyń dombyra ustaǵandarynyń aýzynan «úshbutaǵyn shiderdiń atqa saldym» dep estip edik bala kúnimde. Shider attyń úsh aıaǵyn birdeı tusaıdy da, jalǵyz-aq aıaǵy bos qalady ǵoı. Bilýimizshe, minis attaryn bolmasa, báıge atty shiderleı qoımaıdy. Sebebi olaı etse, aıaǵyn shatastyratyn minez taýyp súrinýi yqtımal. Aıaǵyn shalys basqanda, jilinshigin uryp alýy múmkin degendeı kem-ketikteri kóp degen oıdamyz. Báıge atty kóbine bos jiberip erkeletip ustaıtyn úlkender. Tipti, kókparǵa da salmaıtyn. Solaı aıalaǵan soń shidermen mataýy, árıne aqylǵa syıa bermeıdi.
Ataqty Birjan saldyń shider týraly óleńderi tutas bir oqıǵalar jıyntyǵynan turatyn uzaq áńgime. «Zamana bulbuldary» kitabynda Ahmet Jubanov ádemi-aq kestelep, jyrdyń kúıindeı qylyp baıandap jetkizedi. Rasyn da Birjan shideriniń urlanǵanyn Láılim shyraqtan kórgen sııaqty. Ony tere bersek, uzaq bir maqalaǵa júk.
О́tkende aqyn Baǵdat Múbáraktiń «saǵynysh shiderledi sherge meni» dep bastalatyn óleńine kózim túsip ketip, aıran-asyr kúı keshtim. Qalaı dál bergen. Qazaq tanymynda sóıleý degen osy shyǵar. Muny uǵý úshin atqa minip ómir súrý óz aldyna, shiderdegi attyń qansha uzap jaıylaryn bilý jáne shideri úzilip, atyn tappaı álekke túsý sııaqty áreketterdiń bárinen ótýi kerek qoı adam. Al Shidertiniń jyry basqa áńgime.