Jýyrda elimizdegi barlyq derlik bankterdiń ókilderi, aımaqtyq dırektorlary men jetekshi menedjerleri Almatydaǵy Qazaq halyq mýzykalyq aspaptary mýzeıinde bir keshin ótkizdi. Qarjy salasynyń maıtalmandary jaqsy oqıǵaǵa ortaqtasyp qana qoımaı, mýzeıdegi kóne jádigerlermen tanysty.
Bul bastamaǵa «Báıterek» holdıngine qarasty, elimizde shaǵyn jáne orta bıznesti damytý úshin qurylǵan «Damý» kásipkerlikti damytý qory uıytqy bolyp, «Kepildendirilgen tabys» aksııasyn qorytyndylap, jeńimpazdardy marapattady.
Osy arada birden aıta ketý kerek, jeke kásipker bolamyn degen jandarǵa, tamasha bıznes jobalardyń ıelerine «Damý» qory tikeleı qarajat úlestirmeıdi. Bul mindetti áriptes-bankter atqarady da, atalmysh qor onyń qyzmetin baqylaıdy. Memlekettiń jańa kásipkerlerdiń aıaǵynan turyp ketýi úshin bólgen jeńildikti nesıeniń qaıtýyn qadaǵalaıdy.
Sonymen, «Kepildendirilgen tabys» aksııasy ótken jyldyń basynda jarııalanǵanyn aıta keteıik. Bul baıqaýǵa shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleýdi kepildendirýde belsendi jumys atqarǵan qordyń áriptes-bankteriniń jekelegen menedjerleri jáne sol qarjylyq mekemelerdiń ózderi de qatysýǵa múmkindik alǵan bolatyn.
Jeńimpazdardy irikteýdiń basty ólshemi kepildendirilgen qarajattyń sany men somasy boldy. Sonymen eń úzdik ondyqqa bankterdiń aımaqtyq fılıaldary kirdi. Bankter ótken jyldyń óne boıynda jalpy kólemi 1,34 mıllıard teńge bolatyn «Damý» qorymen jáne kásipkerlermen 122 kepildendirý kelisimshartyn jasaǵan.
Sol sııaqty, saltanatty marapattaý sátinde shaǵyn jáne orta bıznes nesıelerin sýbsıdııalaý boıynsha da jeńimpaz bankter anyqtaldy. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda sýbsıdııalaý boıynsha «Reseı jınaq banki» AQ EB úzdik dep tanyldy. Atalmysh baǵdarlama sheńberinde sýbsıdııalaý boıynsha aımaqtaǵy úzdik bank «Sesnabank» AQ-tyń Pavlodardaǵy fılıaly jeńimpaz atandy. Al 2012-2020 jyldarǵa arnalǵan monoqalalardy damytý baǵdarlamasy aıasynda sýbsıdııalaý boıynsha úzdik bank «Bank SentrKredıt» AQ boldy.
Al ATF Bank «Úzdik debıýt-2014» júldesimen marapattaldy. «Qazaqstannyń Halyq banki» aımaqtardy qamtý jaǵynan jeńip shyqsa, «Reseı jınaq banki» AQ EB «Kepildendirilgen úzdik ónim» nomınasııasy boıynsha jeńiske jetti.
«Tabys kepildendirilgen» aksııasynyń negizgi qorytyndysyn shyǵarar sátte kesh te sharyqtaý shegine kóterildi. Bul aksııaǵa jekelegen fılıaldar emes, kásipkerlerge nesıe berýde eń kóp kelisimsharttar jasaǵan bankterdiń ózderi qatysqan.
Sonymen, birinshi oryndy kásipkerlermen 105 kelisimshart jasasqan «Bank SentrKredıt» AQ basqarýshy dırektory Asan Boranbaev jeńip aldy. Ekinshi orynǵa Halyq bankiniń shaǵyn jáne orta bızneske ónim satý departamentiniń dırektory Alfııa Jeksenbaı 100 kelisimi úshin laıyq atansa, úshinshi oryndy Reseı jınaq bankiniń Shaǵyn jáne orta bıznespen jumys departamentiniń byltyrǵy jylǵy dırektory Asqar Qalıev 86 nesıe shartymen aldy.
Saltanatty marapatty «Damý» qory basqarmasy tóraıymy Lázzat Ibragımova qorytyndylap, qazaqstandyq kásipkerlerge úlken qoldaý kórsetken áriptes-bankterge alǵysyn bildirdi.
Oqyrmandarǵa túsinikti bolý úshin osy arada kásipkerler «Damý» qorynyń kepildigin óz bıznesterin damytý maqsatynda alynǵan nesıege qoıar kepilzaty jetispegen jaǵdaıda ala alatynyn aıta ketý qajet. Mundaı kepildikter kásipkerler óz bıznesterin ınvestısııalaýǵa baǵyttaǵan jaǵdaıda, ıaǵnı óndirisin, kásiporyndaryn keńeıtý men jańǵyrtýǵa jańa nesıe alý úshin qol jetkize alady.
Máselen, ótken jyly «Damý» qory 543 jobany maquldaǵan, onyń ishinde 445 kepildendirilgen kelisimshartqa qol qoıylǵan. Qoryta aıtqanda, 2014 jyly «Damý» kepildemesimen 15,3 mıllıard teńge kóleminde nesıe berilse, kepildik somasy 7,6 mıllıard teńgeni quraıdy.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.