Otandyq zertteýshiler adam tynysyndaǵy asetondy dál anyqtaıtyn jańa sensor ázirledi. Bul tehnologııa bolashaqta dıabetti ınvazıvsiz, ıaǵnı qan almaı anyqtaýdyń qoljetimdi tásiline aınalýy múmkin. Nazarbaev ýnıversıtetiniń «National Laboratory Astana» zerthanasynda júrgizilgen zertteý «Sensors International» jýrnalynda jarııalandy.
Jańa qurylǵynyń basty ereksheligi – temir qosylǵan SnO₂ negizindegi juqa qabyqsha. Ǵalymdar qalaıy dıoksıdine nebári 0,5 paıyz temir qosý arqyly materıaldyń sezimtaldyǵyn birneshe ese arttyrǵan. Sonyń nátıjesinde sensor 25 ppm asetonǵa 118–120 paıyz jaýap kórsetip, tipti 250 ppb deńgeıindegi óte tómen konsentrasııany da anyqtaı alǵan. Bul kórsetkish – adam tynysyndaǵy asetondy senimdi ólsheý úshin jetkilikti dáldik.
Jumys temperatýrasynyń 175°C bolýy da úlken artyqshylyq, sebebi kóptegen metall-oksıdti sensorlar áldeqaıda joǵary temperatýrada ǵana jumys isteı alady. Jaýap berý ýaqyty – 52 sekýnd, al qalpyna kelýi – 14 sekýnd, bul jyldam dıagnostıka úshin óte tıimdi.
Zertteýde sensordyń jumys prınsıpin túsindiretin jańa «AdsTS» dep atalatyn ǵylymı tujyrymdama usynylǵan. Bul ádis gazdyń sensor betimen qalaı árekettesetinin, onyń fızıkalyq álde hımııalyq túrde jabysyp turǵanyn taldaýǵa múmkindik beredi. Belgili bolǵandaı, bólme temperatýrasynda aseton negizinen álsiz baılanys arqyly adsorbsııalanady, al 100-175°C aralyǵynda hımııalyq reaksııa basym bolyp, sensordyń sezimtaldyǵy kúrt artady. Temperatýra tym joǵarylap ketse, reaksııa qaıtadan fızıkalyq adsorbsııaǵa aýysady. Bul zańdylyq sensordyń naqty qandaı temperatýrada eń joǵary tıimdilik kórsetetinin dál anyqtaýǵa múmkindik beredi jáne bolashaq sensorlardy jobalaýda úlken ról atqarady.