Álemde bolyp jatqan alýan túrli keleńsiz oqıǵalar, úreı týyndatatyn irili-usaqty jaǵdaılar, daǵdarystar men dúmpýler tek úreılenip otyrýdy nemese syrttaı estip qana qoıýdy emes, álemdik jaǵdaılarǵa qarsy qam jasap, kez kelgen ahýalǵa aldyn ala daıyn bolý úshin árekettenýge umtyldyrady. Árıne, bizdiń elimiz ishki jáne syrtqy qaýipsizdikti qamtamasyz etip, ekonomıkalyq áleýetti nyǵaıtý baǵytynda jumystar júrgizýde. Qazaqstandyqtarǵa usynylǵan «100 naqty qadam» baǵdarlamasy – bizdiń aldymyzda turǵan damyǵan 30 eldiń qataryna qosylý úshin jasalatyn naqty, nyq jáne qaryshty alǵa umtylýdyń alǵysharty. Negizgi salalar qamtylǵan baǵdarlama qoǵamdaǵy kúni búginge deıin oryn alyp kelgen álsiz tustardy «emdep», bolashaqqa tyń kúshpen, etek-jeńin jıǵan tııanaqtylyqpen qadam basýǵa sep bolmaq. Baǵdarlamanyń ekinshi bóligi tutastaı zań ústemdigin qamtamasyz etýge arnalǵan. Bul – óte oryndy. Halyq ádildik pen qorǵan izdep zań oryndaryna barady, al olardyń álsiz bolýy – qoǵamdy dimkás halge túsirip, turǵyndardyń renishin týyndatýy múmkin. Sonymen qatar, teli-tentekterdiń kóbeıe túsýine jol beretini belgili. Sondyqtan, zań salasyn, quqyq qorǵaý oryndaryn ońtaılandyrý, jańǵyrtý – óte ózekti, qajetti másele. Sonyń ishinde, 31-qadam, ıaǵnı etıkalyq normalardy buzýǵa jol beretin polıseılerdiń is-áreketterine shaǵymdanǵan azamattardyń aryzyn qaraý jónindegi qoǵamdyq keńes júıesin qurý arqyly polısııanyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý máselesi turǵyndardyń rızashylyǵyn týǵyzatyn tapsyrma dep oılaımyn. Jasyratyny joq, qyzmettik quqyǵyn asyra paıdalanyp, tipti keı jaǵdaılarda zańdy ózderi buzyp, orynsyz jaǵdaılarǵa jol beretin polıseıler atalǵan salanyń abyroıyna nuqsan keltirip jatady. «Bir qumalaq bir qaryn maıdy shiritedi» degendeı, osydan kelip polıseıge degen senim men qurmet aıaqasty bolyp, jastardyń qyzyǵýshylyǵyn joǵaltady. Mundaı jaǵdaılarda olardyń tıisti oryndarǵa shaǵymdanýyna týra keledi, polıseıdiń isin, tártibin tıisti oryndarmen birge qoǵamdyq keńesterdiń talqylaýy, saraptaýy durys-aq. Kez kelgen aryz-shaǵymdy qoǵamdyq keńes músheleriniń qaraýy polıseı jumysynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi ári turǵyndardyń atalmysh qyzmetke, zańǵa degen senimin ornyqtyra túsedi. Sol sebepti, osynshalyqty jaýapty, mańyzdy mindetti moınyna alǵan qoǵamdyq keńesterdiń mártebesi men ókilettigi zańdy túrde belgilenýi kerek. Bul keńes qyzmetin arttyryp, onyń jumysynyń formaldy túrde emes, naqty sıpatqa, salmaqty mańyzǵa ıe ekendigin qoǵamǵa da, quqyq qorǵaý organdary men keńes músheleriniń ózderine de uǵyndyra túsedi.
Mánet ShYRAQBAI, «Jaýqazyn» balabaqshasynyń dırektory, Túpqaraǵan aýdandyq máslıhatynyń depýtaty.
Mańǵystaý oblysy.