Memlekettik tildi erkin meńgergen

Prezıdent Lıngvıstıkalyq komıssııa múshelerin tánti etti

Keshe Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine kandıdat retinde memlekettik tilden synaq tapsyrdy. Bul úrdis el Konstıtýsııasynda bekitilgen tártipke sáıkes ótti. Qazaqstan Prezıdenti barlyq tapsyrmany sátti oryndady. Atap aıtqanda, Memleket basshysy «Bizdiń kúshimiz – birlikte» degen taqyrypta jazba jumysyn jazyp, Ilııas Esenberlınniń shyǵarmasynan úzindi oqydy, al aýyzsha áńgimede «Babalar sózi – danalyq kózi» taqyrybynda sóıledi. Lıngvıstıkalyq komıssııa qorytyndysy boıynsha Nursultan Nazarbaev memlekettik tildi erkin meńgergen dep tanyldy. Emtıhannan keıin BAQ ókil­derine arnalǵan brıfıngte Lıng­vıstıkalyq komıssııanyń tór­aǵasy Myrzataı Joldasbekov osy she­shimderi týraly keńinen túsin­dirip ótti. «Jazba jumysy Nursultan Nazar­baev ózi tańdaǵan konvert boı­ynsha «Bizdiń kúshimiz – bir­likte» degen taqyrypta boldy. Bul kisi Prezıdent bolǵaly beri mem­­leketimizdiń týyn tuǵyrly etip, eldiń yntymaǵyn kóterip ke­le jatqan adam. Sol yntymaq-bir­­­l­iktiń arqasynda Qazaqstan 23 jyl­­dyń ishinde osyndaı dárejege jetti. Osynyń bárin eki paraq qa­ǵazǵa óte keń, aýqymdy, syıym­dy etip, taqyrypty óte ádemi asha bildi. Qate joq. Kandıdat osyn­daı bolý kerek dep oılaımyn», – dedi M.Joldasbekov. «Ekin­shi suraq boıynsha Ilııas Esenberlınniń prozasynan mátin berildi. Nursultan Ábishuly ony óte mánerlep oqyp shyqty. Úshinshi suraq «Babalar sózi – da­nalyq kózi» degen erkin taqyryp. Nurekeń ózi eshbir memlekettiń tarıhynda joq «Mádenı mura» degen úlken baǵdarlama júrgizgen adam. Onyń qoldaýymen 100 tom­dyq «Babalar sózi» shyq­qan. Elbasy osy kitaptardan óte jaqsy mysaldar keltirip, baı­yrǵy babalarymyzdyń dana­ly­ǵynan, solardyń halyqqa bere­tin tárbıelik máni jóninde keń áń­gime jasap berdi. Qosymsha su­raq­tar boıynsha kandıdat Abaı­­dyń qarasózderin aıtyp berdi. Qo­ry­tyndysynda komıssııa kan­­dıdat N.Á.Nazarbaev qazaq tilin erkin meńgergen degen sheshim qa­byldady», – dep túıdi M.Joldasbekov. «Nur Otan» partııasy atynan aldaǵy kezekten tys prezıdenttik saı­laýǵa kandıdat retinde usynylǵan Nursultan Nazarbaevtyń memlekettik tilden tapsyrǵan emtıhanynan keıin Ortalyq saılaý komıssııasynyń Lın­­gvıstıkalyq komıssııa tóraǵasy Myrzataı Joldasbekov  BAQ ókilderine sondaı-aq, Memleket basshysymen biraz máseleler jóninde aqyldasqanyn málim etti. «Emtıhannan keıin is basyndaǵy Prezıdent Nursultan Nazarbaevty búgingi «Nur Otan» seziniń aıaqta­lýymen, sol sezde biraýyzdan aldaǵy saılaýǵa kandıdat retinde usynylýymen quttyqtadyq. 2011 jyly da osy lın­gvıstıkalyq komıssııany basqarǵan edim. Emtıhannan keıin Prezıdent Nursultan Ábishulymen birqatar máse­leler boıynsha áńgimelesip, aqyl­dastyq», – deı kele M.Joldasbekov aldaǵy ýaqytta prezıdenttikke kandıdattardan medısınalyq anyqtama talap etý týraly usynysyn aıtty. «Máselen, qarap otyrsaq, prezıdenttikke kandıdattar medısınalyq anyqtama tapsyrmaıdy. Biraq bul kezinde bolǵan ereje eken. Keıin, biraz halyqaralyq baqylaýshylar «adam quqyǵyn buzý» degen soń, bul bap alynyp qalǵan. Biraq, meniń oıymsha, prezıdentikke kandıdattar medısınalyq anyqtama tapsyrýy kerek. Sebebi, qazir mektepke barsańyz da, qyzmetke ornalassańyz da medısınalyq kitapsha mindetti túrde talap etiledi. El basqaratyn adam úshin Alladan aldymen suraıtynymyz osy densaýlyq. Sondyqtan, prezıdentikke kandıdat adam medısınalyq anyqtama tapsyrýy kerek degen usynys aıttym», – deıdi M.Joldasbekov. Sonymen qatar, áńgimelesý barysynda prezıdenttikke kandıdattardyń bilimi de sóz bolǵan. «Ekinshi bir másele, Konstıtýsııamyzda prezıdentikke kandıdat azamattyń bilimi týraly aıtylmaǵan. Baıaǵy zaman emes, bilim salasy damyǵan memle­ketpiz. Sondyqtan, múmkin bolsa, kelesi ýaqyttarda Qazaqstan Respýblıkasy prezıdenttigine kandıdat adamnyń bilimi mindetti túrde joǵary bolý kerek degen talap bolsa», – dedi M.Jol­dasbekov. «О́tken saılaýda da baıqadym, ózderińiz de kórip otyrsyzdar, saılaýǵa ylǵı ózin-ózi usynǵandar keledi. Qarsylyq joq, árıne, bul olar­dyń konstıtýsııalyq quqyǵy. Biraq kóptegen irgeli elderde saılaýǵa partııa usynysymen qatysady. Bizde de sondaı bolsa degen pikir aıttym. Taǵy bir aıtqym kelgeni, Nursultan Nazarbaev qazaq halqynyń aldynda talaı synnan ótken. Lıngvıstıkalyq komıssııa aldyna osymen tórtinshi ret kelip otyr eken. Jalpy, kandıdat bolatyn adam osy emtıhandy eki ret, ary ketse, úsh ret tapsyrsa degen usynys aıttym. Tildi erkin meńgergen azamat qaıta-qaıta tapsyra bere me degen oıymdy jetkizdim. Sizder jaqsy bilesizder, Nursultan Ábishulynyń qabiletine, memlekettik tildi erkin meńgergendigine eshqandaı kúmán joq», – dedi M.Joldasbekov. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».