kúzde kórermenge Asanáli Áshimovtiń «Qaza men jaza» spektaklin usynady
Qazaqtyń M.Áýezov atyndaǵy memlekettik akademııalyq drama teatrynyń bıylǵy 89-shy maýsymy KSRO halyq ártisi Asanáli Áshimovtiń rejısserlyǵymen qoıylǵan Igor Vovnıankonyń «Qaza men jaza» krımınaldyq dramasynyń premerasymen aıaqtaldy. Jańa spektakldiń tusaýkeseri anshlagpen ótip, óner synshylary qoıylymdy jyly qabyldady. Osylaısha 90-shy maýsymyna aıaq basqan teatr repertýary taǵy bir qoıylymmen tolyqty.
Áıgili akter Asanáli Áshimov buǵan deıin de birneshe ret rejıssýraǵa barǵany belgili. «Áli de jaspyz ǵoı, jospar kóp. Endi eń basty jospar – sahnadan abyroımen ketý», dep qaljyńdaıtyn Asekeń óner jolyndaǵy tájirıbesi men kórgen-bilgenin keıingi jastarǵa úıretý maqsatynda osy jobany qolǵa alǵanyn aıtady.
Teatr tabaldyryǵyn attaǵan jas óner ıelerine ról berip, qabiletterine qanat bitirýdi kózdegen jańa spektakl taǵdyr jazýymen týǵan ákesiniń úıinde qyzmetshi bolyp júrgen Ásel atty qyzdyń ómiri týraly. Kisi óltirdi dep jala jabylǵan jas ádilet izdegende ózin álemde jalǵyz qalǵandaı sezinedi. Qysqasy, zamana taqyrybyna barǵan drama ózin ózi aqtaıdy dep bilemiz.
– «Qaza men jaza» negizinen kınematografııaǵa arnalǵan dúnıe. Bizdiń teatr krımınaldyq taqyrypqa birinshi ret baryp otyr. Akterlerdiń eki quramy da bir-birine teń óner kórsete alady. Jastardy keńdikke, ónerdegi adal básekelestikke úıretkimiz keledi. Bul spektakldiń basty repetısııasyn eki ret qoıyp, eki quramnyń oıynyn bólek-bólek ótkizdik, – deıdi Asanáli Áshimov.
– Teatr maýsymynyń jabylýy – mereke. Jańa spektakl qoıǵan saıyn kórermen esimizde turady, zalda otyrǵan halyqqa aıtpaǵymyz sonda ne bolady degen suraqty oıymyzdan shyǵarmaımyz, – deıtin Asanáli aǵamyzdyń jańa spektakli jurttyń kóńilinen shyqty. Kem-ketigi júre túzeler.
Iá, teatr ótken maýsymdy tabysty aıaqtady. Maýsymdy qorytyndylaý úshin uıymdastyrylǵan baspasóz máslıhatynda osy akademııalyq óner ordasynyń dırektory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Erlan Bilálov bul týraly keńinen baıandap, jýrnalısterdiń saýaldaryna jan-jaqty jaýap berdi.
Bul maýsymda 6 birdeı premera kórermenge jol tartypty. Teatr repertýary birsaryndylyqty kótermeıdi ǵoı. Osyny eskergen ujym qalyń kórermenniń talabyn eskere otyryp, álemdik klassıkany da, ulttyq dramatýrgııany da, zamanaýı ózekti taqyryptardy da teń ustaýǵa tyrysyp, búgingi kúnmen úndestirýdiń joldaryn qarastyrǵan.
89-shy teatr maýsymy jazýshy Dýlat Isabekovtiń «Júz jyldyq mahabbat» dramasynyń premerasymen bastalǵan bolatyn. Sonymen qatar, qarasha aıynda Asqar Súleımenovtiń aýdarmasy boıynsha Tennesı Ýılıamstyń «Shyny haıýanatyn» rejıssýradaǵy óziniń tuńǵysh tyrnaqaldy týyndysy retinde Alena Qabdeshova usyndy.
Sahna óneriniń úrdisin jaqsy tájirıbemen tolyqtyrý maqsatynda elimizdiń bas teatry shyǵarmashylyq kókjıegin keńeıtip, belgili rejısserlermen tájirıbe almasýdy sońǵy qabyldaǵan ózderiniń «Tujyrymdamasynda» aıqyndap alǵan bolatyn. Soǵan sáıkes, jańashyl kózqarastaǵy, aty máshhúr Lıtva rejısseri Ionas Vaıtkýsty teatrǵa arnaıy shaqyrtyp, ol aqyn-dramatýrg Iran-Ǵaıyptyń «Qorqyttyń kóri» pesasyn sahnalady. Bul spektakl Qazan qalasynda ótken HII halyqaralyq «Naýryz» festıvalinde qazylar alqasy tarapynan da «Eń úzdik spektakl» degen baǵa alyp qaıtty.
Teatrdyń akterlik quramynyń 70 paıyzy jastardan turady. Olardyń shyǵarmashylyq qarymy men múmkindigin ashyp kórsetýdi kózdegen fransýz dramatýrgteri F.Dıýmanýar men A.D’Ennerıdiń «Don Sezar de Bazan» komedııasy Áýbákir Rahımovtyń aýdarmasy hám rejısserligimen sahnalandy. Al Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyna baılanysty Tuńǵyshbaı Jamanqulovtyń rejısserligimen sahnaǵa shyǵarylǵan Qazaqstannyń halyq jazýshysy Sherhan Murtazanyń «Aı men Aıshasy» da kórermenniń jyly iltıpatyna ıe boldy. Sońǵy jyldary teatrdyń gastroldik sapary qaıta jandanyp keledi. Olar jazýshy Raqymjan Otarbaevtyń «Beıbarys sultan» pesasymen teatr ujymy Belorýssııanyń Brest qalasynda ótetin dástúrli «Belaıa Veja» halyqaralyq festıvaline baryp qaıtypty.
Eń bastysy, qazir teatrdyń barlyq qoıylymy derlik anshlagpen ótedi. Sonaý 90-shy jyldardaǵydaı ónerdiń baǵasy tym qunsyz emes.
Baspasóz máslıhatynda teatrdyń baıyrǵy aktrısalarynyń biri, Qazaqstannyń halyq ártisi Torǵyn Tasybekova bir kezderi zalda 8 ǵana kórermen otyrǵanda 30 akter óner kórsetken kúnder bolǵanyn da eske aldy. Sodan beri spektaklge kiretin bılettiń baǵasy 200 teńgeden 2 myń teńgege ósti. Kórermen talǵamy da kóterildi. Teatrdyń da ózine degen talaby artyp keledi.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.