Elimizdiń munaı-gaz salasyndaǵy eń iri operatordyń biri – «Teńizshevroıl» JShS. Atyraý oblysyndaǵy «Teńiz» ken ornyn ıgerip jatqan kompanııa óndiriske tehnıkalyq, sıfrlyq ınnovasııalyq sheshimderdi keńinen qoldanyp, energetıka salasyndaǵy ilgerileýge yqpal etip otyr.
Kompanııanyń bas dırektory Ýılıam Lakobıdiń aıtýynsha, ken ornynan 32 jyldan beri óndirilgen munaı kólemi eselep artty. Máselen, 1993 jyly 1 mıllıon tonna munaı óndirilse, byltyr bul kórsetkish 28 mln tonnaǵa jýyqtady. «Teńiz» jáne «Korolev» ken oryndary álemdegi eń kúrdeli tehnıkalyq nysandar qatarynda bolǵandyqtan, aksıonerler biregeı jahandyq tehnologııalyq sheshimder men salalyq úzdik tájirıbeler engizip keledi.
«Biz derekterdi taldaý men jasandy ıntellekt salasyndaǵy bastamalardy belsendi túrde qoldaımyz. Bul baǵytta birneshe máselege nazar aýdaryp otyrmyz. Birinshiden, aldyn ala tehnıkalyq qyzmet kórsetý, ekinshiden, tıimdilikti arttyrý, úshinshiden, kúndelikti operasııalardy avtomattandyrý, tórtinshiden, logıstıka men satyp alý úderisterin ıntellektýaldy ońtaılandyrý sekildi sheshimder qamtyldy. Innovasııalyq tehnologııalar men qaýipsiz ári senimdi jumysqa adaldyqtyń nátıjesinde kompanııa keıingi on jyl ishinde zaýyttardyń ortasha senimdilik kórsetkishin 98%-dan joǵary deńgeıde ustap tur. Bul el ekonomıkasyna turaqty tabys ákelýge múmkindik berdi», deıdi Ý.Lakobı.
Bas dırektordyń orynbasary Kóńilqosh Súıesinovtiń deregine qaraǵanda, «Teńizshevroıl» 1993 jyldan beri elimizge 206 mıllıard AQSh dollarynan astam tikeleı qarjy tólegen. Al otandyq jetkizýshilerden satyp alynatyn ónim kólemi ulǵaıtylyp, 71%-ǵa deıin jetkizilip otyr.
«1993 jyldan beri TShO jergilikti taýarlar men qyzmetterdi satyp alýǵa 51,4 mlrd AQSh dollarynan astam qarjy jumsady. Satyp alynatyn taýarlardyń geografııasy tek Atyraý oblysymen shektelmeıdi. Elimizdiń ár óńirindegi ekonomıkalyq belsendiliktiń artýyna yqpal etý úshin taýarlardy satyp alýdaǵy qazaqstandyq qamtý úlesin turaqty túrde arttyryp kelemiz. Bıylǵy 6 aıda bul kórsetkish 9%-ǵa artty», deıdi K.Súıesinov.
Onyń málimetine súıensek, atalǵan kompanııa Energetıka mınıstrligimen birge «Taýarlar, jumystar men qyzmetterdegi el ishilik qundylyqty damytý baǵdarlamasyn» ázirledi. Atalǵan baǵdarlama otandyq qamtý boıynsha aldaǵy bes jylǵa arnalǵan maqsatty aıkyndaýda basty baǵdar retinde qoldanyldy.
«Byltyrdan beri kompanııa jergilikti 16 óndirýshini kvalıfıkasııadan ótkizip, bekitilgen óndirýshiler tizimine engizdi. Bul atalǵan kásiporyndardyń kompanııa talaptary men standarttaryna tolyq sáıkestigin rastaıdy», deıdi bas dırektordyń orynbasary.
«Teńizshevroıl» JShS-nyń tabysty seriktesteriniń qatarynda «PSI Energy» jáne «QMOZ» (Qarasaı mashına óndirý zaýyty) bar. Bul kásiporyndar alǵashqy modýldik qosalqy stansany sátti daıyndap shyǵarǵan. Uzyndyǵy 38 metr bolatyn bul eki qabatty ǵımarattar – el aýmaǵynda salynǵan eń iri modýldik qosalqy stansalar. Jobany iske asyrý kezinde 800 myń saǵattan astam jumys oryndalypty. Bir ereksheligi, bul kezeńde eńbekke jaramdylyqty joǵaltýǵa ákelgen birde-bir jazataıym oqıǵa tirkelmegen. Ár modýldiń salmaǵy 92 tonnaǵa deıin jetedi. Barlyq modýl Qazaqstan aýmaǵynda qurastyrylyp, keshendi synaqtardan ótkizildi.
«Qara altyn» óndiretin eń iri kompanııa Munaı-gaz mashına jasaý salasyn damytýǵa arnalǵan halyqaralyq (IMB) ortalyǵymen yntymaqtastyq ornatyp otyr. Bul seriktestiktiń nátıjesinde elimizdiń úsh iri munaı-gaz operatory tarapynan 12 taýar sanaty ázirlenipti. IMB ortalyǵy osy sanattar boıynsha otandyq óndirýshilerdi baǵalaý, óndiristik áleýetin damytý baǵytynda júıeli jumys júrgizedi. Birlesken jumystyń nátıjesinde ótken jyly tehnıkalyq qyzmet kórsetý, jóndeý, paıdalaný, sondaı-aq qorǵanys materıaldaryn jetkizýge arnalǵan uzaqmerzimdi kelisimsharttar jasalǵan. Qazir birneshe ilespe memorandým men kelisim iske asyrylyp jatyr.
Atyraý oblysy