Prezıdent Nursultan Nazarbaev usynǵan bes ınstıtýttyq reforma – álem shyńyna shyǵarar strategııalyq jospar. Árıne, buǵan deıingi Elbasynyń «Qazaqstan-2050» Strategııasy, oǵan qosa «Nurly Jol» baǵdarlamasy elimizdiń ekonomıkasyn órge súırep, halqymyzdyń ál-aýqatyn arttyratyn naqty is-sharalar ekeni belgili. Al bul jolǵy Elbasynyń usynǵan bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha belgilengen 100 naqty qadamynyń mańyzy da, máni de aıryqsha ekendigin álemdik deńgeıdegi sarapshylar atap kórsetýde. О́ıtkeni, osy «100 naqty qadam» jarııalanǵan az ýaqyt ishinde ol halyqtyń keń qoldaýyna ıe bolyp úlgerdi. Muny barsha qazaqstandyqtar uly halyqtyq reforma retinde elimizdi, joǵaryda aıtqanymdaı, tek álemdik uly shyndarǵa shyǵaratyn jol ekenin túsinip, erekshe jyly qabyldady.
Endeshe, muny jaqsy biletin halqymyz atalǵan «100 naqty qadamdy» oryndaý da aıryqsha mindet ekenin túsinýi qajet. Sebebi, bul bizdiń ózimizdi, bizdiń elimizdi, bizdiń halqymyzdy bıikke shyǵaratyn jol. Demek, mundaı barlyq baǵyt-baǵdary kórsetilgen, bolashaǵy bezbendelgen, nátıjesi aıqyndalǵan berekeli istiń ıgiliginen eshkim de bas tartýy tıis emes. Bul jolda bárimiz jumyla jumys isteýimiz qajet. Ol úshin ár qazaqstandyq ózi atqaratyn qyzmetin talapqa saı, eldiń qamyn oılap, Elbasy tapsyrmalaryn basshylyqqa ala otyryp jumys isteı bilse, nur ústine nur demekpiz. Máselen, atalǵan «100 naqty qadamda» sot isine baılanysty kóp nárse aıtyldy. Solardy tutastaı júzege asyrýǵa qol ushyn berý, atsalysý bizdiń tikeleı boryshymyz. Meniń quqyq qorǵaý salasynda jumys istegenime kóp jyldyń júzi boldy. Byltyrǵy jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵy boıynsha Shyǵys Qazaqstan oblysy, Katonqaraǵaı aýdandyq sotynyń tóraǵasy bolyp taǵaıyndaldym. Budan buryn da qalaı úzdik eńbek etsem, qazir de osy qyzmetimde adal eńbek etip kelemin. Prezıdent Bes halyqtyq reformada: «Búginde sot júıesiniń álsiz býyny – sýdıalar korpýsy arasyndaǵy sybaılas jemqorlyq kórinisterine jıi-jıi soqtyryp jatatyn sýdıalardy irikteý, sýdıalarǵa qoıylatyn biliktilik talaptarynyń tıimsizdigi. Sýdıalar korporasııamen meńireý tumshalanbaýy tıis jáne qoǵamdyq synnan tys bolmaýy kerek. Ashyqtyq – sýdıalar qataryndaǵy jemqorlyqtan emdeıtin dári. Sýdıalarǵa qoıylatyn biliktilik talaptaryn qataıtý qajet. Sýdıalar korpýsyndaǵy orynnan úmitker kandıdattyń notarıýsta, polısııada nemese zańgerlik JOO-da emes, sot júıesinde bes jyldan kem emes jumys ótili bolýy tıis. Kandıdattar negizgi jumysynan bosatylǵan negizde jáne bir jyldan kem emes merzimde sottarda ótetin sot taǵylymdamasy úshin shart retinde qatań testilik irikteýden ótýi tıis. Kez kelgen joǵary turǵan sýdıa tómengi sottarda jumys istep kórýi kerek. Sol sııaqty qyzmetin jańa bastaǵan sýdıalar úshin uzaqtyǵy bir jyldan kem emes synaq merzimin engizý de mańyzdy, onan tabysty ótkennen keıin olardyń úzdikteri sýdıalyqqa saılanady» dep, birqatar naqty mindetterdi atady. Mine, munyń bári búgingi tańda aýadaı qajet ekeni daýsyz. Sondyqtan «100 naqty qadamda» sot korpýsy aldyna kóptegen naqty qadamdar júkteldi. Bul baǵytta bizder aıanbaı eńbek etip kelemiz. Máselen, 2014 jyldyń statıstıkalyq málimetine súıensek, 24 adamǵa qatysty 27 qylmystyq is qaralyp, onyń ishinde 12 iske úkim shyǵaryldy, 5 iske óndiristi júrgizý toqtatyldy. Sondaı-aq, 199 azamattyq is qaralyp, onyń ishinde 26 iske buıryq shyǵaryldy. Al 114 iske sheshim shyǵarylsa, onyń ishinde 110-y qanaǵattandyrylyp, bireýi ǵana qanaǵattandyrylmady. Al endi ústimizdegi jyldyń 6 aıyndaǵy statıstıkalyq málimetke súıensek, 15 adamǵa qatysty 12 qylmystyq is qaralsa, onyń ishinde 12 iske úkim shyǵarylyp, 101 azamattyq is qaraldy. Onyń ishinde 19 iske buıryq shyǵaryldy. Sol sııaqty 58 iske sheshim shyǵarylyp, onyń ishinde 57-si qanaǵattandyrylsa, tek bireýi ǵana qanaǵattandyrylmady. 15 iske óndiristi toqtatý uıǵarylyp, onyń ishinde 4 is tatýlyq kelisim boıynsha toqtatyldy. Barlyǵy 12 azamattyq is medıasııa arqyly qysqartyldy. Sondaı-aq, 129 adamǵa qatysty 127 ákimshilik is qaralyp, 112 iske ákimshilik jazaǵa qaýly shyǵaryldy. Qoryta aıtqanda, aldymyzǵa qoıylǵan mindetti talapqa saı atqaryp kelemiz. Máselen, ótken jyly medıasııa ınstıtýtyn jetildirý maqsatynda jergilikti organdarmen maqsatty jumystar atqarylyp, sonyń arqasynda medıatorlar sany 5-ten 63-ke jetti. Oǵan qosa quqyqtyń túrli baǵyttary boıynsha sotqa deıingi aralyq mamandyqtar engizildi. Sondaı-aq, sot kabıneti, sot isteri jónindegi anyqtamalyq sekildi sot organdarynyń onlaın qyzmetiniń múmkindigi týraly naqty túsindirýge baǵyttalǵan trenıngtik oqytý túrleri qolǵa alyndy. Árıne, atqarylyp jatqan is kóp, biraq onyń bárin halyqtyń sotqa degen seniminen anyq baıqaýǵa bolady dep oılaımyn.
Baqytjan SEKERBEKOV, Katonqaraǵaı aýdandyq sotynyń tóraǵasy.
Shyǵys Qazaqstan oblysy.