Qazaq – uly kóshten qalmaı, kóshbasshy bolýǵa laıyq ult. Uly dala halqy – baǵzy zamannan-aq órkenıetke umtylǵan, tirshiliginiń ózegine úılesimdilik pen aqyl-parasatty toǵystyrǵan ult. Eýropa elderi áli varvarlyq dáýirde ómir súrip jatqanda ata-babalarymyz ulan-ǵaıyr jerge ıe bolyp qana qoımaı, tabıǵatpen úndes, kóshpeli bolsa da, saýatty ári júıeli qoǵam quryp, mal sharýashylyǵyn jetik meńgergen.
Kıiz úı sol zamandaǵy naǵyz ınjenerlik ónerdiń úlgisi bolsa, qazaqtyń turmysy tabıǵatqa beıimdelýdiń úzdik modeli edi. El ishinde qalyń qaýym ómir súrip, eldigin saqtap otyrdy. Alaıda bertin kele tehnıka men tehnologııa dáýiri bastalǵanda biz sol kóshten qalyp qoıdyq. Eýropa óndiris pen ónertabysqa bet buryp, zaýyt-fabrıkalar turǵyzyp, ǵylym men tehnıkany damyta bastaǵanda biz tabıǵı ómir saltyn saqtap qaldyq. Osylaısha, otyryqshy elder ilgerilep, biz tutynýshy kúıge tústik.
Degenmen bul – máńgilik úkim emes. Qazaq halqy – ónertapqyshtyqqa, jańashyldyqqa qabiletti halyq. Búgingi tańda jas ǵalymdarymyz aýyl sharýashylyǵynda, IT, energetıka, bıotehnologııa syndy mańyzdy salalarda tyń jobalar usynyp, álemdik deńgeıde moıyndalyp júr. Bul – serpilistiń bastamasy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıylǵy Joldaýynda erekshe mán bergen baǵyttardyń biri sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne ǵylymdy qoldaý boldy. Prezıdenttiń Joldaýy – jaı ǵana jyl saıynǵy dástúrli baıandama emes, el damýynyń strategııalyq baǵdary. Onda kóterilgen sıfrlandyrý, jasandy ıntellekt, derekterdi basqarý, aýyldy damytý, ulttyq kadr daıarlaý syndy bastamalar – bolashaqtyń kilti.
Qazir – qazaq eli úshin tarıhı serpilis kezeńi. Biz osy sátti paıdalana alsaq, óz ónertapqyshtarymyzǵa, ǵalymdarymyzǵa, jastarymyzǵa jaǵdaı jasap, ınnovasııany óndiriske engize alsaq, erteń tutynýshy emes, tehnologııa óndirýshi elge aınala alamyz.
Keshegi uly kóshpeli órkenıettiń zańdy jalǵasy retinde bizge endi jańa kóshke – sıfrlyq kóshine ilesýimiz qajet. Eń bastysy, qazaq balasynyń boıynda qarym-qabilet, bilim men bilik, qaýqar men kúsh bar. Prezıdent Joldaýynda kórsetilgen mejeler osy múmkindikti júzege asyrýǵa jol ashady.
Erlan SYDYQOV,
akademık