«Jaýyngerlik dańq kitaby» Qostanaı óńirin túgel aralady

О́tken jyly shilde aıynda oblysta «Jaýyn­ger­lik dańq» kitaby jasalyp, ol búkil aýdandar men qalalardy aralaıtyn boldy. Merekelik sharanyń sharty boıynsha, kitapqa ár aýdan, qala Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńiske úlesi týra­ly jazyp otyrýy kerek edi. «Jaýyngerlik dańq» kitabyn birinshi bolyp Altynsarın aýdany aldy.

Uly Otan soǵysyna baılanysty aýdandaǵy tyń derekter, kózi tiri soǵys ardagerleriniń estelikteri, maıdanda opat bol­ǵan jerlester týraly izshiler tapqan materıaldar, tyldaǵy erlikke para-par eńbek jóninde málimetter jazyldy, beınematerıaldar túsirilip, onyń ún­­tas­pasy kitapqa japsyryldy. Mysal úshin aıtsaq, soǵys bastalǵanda aýdannan 3 myń adam maıdanǵa attanǵan eken, sodan elge 1571 jaýynger ǵana qaıtyp oralǵan. Barlyq kúsh-jiger maıdanǵa jumyldyryldy. Obaǵan aýdanynyń turǵyndary 1941 jyldyń ózinde maıdanǵa 108060 put astyq, 11508 put et, 180 put sút, 37000 rýbl aqsha jibergen. Sonymen qatar, Qyzyl armııa jaýyngerleri úshin 572 par pıma, 52 sholaq ton, 400 par qolǵap, 282 qulaqshyn, 347 tósek jaımasy, taǵy basqa da jy­ly kıimder jınaǵan. Mine, soǵys jyldaryndaǵy aýdan tur­ǵyndarynyń Otandy jaýdan qorǵaýdaǵy osyndaı erligi týraly júrek tolqytar tarı­hı de­rekterdi kitap keıingi urpa­q­qa jetkizedi. Kitapty altyn­sa­rındikter saltanatty túrde Qa­rasý aýdanyna tabys etken. On­da jastar men mektep oqý­shy­la­ry soǵys tarıhyna, atalar­y­nyń erlik isterine qanyqty, taǵ­zym etti. Osy shara jyl boıy júr­­gi­zilip, «Jaýyngerlik dańq» kita­­­by oblystyń búkil aýdandary men qa­lalaryn aralady. Endi ol Qos­­ta­naı qalasyna qaıtyp oraldy.

Oblys ortalyǵyndaǵy balalar shyǵarmashylyǵy saraıynda ótken Qostanaı qala­synyń «Jaýyn­gerlik dańq» kita­byn oblys­tyq ardagerler keńesine saltanatty tap­sy­rý rásimine soǵys arda­gerle­ri, tyl eńbekkerleri, áske­rı qyz­met­ker­ler men jastar, oqýshy­lar sha­qyryldy. – Uly Otan soǵysyna 1,8 mıl­lıon qazaqstandyq qa­tys­­ty, solardyń teń jartysy týǵan jerge oralmady. Soǵys jyldary bizdiń óńirge tutas zaýyttar men kásiporyndar kóship kelip, jumysyn jalǵastyrdy. Qala­myzǵa Hersonnan «Bol­shevıchka» tigin fabrıkasy, Sta­lın­­­gradtan kóshirilgen áske­rı-avıasııalyq mektep orna­lastyryldy. Qazir alapat so­ǵystyń kýágerleri ara­myzda tym azaıyp ketti, bú­ginde Qos­tanaı qalasynda 122 soǵys ardageri turady, – dedi Qos­tanaı qala­synyń ákimi Ahmedbek Ahmetjanov. Qala ákimi soǵys ardageri Ber­tran Rýbınshteınge, Dmı­trıı Brýsnıkke, Moldaǵalı Júnis­bekovke, Nıkolaı Stepýrınge, Nıkolaı Barabanovqa merekelik medal tapsyrdy. Kitapty qa­byldap alǵan oblystyq ardager­ler keńesi tóraǵasynyń orynba­sary Vera Semenova Otan qor­ǵaǵan atalar erligin umytsaq, bolashaǵymyz da bulyńǵyr bolatynyn eske saldy. «Bul kitap ardagerler uıymdarynyń, arhıv qyzmetkerleriniń jankeshti jumysynyń nátıjesi. Kitapta qan maıdanǵa Qostanaı oblysynan attanǵan ár jaýyngerdiń erligi týraly aıtýǵa tyrystyq, barlyǵyn qamtyǵymyz keldi. Ondaǵy soǵys ardagerleri men maı­dan dalasynda qalǵan bozdaq­tar, tyldaǵy qarttar men áıelder, balalardyń jan aıamas erlik isteri týraly materıaldardyń barlyǵy júrekpen jazyldy, tolqymaı oqý múmkin emes. Bul kitap sonysymen de qasıetti», dedi Vera Grıgorevna. «Jaýyngerlik dańq» kita­bynyń jalǵyz danasy ǵana jasaldy, ony kóbeıtý úshin Jeńis qorynan arnaıy qarjy bólinetin bolady. Kitaptyń oblystyq ardagerler keńesine saltanatty tapsyrylýy patrıottyq án-bımen kórkemdeldi.

Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan».

QOSTANAI.