Kásiporynnyń aty aıtyp turǵanyndaı, zaýytta shyǵarylatyn gazdy beton bloktary ekologııalyq taza materıal bolyp tabylady. Olardyń quramynda hımııalyq zııandy zattar joq, qurylystyń paıdalaný merzimin uzartý úshin qandaı da ýly qurammen óńdeýdi qajet etpeıdi. Ekobloktar ekologtardyń barlyq talaptaryna saı keledi, aınalaǵa gaz ben shań shyǵarmaıdy, adam densaýlyǵyna zııan keltirmeıdi. О́ziniń ekologııalyq tazalyǵy jaǵynan tek aǵashty ǵana aldyna salady, alaıda, aǵashtan artyqshylyǵy – ol shirimeıdi jáne tozbaıdy. Qoldanylatyn shıkizat materıaldarynyń ekologııalyq tazalyǵy sertıfıkattarmen bekitilgen jáne qaýipsizdikke kepildik beredi.
– «Ekoton-Batys» zaýytyn salý 2007 jyly bastaldy. Zaýyt bir jyl ishinde salynyp, iske qosyldy. Bastapqyda jobalaýda qıyndyq kezdesti. Sebebi, zaýyt ornalastyrylatyn ǵımarat on jyl boıy paıdalanylmaǵandyqtan, qaıta jaraqtandyrý jumystary qosa júrgizildi. Degenmen, osyndaı qıyndyqtarǵa qaramastan, zaýyt mejeli ýaqytynda paıdalanýǵa berildi. 2008 jyly naýryz aıynda alǵashqy ónim óndirildi. Eki aı ótken soń-aq zaýyt jobalyq qýatyna shyqty. Jańadan iske qosylǵan kásiporynnyń osynsha qysqa merzimde jobalyq qýatyna shyǵýy ujymnyń ilgeri kúnge degen senimin nyǵaıtty. Bul uıymshyl ujymnyń alǵashqy jeńisi bolatyn. Joǵary tehnologııalyq qondyrǵylardy basqarýdy ıgergen kásibı bilikti tehnologtar, ınjenerler men operatorlar jumysynyń jemisi edi, – deıdi «Ekoton-Batys» JShS dırektory Narıman Baımuqanov. Zaýytta alǵashqyda 600h250h100h400 mıllımetrlik uıaly beton shyǵarylsa, 2009 jyly tutynýshylardyń suranysyn qanaǵattandyrý maqsatynda qalyńdyǵy 80,120,150,250,350 mıllımetrlik uıaly beton bloktary óndirile bastady. Kásiporynda Germanııanyń «International GmbH» kompanııasynyń tehnologııayq qondyrǵysy ornatylǵan. 2011 jyly uıaly betonnan beldikter shyǵaratyn tehnologııalyq jelini ornatý jumystary bastaldy, byltyr óndiristiń jyldyq qýatyn 200 myń tekshe metrden astam ónim óndirýge jetkizetin besinshi avtoklav iske qosyldy. Qazir zaýyt yrǵaqty jumys istep tur. Jergilikti qurylys kompanııalary basqa óńirlerden qum bloktar, ulýtas, kirpish jáne basqa materıal jetkizgenshe, ýaqyttan da, tasymaldaýdan da utyp, «Ekoton-Batys» JShS-nyń qabyrǵalyq bloktaryn paıdalanýdy qolaı kóredi. Zaýyttyń uıaly beton buıymdary óziniń tamasha tehnıkalyq sıpattamalary arqasynda qurylysshylar arasynda anaǵurlym berik senimge ıe bolýda. Seriktestik ónimderiniń jylý ustaǵysh, otqa tózimdilik, jeńil de ónimdiligine baılanysty sılıkat kirpishten toǵyzdan astam artyqshylyǵy bar. Gazdy beton bloktary jeńil de úlken, sondyqtan qabyrǵalardy tez arada qalaýǵa bolady. Al kirpishke qaraǵanda eritindi 5-7 ese az jumsalsa, qalaý shapshańdyǵy 3-4 ese artady.
Zaýyt ónimderi 2010 jyly «Qazaqstannyń úzdik taýary» qalalyq konkýrsynda «Turǵyndar úshin úzdik taýar» nomınasııasy boıynsha birinshi oryndy jeńip alsa, sol jyly osy attas respýblıkalyq konkýrs-kórmede «Turǵyndar úshin úzdik taýar» nomınasııasy boıynsha úshinshi orynǵa ıe boldy. 2011 jyly kásiporyn ónimderi Prezıdenttiń «Altyn sapa» syılyǵynyń konkýrsyna qatysty. Sol jyly kásiporynǵa «Minsiz» sapa belgisi berildi. Kásiporyn ónimderi negizinen oblysqa jáne Batys Qazaqstan óńirine shyǵarylady. Sondaı-aq, Ońtústik Qazaqstanǵa da ótkiziledi. О́tken jyly Reseıdiń shekaralas ornalasqan Orynbor, Or qalalaryna zaýyt ónimderiniń alǵashqy toby jóneltildi. Seriktestik ónimderiniń sapalylyǵynyń arqasynda gazdy blok qabyrǵalyq materıaldaryna sheteldik tutynýshylar qyzyǵýshylyq tanytty. Nátıjesinde Orynbor oblysynda seriktestiktiń ókildigi ashyldy. «Ekoton-Batys» JShS qurylys materıaldary naryǵyna qadam basqanyna onsha kóp ýaqyt bola qoıǵan joq. Soǵan qaramastan, seriktestiktiń gazdy beton shyǵaratyn zaýytynyń ónimderi tutynýshylardyń suranysyna ıe bolyp otyr. Sondyqtan da bul zaýyt óńirdegi ózindik jumys yrǵaǵy qalyptasqan kásiporyndardyń qataryna jatady.
Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.