• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Pikir 17 Qańtar, 2026

Quryltaı qýaty

340 ret
kórsetildi

El de adam men qaýym sekildi ósedi, ózge­redi, órkendeıdi. Túrli syn-qater ony shyń­daıdy, shıryqtyrady. Osyǵan saı eldik joba-jos­parlar da tolyǵyp tolysady. Tarıhı ataýlar, qundylyqtar qaıta jań­ǵyrady. Álemdik qaǵıdat aıasynda jańashyl tanymmen, mazmunmen sapalanady.

Qazir elimizde júrip jatqan saıası refor­manyń negizgi maqsaty – qoǵamdy ıgilikke, ádilettikke, adamgershilikke, eńbekqorlyqqa, jaýap­kershilikke, meıirbandylyqqa, úılesim­dilikke qaraı tabıǵı, sapaly ózgertý. Bul – óz qolymyzdan keletin, kúshimiz jetetin is. Barlyq salany (ekonomıka, óndiris, aýyl sharýashylyǵy, saıasat, quqyq, mádenıet, áleýmettik ınstıtýttar) tereń, sapaly, irgeli, jan-jaqty reformalaý – memleket, jaýapty oryndar mańdaı teriniń ólshemi. Ońaı emes, biraq qaıtarymy men qaıyry mol jumys. Ozyqtarmen teńelý, eldik tegeýrin osy jolda.

Tarıhı jolaıyryq – 2019 jyly jumysyn bastaǵan Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi de, Qań­tar­dyń qatań sabaǵynan soń 2022 jyly iske kirisken Ulttyq quryltaı da el Prezıdenti janynan quryldy. Qoǵamdyq senim keńesi Ulttyq quryltaı deńgeıine ósti desek, aqylǵa syıymdy. Qoǵam sengen zııaly tulǵalar, saıası partııalar, úkimettik emes uıym kóshbasshylary, azamattyq sektordyń sarabdal ókilderi engen bul eldik qurylymnyń qýaty – halyqqa jaqyndyǵynda, ózekti máseleniń máni men sheshilý jolyn júıeli baıyptaýynda, eń bastysy, bılik pen qoǵam arasynda altyn kópir bola bilýinde.

Árıne, álem men aınala toly qaıshylyq. Biraq Qazaqstan qoǵamynyń qundylyǵy, quryly­my, pishini, qordalanǵan zárýligi kóbimizge málim. Sondyqtan Ulttyq quryltaı men basqa da qoǵam­dyq uıymdar qajetti ózgeristiń tetigin, máseleni sheshýdiń amalyn qarastyrýǵa áleýeti jetedi.

Shejireli Ulytaýda, tuǵyrly Túrkistanda, Ulyq ulys jurty Atyraýda, han-sultan qonysy Býrabaıda ótken Ulttyq quryltaı jıynynyń árbiri tarıh ólshemimen qarasaq ta, búgingi jańarǵan ult paıymymen saralasaq ta eleýli nátıjege qol jetkizdi.

Prezıdent Q.K.Toqaev Ulytaýdaǵy Quryl­taıda jalpyulttyq birlikti nyǵaıtý, saıası reformalardyń mán-mańyzy, jańa tehnolo­gııanyń múmkindikteri týraly aıta kelip, jańa­shyldyq pen ádilettiktiń, eldi uıystyratyn tarıhı jad pen zamanaýı izdenisterdiń jón-jobasyna toqtaldy. Quryltaı seksııalarynda da osy baǵdarda ózekti máseleler talqylandy. Jıynnan soń jumys komıssııalary qoǵammen baılanys­ty jandandyryp, qanshama ıgi ister atqardy. Túrkistandaǵy Quryltaıda Memleket basshysy Ádiletti Qazaqstan men adal azamat uǵymyn, qundylyǵyn taldap-tarazylady. Eldik nyshandardy jetildirý, tarıhı sana-sezimdi jańǵyrtý, mádenı muramyzdy dáripteý, urpaq tárbıesi, tıimdi aqparat saıasaty men kreatıvti ındýstrııa, saıası taldaý men saraptamany sapalandyrý, strategııalyq aýmaqtardy damytý, memlekettik qyzmet jaýapkershiligi jan-jaqty baıyptaldy. Basqosýda keleli oılar ortaǵa salyndy. Quryltaı músheleri men atqarýshy bıliktiń Túrkistanǵa rýhanı zııaraty qasıetti mekende elshildik pen eldik dástúr aldynda bergen serti dep qabyldandy.

Kóne Saraıshyq jurtynda (Atyraý) shaqy­rylǵan Quryltaıda Qasym-Jomart Kemeluly adaldyq qundylyǵyn jaýapty adammen, eńbek­pen, tabyspen baılanysta sóz etti. Rýhanııat, til, kitap oqý, akademııalyq tarıh kóptomdyǵy, dástúrli din men dil, qaharmandar ónegesi, qoǵam keselderi (lýdomanııa, qumarpazdyq, veıp, vandalızm, býllıng t.b.), ekonomıkalyq izdenis pen serpilis, kommýnaldyq-ınjenerlik júıeni ońdaý, saýatty logıstıka t.b. jańarýdyń ózekti mindetin túsindirdi. Seksııalarda qor­dalanǵan oı-usynystar qorjyny ret-retimen talqylandy.

Memleket basshysy Býrabaıdaǵy Quryl­taıda jańa turpatty ózgeristerdiń bastapqy nátıje­leri, ádiletti salyq reformasynyń máni, áleýmettik jeli mádenıeti, zamanaýı óner qýaty, eńbek naryǵyndaǵy báseke, esirtkige qarsy sharalar, turmystyq zombylyqqa qarsy zań, «Birtutas tárbıe» baǵdarlamasyn «Adal azamat» qaǵıdaty men ataýyna sáıkestendirý, «Qazaqstan balalary» birtutas baǵdarlamasy, Onomastıka men marapattaǵy birizdilik pen saýattylyq, Ishki saıa­sat tujyrymdamasynyń zárýligi, Abaıdyń 180 jyldyǵy men dana hakim ınstıtýtynyń ózektiligi, «Álem jady» qorynyń qazaq mazmuny, ult tarıhy men jahan órkenıetin úılestirý, serpindi ekonomıkalyq, ındýstrııalyq, ınvestısııalyq, logıstıkalyq jobalar, el óńirlerin teń damytý, IT bastamalar men jobalardyń jańa kezeńi sekildi maqsat-mindetterdi aıqyndady. Quryltaı músheleri úkimet pen zań shyǵarýshy qurylymnyń ja­ýapty tulǵalarymen birlese otyryp, mańyzdy máselerdi sheshýdiń jolyn qarastyrdy.

Qazaq eliniń tarıhı tórt tarapy arasy myńdaǵan shaqyrym jer bolsa da, el birligi men shejiresi, ortaq murat pen múdde olardy jaqyn­dastyryp, jalǵastyryp tur. Prezı­denti­miz Ulytaýda: «Babalarymyz  mańyzdy másele­lerdi osyndaı alqaly jıynda talqylaǵan. Halyq aqyl­dasa otyryp, bir toqtamǵa kelgen» dep ótkenniń taǵylymyn eske alsa, byltyr Býrabaıda: «Bizdiń ıdeologııamyz qarapaıym ári túsinikti. Bul – jahandaǵy asa kúrdeli geosaıa­sı ahýalda elimizdi jańa damý deńgeıine kóterý úshin berik negiz qalaý degen sóz» dep, búgingi ulttyq mıssııanyń baǵdaryn anyqtap berdi.

Endigi Quryltaı jıyny – ejelden el bere­kesine uıytqy, san ordanyń joqshysy Qyzyl­ordada. Orta tolsyn, oı qazynasy óremizdi bıiktetsin.

Sońǵy jańalyqtar