Bılik pen bıznestiń kelisimi

Qaraǵandy qalalyq kásip­ker­likti qoldaý jáne údemeli ın­­dýstrııalyq-ınnovasııalyq da­­mýdy qoldaý jónindegi úı­les­tirý keńesinde bıznes ókilderiniń birneshe jobasy talqyǵa tústi. Mysaly, «Saryarqa Nan Qara­ǵandy» JShS-niń bas dırektory Danııar Manambaev kásip­orynnyń ǵımarattan tarshylyq kórip otyrǵanyn aıtty. Iаǵnı, Qaraǵandyǵa jańa nan zaýytyn salý kerek.

Qaraǵandy nan zaýytynyń jumys istep turǵanyna 30 jyl­dyń muǵdary bolypty. Osy ýa­qyt aralyǵynda ol Qaraǵandy oblysyndaǵy aldyńǵy qatarly kásiporynnyń birine aınalǵan. Zaýyt qabyrǵasynan táýligine 50 myń tonnaǵa deıin ónim – kádimgi bıdaı nanynan bastap, maıqospa toqashtyń 12 túri shyǵady. Al endi jańa zaýyt salynar bolsa, tutynýshylardyń kúnnen-kúnge ósip kele jatqan suranysyn qana­ǵattandyrý óz aldyna, ja­ńa jumys oryndaryn ashyp, 230 adamdy jumyspen qamtýǵa múmkindik týady eken. Búgingi kúnge deıin oblys ortalyǵyn nanmen qamtamasyz etip kelgen kásipker endi jaqyn mańdaǵy qala­lar men aýdandarǵa da óz ónimin shyǵarmaqshy. Kásipker Danııar Manam­baev­tyń aıtýynsha, bul jobanyń quny 1 mlrd. 499 mln. teńgeni quraıdy eken. Onyń 20 paıyzyn óz qaltasynan salsa, qalǵan 80% qarjyny nesıege alýǵa daıyn. Kásipker memleketten «Grın tehnolodjı» jylyjaı aýdanynan jer telimi men «Bız­­nestiń jol kartasy-2020» memlekettik baǵdarlamasy boıy­nsha ınfraqurylym tartyp berýdi surap otyr. Sonymen qatar, kásiporyn basshysy «Damý-О́ndiris» baǵdarlamasy aıasynda 10 jylǵa 6 paıyz jyl­dyq ústememen nesıe alýdan da úmitti ekenin jetkizdi. Danııar Manambaev jańa nan zaýytynyń Italııa, Fransııa, Shvesııa jáne Danııadan ákeli­ne­­­tin energııaúnemdegish qu­ral-jabdyq­tarmen jaraqtan­dyrylatynyn aıtty. Sátin salsa, jańa zaýyt qurylysyn kelesi jyly aıaqtamaq. Qaraǵandy qalasynyń ákimi Nurlan Áýbákirov bastaǵan úı­les­tirý keńesiniń músheleri jo­banyń mańyzdylyǵyn atap ótip, ony Indýstrııalandyrý kar­tasyna engizýdi jón dep tapty. О́z jobasyn tanystyrǵan kelesi kásipker Rafael Aleev boldy. Ol qaladaǵy «Taır» dep atalatyn iri saýda úıiniń ıesi. Kásipker tómengi paıyzdyq ústememen nesıe alyp, «Taır-5» dep atalatyn saýda-oıyn-saýyq ortalyǵynyń qurylysyn bastamaqshy eken. Onyń aıtýynsha, bul jerde zamanaýı kınoteatr ornalasady. Sondaı-aq, kásipker keńeste qaryzdy qaıta qarjylandyrý máselesine qatysty suraqty da kóterdi. Úılestirý keńesiniń múshesi Sa­ran Syzdyqova «Taır» saý­da úıindegi dúńgirshek­ter­diń arendalyq baǵasynyń jyl­­­dan-jylǵa kóterilip kele jatqanyn tilge tıek etti. Osy­nyń sal­da­ry­­nan uzaq jyldar saý­da jasap kele jatqan usaq kásip­kerler jalǵa alý aqysynyń qymbattyǵyna shydaı almaı, oryndaryn tastap ketip jatyr eken. Alaıda, kásipker Rafael Aleev mundaı faktilerdi moıy­n­­­- da­maı, kerisinshe, saýda úıi­niń arenda qunyna únemi jeńildikter jasap, uzaq ýaqyttan beri jalǵa berýdiń baǵasyn kótermeı kele jatqanyn alǵa tartty. Qala ákimi Nurlan Áýbá­kirov jobanyń damýyna óz usy­ny­syn engizdi. Ol «Taır» saýda úıi men joldyń ekinshi qa­ba­ǵynda ornalasqan «Altyn Arba» bazarynyń arasyn jerasty jolymen jalǵaýdyń ma­­ńyz­­dylyǵyna toqtady. So­laı bolǵan jaǵdaıda qala­daǵy ortalyq kóshe Buqar jyraý dań­ǵyly boıyndaǵy kó­lik keptelisi joıylyp, jol-kó­lik qozǵalysy tártibin buzý oqıǵa­larynyń azaıa­tynyn atap ótti. Keńeste talqylanǵan úshin­shi joba qaýip­ti júkterdi tasymal­daýǵa arnalǵan edi. «Eýro­teh­nogaz» JShS dırektory Elena Pavlova memleketten ózi­niń kompanııasyna eki júk kóligin satyp alýyna kómek­tesýin surady. Ese­sine kásipker hanym jańa ju­mys oryndaryn ashýǵa ýáde berdi. Úılestirý keńesinde qaralǵan úsh joba da maquldanyp, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq da­­mý jónindegi óńirlik úılestirý keńesine jiberildi.

Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan».

QARAǴANDY.