Ataǵy qyr asqan «Atletıko»

Búgin otandyq fýtbol jankúıerlerin taǵy bir uıqysyz tún kútip tur. Sebebi, «Astana» komandasy Eýropa Chempıondar lıgasynyń toptyq saıysy sheńberinde óziniń úshinshi kezdesýin ótkizedi. Bul joly elordalyq klýb Ispanııa astanasy – Madrıd qalasynda jergilikti «Atletıkomen» synǵa túsedi. Tarıhy ǵasyrdan asatyn «Atletıkonyń» atan túıege júk bolatyn ataǵy bar. Sonyń ishinde 10 dúrkin Ispanııa chempıony atanǵanyn jáne 10 ret el kýbogyn ıemdengenin eske alsaq, komandanyń shama-sharqy qaı deńgeıde ekenin ańǵarý qıynǵa soqpaıdy. Sebebi, álem fýtbolynyń alpaýyttary – «Real Madrıd» pen «Barselonanyń» da ıspandyq komandalar ekenin bilemiz. Al sol eki klýbty birdeı artta qaldyryp, atoılap tóske órleý shyn myqtynyń ǵana qolynan keledi. «Atletıkonyń» negizi HH ǵa­­syrdyń basynda, 1903 jyly qa­landy. Alaıda, ol kezde derbes fýtbol komandasy degen már­tebesi bolǵan joq. Sebebi, ol Bıl­baonyń «Atletık» koman­dasy­nyń Madrıdtegi fılıaly retinde qurylǵan bolatyn. Negizin qalaýshylar retinde Ispanııa asta­nasynda oqyǵan úsh bask stý­dentiniń esimderi atalady. О́z­deriniń súıikti komandalaryna degen saǵynyshtan shaǵyn ǵana ujym qurýdy kózdegen sol stýdentter ol kezde san taraýdan turatyn jańa bir tarıhtyń alǵashqy paraqtaryn jazyp jat­qanyn bilmegen edi. Al 1907 jyldyń 20 aqpanynan bastap komandanyń tileýin ti­leıtin madrıdtikterdiń sany eselep artty. Endi oǵan at tóbe­lindeı bolǵan baskterden bólek, ıspandar men Madrıdti meken etken ózge de halyqtar jankúıerlik ete bastady. Sebebi, dál osy kúni «Atletıko» «Atletık Klab de Madrıd» degen ataýmen Ispa­nııa fýtbol federasııasyna resmı túrde tirkeldi. Soǵan baılanys­ty atalǵan federasııa uıym­das­tyrǵan kez kelgen dodaǵa qa­tysýǵa múmkindik aldy. Komanda 1926 jyly tarı­hyn­daǵy alǵashqy jeńisine synyq súıem qalǵan kezde súrindi. Atap aıtqanda, sol jyly Ispanııa ký­bogynyń fınalyna deıin jetken «Atletıkony» sheshýshi oıynda 3:2 esebimen jeńgen «Barselona» toq­tatty. Al arada eki jyl ótkende, «Atletık Klab de Madrıd» Is­panııa chempıonatynyń eń joǵary dıvızıonyna shaqyrtý aldy. Tu­saýkeser maýsymdy altynshy orynmen aıaqtaǵan jasaq kelesi jyly kóshtiń sońynda qalyp, elıtalyq lıgadan shyǵyp qaldy. Myqtylar sanatyna 1934 jyly qaıta qosylǵan klýb jankúıerleriniń qýanyshy uzaqqa sozylmady. Bul jolǵy sátsizdikke eldegi azamat soǵysy se­bep boldy. Segiz oıynshysy urys dalasynda qaza tapqandyqtan ja­saq áskerı-áýe jaýyngerleriniń komandasymen birigýge májbúr boldy. Ná­tı­jesinde, 1939 jyly «Atletık Avıason de Madrıd» degen jańa ataýmen joǵary lıgaǵa qaıta qo­syldy. Salǵan jerden qarsylas bitkendi qoǵadaı japyryp, el chem­pıony atandy. Bul ataǵyn kelesi 1940-1941 jylǵy maýsymda qorǵap qalyp, az ýaqyttyń ishinde Ispanııanyń eki dúrkin chempıony degen ataqqa qol jetkizdi. Generalıssımýs Frankonyń 1941 jylǵy jarlyǵyna baılanys­ty eldegi sheteldik ataýlardyń bar­lyǵy memlekettik tilge aýys­tyryldy. Soǵan oraı komandanyń ataýy da «Atletıko Avıason de Mad­rıd» dep ózgertildi. Al so­ǵys aıaqtalyp, eldegi jaǵdaı turaq­­talǵan 1947 jyly klýb bas­shylyǵy ataýdaǵy áskerı sózdi alyp tas­tap, komandanyń atyn «Atletıko de Madrıd» dep bekitti. Bul ataý búginge deıin saqtalyp keledi. «Atletıko» eýrokýboktyq bá­se­kelerde úsh márte top jardy. Alǵashqysy 1961-1962 jylǵy maý­symda Kýbok ıeleriniń kýbogy týrnırinde tirkeldi. Sondaı-aq, eki ret osy týrnırdiń fınalynda oınaǵanyn atap ótken jón (1962-1963, 1985-1986). Al keıingi eki jeńiske Eýropa lıgasynyń 2009-2010 jáne 2011-2012 jyldarǵy maýsymdarynda qol jetkizdi. Odan bólek, 1973-1974 jáne 2013-2014 jyldarǵy maýsymdarda Eýropa Chempıondar lıgasynyń (burynǵy Eýropa chempıondarynyń kýbogy) fınalyna deıin jetti. Osy rette, atalǵan eki fı­nal­­dyq kezdesýlerge az-kem toq­talyp óteıik. О́tken ǵasyrdyń en­shisinde qalǵan alǵashqy fınal­da madrıdtikter Mıýnhenniń «Ba­varııasymen» kezdesti. Bul synda komandalar jeńimpazdy anyqtaý úshin eki ret oınaýǵa májbúr boldy. Birinshi kezdesý 1:1 esebimen teń aıaqtalsa, ekinshi aıqasta nemister 4:0 esebimen tas-talqan etip jeńdi. Alǵashqy oıynda sońǵy mınýtqa deıin ıspandar alda bolǵanyn aıta keteıik. Al týrnırdiń ótken jyl­ǵy fınalynda «Atletıkonyń» qarsylasy onyń «atajaýy» sanalatyn Mad­rıdtiń «Realy» boldy. Klýb jankúıerleriniń ókinishine qaraı, bul matchta da sońǵy mınýtqa deıin basym bolyp, nátıjesinde, jeńiliske ushyrady. Sol synda «koroldik klýbtyń» paıdasyna 4:1 esebi tirkelip, «Real» tarıhynda 10-shy ret Chempıondar lıgasyn jeńgen edi. Bir qalanyń namysyn qor­ǵaıtyn qos komanda búginge deıin 165 ret kezdesken. Sonyń 40-ynda «Atletıko» jeńiske jetse, 36 kezdesý teń aıaqtaldy. Qalǵan 89 oıynda «Real» oıynshylarynyń mereıi ústem boldy. Jalpy, komandanyń altyn dáýiri 1964 jyly klýb bas­shy­lyǵyna Vısente Kalderonnyń kelýimen bastaldy. Onyń tusynda «Atletıko» tórt ret Ispanııa chempıony atanyp, eldegi eń bedeldi úsh komandanyń birine aınaldy. Sondaı-aq, Kalderonnyń kezinde qatarǵa kóptegen argentınalyq legıonerler qosyldy. Olardyń arasynda Rýben Aııala, Ramon Eredı, Rýben Dıas syndy belgili fýtbolshylar bar. Bul oıynshylardyń arǵy tegi úndister bolǵandyqtan, jan­kúıerler komandaǵa «úndis­ter» («indios») degen jańa laqap at qoıdy. Sodan beri «úndister» Eýropa fýtbolyndaǵy beldi ujymdardyń qatarynan túsip kórgen emes. Talaı úzdiktiń tomaǵasyn sypyrǵan ko­manda álem fýtbolyna Lýıs Ara­gones, Dıego Sımeone, Dıego Forlan, Davıd Vılıa, Fernando Torres syndy sańlaqtardy syılady. Búginde Sımeone klýbtyń bas jattyqtyrýshysy bolsa, Tor­res onyń kóshbasshy oıyn­shysy. Qazirgi kúnge deıin bıylǵy maý­symdaǵy Ispanııa prı­mera­synyń 8 týry ótti. Ázirge 16 upaıy bar «Atletıko» 4-orynda keledi. Klýb qol jetkizgen jeńis­terdiń qata­ryn­da 1985 jáne 2014 jylǵy Is­panııa sýperkýbogy, 1974 jylǵy Qur­­lyqaralyq kýbok, 2010 jáne 2012 jylǵy ÝEFA sýperkýbogy bar. Bıylǵy Chempıondar lıga­synyń alǵashqy eki týrynan keıin «Atle­tıko» topta ekinshi orynda ke­ledi. Birinshi oıynda qonaqta Túr­­kııanyń «Galatasaraıyn» 2:0 esebimen jeńgenimen, ekinshi týrda óz alańynda Portýgalııanyń «Benfıkasyna» 1:2 esebimen ese jiberdi. Sondyqtan Sımeoneniń shákirt­teri qazaqstandyq koman­daǵa qarsy tisterin qaırap otyr. Degenmen, Qazaqstan fýtbol tarı­hynyń jańa taraýyn bastaǵan «Astana» da búgingi oıynda jiger kórsetedi dep úmittenemiz. Ázir­ge bizdiń komanda eki týrdan 1 upaı jıyp, óz tobynda «Gala­tasa­raımen» birge úshinshi jáne tórtinshi oryndardy bólisip tur. «Atletıko» – «Astana» matchy Madrıdtegi 55 myń oryndyq «Vısento Kalderon» stadıonynda ótedi. Aıqas Astana ýaqytymen saǵat 00:45-te bastalady. Oıyndy otandyq «Tań» telearnasy tikeleı efırde kórsetedi. Elaman QOŃYR, «Egemen Qazaqstan».