Keshegi kúnge deıin Ult josparynyń basty ózegi men tutastaı tuǵyryn quraıtyn 100 naqty qadamnyń ataýlaryn atap, túrlerin tústeı qoımaǵanymyz jasyryn emes. «Egemen Qazaqstannan» bes baǵyttan turatyn taqyrypqa toptastyrylǵan osy qadamdardyń ataýlaryn kózimizben kórip ári onyń árqaısynyń atqaratyn qyzmetimen tanysqan kezde ózgeshe bir kúı keshkenimdi jasyryp qalǵym kelmeıdi.
Sonyń ishinen men ındýstrııalandyrý jáne ekonomıkalyq ósim atty úshinshi taraýdaǵy 64-shi qadamǵa birinshi kezekte kóz júgirtip shyqtym. Árıne, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrýǵa baǵyttalǵan 100 naqty qadamnyń qaı-qaısysy da mańyzdy. Qaı-qaısysy da ózekti. Munyń bári birin-biri baıytyp, tolyqtyryp otyratyny anyq. Áıtse de sonyń ishinde bizdi el ǵylymynyń ókili retinde atalǵan 64-qadam aıryqsha qyzyqtyrǵany tabıǵı jáıt dep bilemin.
Munda óndiriske ınnovasııalar engizý jáne osy baǵyttaǵy jumystardy qarjylandyrý tetikteri týraly aıtylǵan. Bul óz ýaqytynda ári der kezinde jasalyp otyrǵan barshaǵa arnalǵan qazirgi zamanǵy memleket úshin asa qajetti qadamnyń biri dep esepteımin. О́ıtkeni, ınnovasııasyz, ıaǵnı tutastaı ult ekonomıkasyna, sonyń ishinde óndiriske engiziletin jańalyqtar men ózgeristersiz qalypty, udaıy jáne úzdiksiz damý esh múmkin emes.
Buǵan deıin de ınnovasııalyq bastamalar memleket tarapynan qoldaýǵa ıe bolyp kelgenine eshkimniń talasy bolmasa kerek. Alaıda, bul iste naqtylyq pen zańdyq-normatıvtik talaptardyń jetispeı jatqany da sezilip, ańǵarylyp qalýshy edi. Sondyqtan da bul jetispestik ınnovasııany engizý jónindegi jumystarǵa tusaý salmaǵanymen, onyń tórt aıaǵynan teń basyp ketýine de óz áserin tıgize bastaǵanyn moıyndaýǵa týra keledi.
Sonyń ishinde buǵan deıin respýblıkamyzda ınnovasııany kommersııalandyrý jónindegi máselege túren túspeı jatty. Osy turǵydaǵy 64-shi qadamǵa sáıkes ǵylym jáne ǵylymı tehnıkalyq qyzmet nátıjelerin kommersııalandyrý týraly zań ázirlenbek. Munyń ózi ınnovasııanyń jańa tetigin ashatyny anyq.
Osy kezge deıin taǵy bir túıtkil týǵyzǵan másele ǵylymı granttar men baǵdarlamalar qurylymdary qaı jerde, qandaı naqty nátıje bere alatyny belgisizdeý bolyp keldi. Onyń ústine osy turǵydaǵy jarııalylyq jaǵy da jetispeı jatty. Sondyqtan da mundaı jáıtterdiń ózi ınnovasııany damytý isinde kútkendegideı nátıje berdi dep aıtýǵa da aýyz bara bermeıdi.
64-shi qadamǵa taǵy bir kóz salsaq, bul kúrmeýi qıyn túıinniń de sheshimi tabylǵan dep oı túıýge bolady. Iаǵnı, aldaǵy ýaqytta ǵylymı granttar men osy baǵyttaǵy baǵdarlamalar ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń qajettiligine qaraı qaıta baǵyttalmaq. Muny eń durys, eń ádiletti ári eń tıimdi sheshim dep bilemiz.
Qazybaı BOZYMOV,
aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń
doktory, professor.
Batys Qazaqstan oblysy.