Demografııa hám dúnıetanym

Kelinshegim besinshi perzentimizge júkti bolǵan kez. Allaǵa sansyz shúkirshilik aıtyp, ishteı qýanyp júrmiz. Alaıda bul qadamymyzǵa emhanadaǵy tıisti dárigerler alań kóńilmen qarap, áıelimniń júktilik halin jalǵastyrýyna, ıaǵnı bosanýyna qarsylyǵyn bildiripti. Dárigerler araǵa jeti jyl salyp bosanýdyń qıyndyǵyn eskerip, ananyń den­saýlyǵyna alańdap, saqtandyrǵan bolar. Jazǵyrý artyq. Sodan jaýap­ty dárigerler kelinshegimdi ortaǵa alyp, taldaý nátıjeleri oıdaǵydaı emestigin alǵa tartyp, túsik jasatýǵa úgitteıdi. Aıdyń kúnniń amanynda túsik jasatý adamshylyqqa kelmeıtinin, din qoldamaıtyn is ekenin, qursaǵyndaǵy tirshilik ıesin qolymen ustap, kózimen kórmese de ol óz perzenti ekenin, Allanyń nyǵmetin aıaqqa taptaǵandaı bolatynyn jetkizedi. Úgitterinen túk shyqpaǵan soń dárigerler ony raıynan qaıtarýdyń sońǵy múmkindigi retinde psıhologten keńes alýǵa jumsaıdy.

Psıholog – bıik ókshe týflı, qysqa etek ıýbka kıgen, syrtqy po­shy­my naǵyz eýropasha úlgimen kóm­kerilgen qalalyq kelinshek. Ol kelin­shegimdi bosansam degen nıetinen aınytý maqsatynda áńgimesin á degennen áleýmettik-turmystyq máselege qatysty bastaıdy. Otbasymyzdaǵy alty jannyń tek eńbekaqyǵa qarap otyrǵany, qymbatshylyqtyń asqynyp turǵany, bala-shaǵany oqytý, kıindirý, toıyndyrýdyń mehnaty, tórt balanyń ústine taǵy bireýi qosylsa, salmaq aýyr­laı túsetini, bári-bári aıtylady. «Qalaı asyramaqsyzdar, qınalyp qalasyzdar ǵoı», dep «qamqorlyq» tanytady. Osylaısha, áıelimniń jandy jerinen ustaǵandaı, keremet bir oı salǵandaı bolady.

Sózdi bólmeı bárin tyńdap otyrǵan kelinshegim óz kezeginde:

– Siz otbasyly bolarsyz? – dep suraıdy psıhologten.

– Árıne, otbasylymyn. Kúıeýim, bir ulym bar, – deıdi ol.

– Ulyńyzdyń sońynan baýyryn ilestirý oılaryńyzda joq pa?

– Ondaı josparymyz joq. Aıtpańyz. Bir balanyń ózin baǵyp-qaǵý, qajetin óteý ońaı emes. Myna qym­batshylyq zamanda taǵy bala týyp ne azap?..

– Siz kúıeýińiz ekeýińiz álgi uldary­ńyz­dy asyrap júrmin dep oılaısyz ba?

– Árıne, asyrap júrmiz... Sizdińshe qalaı?

– Joq, olaı demeńiz... Kerisinshe, sizder sol perzentterińizdiń nesibesi arqasynda kún kórip, aman-esen shapqylap júrsizder. Qudaı saqtasyn, árıne, eger sizder óz balalaryńyzdy kútip-baǵýdy aýyrsynyp, keltelikpen keri tepseńizder, taǵdyrlaryńyz qaı qıyrǵa baryp tireletinin kórer edińizder... Bala degen Allanyń bergen nyǵmeti. Sonyń bizderge buıyrǵanyna shúkir etýimiz kerek. Ádette, ata-analar perzentimizdi ózimiz asyrap júr­miz dep oılaıdy, alaıda balaǵa berilgen nesibemen kún kóretinin baǵamdaı bermeıdi. Jan, tán, ómir, nesibe Al­ladan, al ata-ana – tek sebepker.

Muny estigen psıholog oılanyp, únsiz otyryp qalady. Ádepkidegi ekpini sý sepkendeı basylǵan. Qansha degenmen qany qazaq emes pe, sóz tórkinin uǵyp, yńǵaısyz kúı keship, janary jasaýrańqyrap:

– Durys aıtasyz, ıá, durys aıtasyz... Men bul jaǵyn oılamappyn. Ke­shirińiz... Aman-esen bosanyp alyńyz, tilektespin, tilektespin, – deýden bóten eshteńe aıtpaı, jyly qoshtasady.

Arada jeti-segiz aı ótkende áıelim álgi psıhologpen emhanada kezdesip qalypty. Ádette tikireıip júretin ol elpildeı jaǵdaı surasyp, jalpyldaı amandasyp, jik-japar bolady. Bul Qudaı qoldap, aman-esen bosanyp alǵanyn aıtady. Al psıholog kelinshek shermıińkiregen ishin sıpap turyp «sizben sóıleskennen keıin kúıeýim ekeýmiz kóp oılanbastan «Qudaı berse taǵy da perzent súıeıik» dep nıettendik... Bizge de sizdiń jolyńyzdy bersin», deıdi júzinde qyzyl oınap. Sol sátte sanasynda áldeneler jańǵyrǵan bolar, bálkim...

Qudaıǵa shúkir, «bir ýys jýsanyn» qoltyǵyna qysa ómirge kelgen «qozymyz» ózinen bir jarym jas kishi inisi – «arba toly jýsanyn» súıreı jetken «qozysyn» jetektep úshinshi synypqa baryp júr. Mektebine bararda, kelerde kezinde óz taǵdyry talqyǵa túsken emhananyń dál janynan ótedi. Álgi psıholog te aman-esen bosanyp alyp, perzentin mektepke tasyp júrgen shyǵar. Laıym solaı bolsyn.

Iá, demografııa dúnıetanymǵa da táýeldi.