Halqyna qyzmet etýdiń úlgisi

Shapqan attaı júırik ýaqyttyń qalaı zymyrap ótkenin baıqamaı qalady ekensiń. 2015 jyldyń qaqpasyn ashqanymyz kúni keshe ǵana sııaqty edi, mine, alǵashqy toqsanyn keıinge qaldyrdyq. Tórtkil dúnıeniń ár qıyrynda alýan oqıǵalar órship, adamzatty alańdatyp otyrǵany jáne ras. Bizdiń bárimizge ystyq jeruıyǵymyz – Qazaqstan bolsa, egemendik alǵan sátten bergi qalypty tirligin buzbaı keleshekke senimdi qadam basyp barady. Keshegi keńestik qoǵam tusynda oqyp, qyzmet­ke aralasqan, sanada «Úkimet óltir­­meıdi» degen qasań qaǵıda ornyq­qan býyn ókil­derine táýelsizdiktiń bastap­qy jylda­ryndaǵy naryqtyq ekonomıka ekpini jaısyzdaý tıip, kóńilde kúmán-kúdikter uıalatqanyn nesine jasyramyz. Osyndaıda oıǵa ata-babadan jetken «Jigittiń kim ekenin bilgiń kelse, qolyna bılik ber. Ol ótkir ustara tárizdi, ustaı almasa óz qolyn ózi tilip túsedi» degen tamasha támsil oralady. Halyqtyń tańdaýy ózine túskende aýyr jaýapkershilikti moınyna alǵanyn Prezıdentimiz Nursultan Ábishuly Nazarbaev jaqsy túsindi. Aýylda týyp-ósip, qarshadaıynan eńbekte shynyqqan, myń gradýstyq ystyqtaǵy domna peshiniń túbinde metall qorytýshylyq kásipte jetilgen ol ózine júktelgen qyzmet satylarynda ábden tóseldi. Eń bastysy – udaıy oqýmen, izdenýmen júrip, halyqqa qyzmet etýdi ómirlik murat qyldy. Bas-aıaǵy shırek ǵasyrǵa jetpeıtin qysqa merzimde Qazaqstandy álemge tanytty, ózi de saıası sahnadaǵy eń tańdaýly tulǵalar shoǵyrynan kórindi. Shynyn aıtaıyq, qytaılardyń «Myqty bolsań, eki qoǵam almasqan kezeńde ómir súr» degen qaǵıdasynyń durystyǵyn otandastarymyz aıqyn ańǵarǵan bolatyn. Sosıalızm tusyndaǵy josparly júıe sógilip, ónerkásipte de, aýyl sharýashylyǵynda da qurylymdar ydyraǵan shaqta Elbasy ustamdy qalpyn joǵaltpaı álemdegi damyǵan elder tájirıbesine den qoıdy. Resmı delegasııalar quramynda isker toptar ókilderi, kásipkerlik qupııalaryn meńgere bastaǵan saýatty, izdenýge qumar jastar bolýy nátıjesinde sátti baǵdarlamalar júzege asyryla bastady. El astanasynyń Alataý bókterinen Saryarqanyń saıyn dalasyndaǵy Aqmolaǵa kóshirilýi de – Nazarbaevtyń batyl áreketi. Sol tusta ekonomıkada beleń alǵan daǵdarys saldarynan jalaqynyń aılar boıy qolǵa tımegeni ras. Jumyssyzdyq adamdardyń bazarda ala dorba arqalaýyna ákelip soqtyrdy. Prezıdentimiz osynyń bárin kóre tura táýekelge bel býdy. Ýaqyt bul sheshimniń durystyǵyna kóz jetkizdi. Astana ataýyn alǵan shahar qysqa merzimde ǵajaıyp qurylystarymen, sáýlet óneriniń ozyq úlgilerimen álemge tanyldy. Ár qıyrdan halyqtyń úlken yqylaspen qonystanýy nátıjesinde qala turǵyndarynyń sany mıllıonǵa jýyqtady. Adamzat tirligine qatysty máselelerdi qozǵaǵan forýmdar men basqosýlar qonaqtary Qazaq eliniń beıbitshilik súıgish, qonaqjaı, adam jatyrqamas sıpatyn Astana bederinen kórip, moıyndaǵany – biz úshin mereı. EKSPO-2017 kórmeleriniń qalashyǵy da Nursultan Ábishulynyń alysty boljaý qabiletine dálel. «Nurly Jol – bolashaqqa bas­tar jol» dep atalatyn Joldaýynda Astana­dan elimizdiń ár qıyryna avto­kólik, temirjol jáne áýe qatynasy júrgi­ziletini tujyrymdaldy. Áleýetti elge tán shynaıy kórinis dep súısinemiz. Elbasynyń qaı kezeńde qandaı sát­te bol­masyn halyq múddesin jady­nan shyǵar­maıtynyna alýan mysal kel­tirý­ge bolady. Men keshegi keńes­­tik dá­ý­ir­diń sońǵy jyldarynda, ke­ıin ege­men­­­di­gimiz jarııa­lanǵan alǵash­qy shaqta Qarabutaq aýdanynda redak­torlyq qyzmet atqardym. Ár­túr­li jınalys­tarǵa, sharalarǵa qaty­sý reti­men eki júz on shaqyrym qashyqtyqtaǵy oblys ortalyǵyna kelemiz. Sonda qatty jamylǵyly kóterme jol delingenimen qıqy-shoıqy shuqanaqtar saldarynan ár tusta aıaldap, alty-jeti saǵatta áreń jete­tinbiz. Qazir she?! Aınadaı jarqy­raǵan «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyq­aralyq kólik dálizi sol Qarabutaqtyń tusymen bir jaǵynda Yrǵyzǵa, ekin­shi jaǵynda Hromtaýǵa bet al­ǵan. Aqtóbeńe zýlap otyryp, eki saǵat­ta jetip barasyń. Onyń ber jaǵynda aýyl turǵyndary kógildir otyn ıgiligin kórip, ot jaǵý mashaqatynan qutyldy. Dáýirdiń ádemi kórinisi – jańa ǵasyr basynan beri óńir ústimen «Hromtaý – Altynsarın» temirjoly ótip jatyr. Aýdan ortalyǵy Komsomoldyń tusyndaǵy bolat magıstraldyń jáne «Aqtóbe – Astana» tas jolynyń ekpi­ni­men qurylys keń qanat jaıdy, kásipkerler jer telimin alyp, halyqqa qyzmet etý nysandary úshin eki nemese úsh qabatty ǵımarattar salýda, jeke turǵyn úı salýǵa tilek bildirýshiler qanshama?! Áńgimemizge tuzdyq retinde mynan­daı derek keltirgen artyq bolmas. О́t­ken jyly oblysymyzda eldi mekenderdi gazben qamtý nysandaryna 6,2 mıllıard teńge bólinip, ıgerildi. Nátıjesinde Alǵa aýdanynyń Marjanbulaq, Besqos­pa, Qaıyńdysaı, Qobda aýdanynyń Taldysaı, Álııa, Bestaý, Qobda, Qarǵaly aýdanynyń Stepnoe, Borodınovka, Áıte­ke bı aýdanynyń Qarabutaq, Baıǵa­nın aýdanynyń Qaraýylkeldi, Mártók aýdanynyń Rodnıkovka, Aqtóbe qalasy aýma­ǵynda О́lke aýyldary gazdandyryl­dy. Bıyl Aqkemer, Qaraqudyq aýyldaryn tabıǵı gaz jelisine qosý tolyq aıaq­talyp, Yrǵyz jáne Oıyl aýdandarynyń ortalyqtaryna, Mártók aýylynyń Jaısań aýylyna gaz qubyryn tartý jumystary jalǵastyrylady. Mundaı ıgilik keshegi Keńes Odaǵy tusynda úsh uıyqtasaq túsimizge kirgen joq edi. Oblystyń ońtústiginde Shalqar aý­da­ny Aral teńiziniń ekologııalyq apat­ty aımaǵynda ornalasqan. Qysqa merzimde tóselgen «Jezqazǵan – Beıneý» temirjoly óńirdiń turpatyna qan júgirt­ti. Jańadan salynǵan beketter men stansalarda halyq shoǵyrlanyp, óndiristik jáne áleýmettik mekemeler ashylýda. Shalqar qalasynan ózge Bozoı, Begimbet, Aqqaıtym, Myrzaǵul Shyman­uly, Jyltyr, Móńke bı, Qaıdaýyl, Qotyrtas aýyldary kógildir otyn ıgi­ligin kórip otyr. Meıirjan О́ndirgenov, Serik Áıtenov, Abaı Noǵaev, Bolatbaı Eleýsizov, Marat Erjanov sııaqty kásip­ker azamattardyń týǵan aýyl tútinin túzý shyǵarýǵa degen yqylas-yntasy aıtý­ǵa turarlyq. Qalyń jurtshylyq bul jaǵdaılardyń bastaýynda Elbasy turǵanyn jaqsy túsinedi. Prezıdentimizdiń tikeleı qamqor­lyǵyn tirshiliktiń barlyq salasynan kórip júrmiz. О́tken jyly oblysymyzda úsh aýysymdy oqytýdy joıý úshin jańadan úsh mektep ǵımaraty paıda­lanýǵa berildi, apatty jaǵdaıda eki mektep ornyna tıptik jobamen jańa ǵımarat salyndy. Budan ózge eldi mekenderde on dárigerlik ambýlatorııa turǵyndar ıgiligine berilse, densaýlyq saqtaý salasynyń 16 mekemesine kúrdeli jóndeý jumystary úshin bıýdjetten bólingen 375,7 mıllıon teńge qarjy tolyq ıgerildi. Memleket basshysynyń kóregendigi nátıjesinde «Nurly Jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasaty qarjylyq daǵ­darysty eńserýge múmkindik berdi. Úkimettiń keńeıtilgen májilisinde El­basy daǵdarysqa qarsy shara­lar ishin­de negizgi qadam bıýdjet shyǵyndaryn ońtaılandyrý bolyp tabylatynyna, biraq memlekettiń halyq aldyndaǵy áleýmettik mindettemelerine tıispeý kerektigine erekshe nazar aýdardy. Kez kelgen ulttyń, kez kelgen tá­ýel­­siz memlekettiń eń basty tiregi – til. Jasy­ratyny joq, egemendiktiń al­ǵash­qy kezeńinde bıik minbelerden kópirme sózder aǵytyldy. Nursultan Ábishuly bul synda da baısaldy qalpy­nan aýytqymady. Memlekettik til saıa­satyn kezeń-kezeńmen júrgizýge baǵyt­talǵan baǵdarlamalar ulttar men ulystar arasyndaǵy dostyqty, ózara túsinistikti baıandy etýge jol ashty. Keńes Odaǵy tusynda bizdiń oblys ortalyǵynda bir ǵana qazaq mektebi bolsa, qazir olardyń sany 35-ke jetti. Qala boıynsha mektepterdegi barlyq balalardyń 82 paıyzy qazaq mektepteri men aralas mektepterdiń qazaq synyptarynda oqıdy. Oblystyń jáne Mártók aýdanynyń ortalyqtarynda jumys isteıtin Dostyq úıleri alýan ult ókilderi bas qosyp, mádenı sha­ralar uıymdastyratyn orynǵa aınaldy. Bıyl ózge ult ókilderiniń memlekettik tildi úırenip, meńgerýine oblystyq tilderdi damytý basqarmasy arqyly oblystyq bıýdjetten 6 mıllıon 797 myń teńgeden astam qarjy bólindi. Etnomádenı birlestikter janyn­daǵy alty jeksenbilik mektep tyńdaýshylaryna memlekettik tilden jáne óz ultynyń ana tilinen dárister berilýde. Sóıtip, Elbasynyń «Máńgi­lik El. Máńgilik til» ustanymyn jú­zege asyrýdyń berik negizderi qala­nyp keledi. Halyqqa qyzmet etýdiń úlgisin kór­se­­­tetin mańyzdy qujat – «Nur Otan»­ partııa­synyń XVI sezinde sóı­­legen só­zin­de partııa Tóraǵasy Nursultan Nazar­baev aıqyndap bergen bes halyqtyq reforma. Artyq eńbek resýrstaryn aýyldy jerlerge tartý, memleket quraýshy halyq retinde qazaq halqyna aıryqsha jaýapkershilik júkteý máseleleri, sóz joq, Elbasy kóregendiginiń dáleli. Tarıh úshin meılinshe qysqa mer­zimde Otanymyzda bilimdi, isker, zamanaýı tehnologııany sheber meńgergen memlekettik basqarý apparaty jasaq­taldy. Qazaqstan halqy yntymaq pen ó­za­ra túsinistikti baıandy etip, al­da­ǵy asýlardy alatynyna shúbá joq. Osyn­daı qol jetken tabystarymyz Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń sarabdal saıa­saty men kósemdik kóregendiginiń ar­qasy ekenin barsha qazaqstandyq aı­qyn sezinip otyr. Sondyqtan elimizde ótki­zilgen kezekten tys prezıdenttik saı­laýda Nursultan Nazarbaev aıqyn basym­dyqpen jeńiske jetti. Halqy ózi ómir­ge ákelgen baıandy bastamalary men baǵdarlamalaryn júzege asyrýǵa se­nim artty. Al eli úshin eren eńbektiń úlgi­sin kórsetip, halqynyń qamyn jegen bir­týar azamattyń buǵan deıingi joly bola­shaǵymyzdyń budan da nurly bolatynyna dáıekti dálel ekeni sózsiz. Janǵabyl QABAQBAEV, halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy Aqtóbe oblystyq uıymy tóraǵasynyń orynbasary. AQTО́BE.