Fılıppın qyzy qazaq tilin úırenip júr

Fılıppınnen kelgen bir aza­matshanyń Tarazda qazaq ti­lin úırenip, arnaıy kýrsta oqyp jatqany týraly áńgimeni alǵash bir jıyn ústinde estidim. Jambyl ob­lystyq tilderdi damytý basqar­masynyń basshysy, qashanda qazaq tiliniń shyn janashyry bolyp júrgen Úrtaı Sapaqqyzy osynaý jaıtty asqan qýanyshpen aıtty. Shynynda, shetel azamatshasynyń qazaq tiline qyzyǵýshylyq tanytyp, ýaqyt bólip, úırenýge talpynǵany bizdi de qýantty. Greıs Pedrıgal – Fılıppın azamatshasy. Dál qazir memlekettik tildi oqytý ortalyǵynda qazaq tili kýrsynyń bastaýysh deńgeı tobynda oqıdy. Sabaq kúnine 2 saǵattan, aptanyń bes kúninde júrgiziledi eken. Biz Greıspen muǵalimderi ar­qyly tildestik. Memlekettik tildi en­di úırenip júrgendikten, qara qyz qa­zaqsha amandasqanymen, keı sóz­derdi ǵana qazaqsha aıtyp otyrdy. – Men Fılıppınniń astanasy Manıla qalasyndaǵy ýnıversıtette oqımyn, – dedi bizben áńgimesinde Greıs Pedrıgal. – Menedjment jáne týrızm mamandyǵy boıynsha bilim alyp júrmin. Oqý orny basshylyǵy tájirıbe almasý maqsatynda stýdentterdi shetelderge jibere bastaǵanda, Qazaqstandy ózim tańdap aldym. Meni osy eldiń adamdary, tarıhy, turmysy, qazirgi tirshiligi, mádenıeti qyzyqtyrdy. Mıshel degen qurbym ekeýmiz aldymen Qaraǵandy qalasyna keldik. Osy jerde kez kelgen ulttyń tarıhyn, turmysyn tereń bilý úshin eń aldymen onyń tilin úırený kerek ekenin uqtym. Sóıtip, Qaraǵandyda kýrsqa aptasyna úsh márte baryp júrdim. Biraq keıinirek qazaǵy mol Tarazǵa barýdy durys kórdim. Mine, bir aıdan endi asty, osynaý tarıhı qalaǵa da baýyr basyp, kýrstan qalmaı, qazaqsha úırenip júrmin. «Taraz qalasy qalaı qarsy aldy, kóne shahar unady ma? Jalpy, qazaq tilin úırený qıynǵa soǵyp júrgen joq pa?» degen suraǵyma ol bylaı dedi: – Qala birden unady. Tal-teregi, aǵashy kóp eken. Adamdary da qonaqjaı, baýyrmal. Sosyn bul qalanyń aýa raıy unady. Qazaq tilin úırený alǵashynda qıynǵa soqty. Grammatıkasyn, metodıkasyn úırený tym aýyr boldy. Biraq qazir bárin túsinip kelemin. Alǵash ret «Sálemetsiz be? Meniń atym – Greıs. Men Tarazda turamyn. Taraz – ádemi qala. Rahmet» degen sózderdi úırendim. Muǵalimderge rahmet. Qazaq tilin úırený úshin barlyq jaǵdaı jasap otyr. Ýnıversıtet bul jaqqa meni bir jylǵa jibergen. Áıtse de, basshylyqqa tájirıbe almasý ýaqytyn taǵy da bir  jylǵa uzartýdy ótinetin shyǵarmyn. О́ıtkeni, Taraz qalasy da, adamdary da maǵan qatty unaıdy. Árıne, shetel adamynyń qazaq tilin úırenip jatqany memlekettik tildiń mártebesi óskendiginiń bir kórinisi. Shetel azamatshasyna til úıretýde tek qazaq tili mu­ǵa­limderi ǵana emes, sonymen qatar, ortalyqtyń aǵylshyn tili muǵa­limderi de óz septigin tıgizýde eken. «Memlekettik til saıasaty aıa­synda atqarylyp jatqan is-sha­ralarymyzdyń barlyǵy da bo­lashaqta elimizdiń órkenıetti elder sanatyna qosylýyna, mem­le­ketimiz ben ultymyzdyń mártebesin tanytatyn, álemdegi baı tilderdiń biri bolyp sanalatyn qazaq tiliniń odan ári órkendeýi men damýyna, Qazaqstandy mekendeıtin barlyq halyqtyń tatýlyǵy men birligi, ana tiliniń damýyna baǵyttalyp otyr», deıdi memlekettik tildi oqytý or­ta­lyǵynyń dırektory Kúlshat Qojataeva. Jalpy alǵanda, Jambyl oblysy boıynsha búginde 1478 adam memlekettik tildi úırenip, oqyp jatyr eken. Onyń ishinde 27 ult ókili bar bolsa, til úırenýshilerdiń 43,6 paıyzyn orys ultynyń ókilderi quraıtyn kórinedi. 20,6 paıyz – dúngender, odan keıingi oryndarda ózbek, kúrd, tatar, koreı jáne basqa ult ókilderi tur. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy.