Monter

Monter ómirde bir-aq ret qatelesedi. Osy sózdi bala kezinen beri myń ret estigen shyǵar. Alǵash bolyp atasy aıtqan edi. Áli esinde, baldaqqa súıenip turǵan atasynan nege aqsańdap júretinin suraǵan bolatyn. «Áı, balam-aı, bári de eńbek qaýipsizdigin saqtamaı, asyǵys iske kiriskenniń bálesi ǵoı. Úzilgen jelini jyldam jalǵaý kerek bolyp, elektr baǵanyna arnaıy beldiksiz shyǵyp, jelige jalańash qolym tıgende tok soqty. Á degenshe on eki metr bıiktikten laqtyrdy da jiberdi. Bir aıaq syndy, qol shyqty, oń jaq kózimniń kórýi de nasharlap ketti. Munyń bári «Monter ómirde bir-aq ret qatelesedi» degen qaǵıdany umyt qaldyrǵanymnyń saldary. Eseıgende elektrık bolsań, osy qaǵıdany únemi jadyńda ustaǵaısyń. Áıtpese men sııaqty ómir boıy baldaqqa kúniń qarap qalady, balam», degen bolatyn Segizbaı atasy. Aýyldaǵy eń qadirli aqsaqal­dardyń qataryndaǵy jáne esh­qashan asyǵyp is qylmaıtyn atasynyń osyndaı orny tolmas qatelikke urynǵanyna sene almaı uzaq júrdi. Sebebi, oblystaǵy úlken moldanyń birinen sanalatyn atasynan kóp adamdar túrli keńes suraıtyn. Atasy áńgime barysynda jolaýshylar kelgen aýdandar men aýyldarǵa bir kezderi elektr jelilerin birinshi bolyp ózderi tartqany jóninde aıtyp, syrttaǵy oblystarda syılas bolǵan adamdardyń hal-jaǵdaıyn surastyryp otyratyn. Osynyń bárin tyńdap ósken Begaly О́zbekstanǵa birinshi bolyp elektr jaryǵyn jetkizgen jandardyń biri óz atasy ekenin úlken maqtanysh kórip, sondaı qadirli monter bolýdy armandap, qııaldaıtyn. Tipti, óz ákesi Jumabaı da atakásipti ustaǵan ınjener-energetık bolatyn. Bir kezderi Myrzashóldegi tyń jerlerdi ıgerýshilerdiń or­ta­lyǵy bolǵan ataqty Gagarın qa­lasyndaǵy maqta zaýytynda, odan keıin Aqaltynnyń un zaýytynda jemisti eńbek etken ákesi, KSRO ydyrap, elder táýelsizdik alǵan shaqta Qazaqstanǵa qonys aýdardy. Maqtaaral maqta zaýytynda baıyrǵy kásibin jalǵap, abyroı-bedelge keneldi. О́kinishtisi, bul áskerden oralǵan kezde, jasy áli qyryqtyń bel ortasyna da jetpegen ákesi qapııada qaza tapty. «Ákeń ólse de, ákeńniń kózin kórgen ólmesin», degen támsildiń naqty maǵynasyn sonda uǵyp, bildi. Ákesiniń áriptesteri men basshylary áli kásip ıelenip úlgirmegen muny kádimgi monter etip jumysqa aldy. Áýelgide shákirt retinde ustap, árqaısysy bilgenin úıretti. Atasynan, ákesinen juǵysty bolǵan qabileti men monter isin tez-aq meńgerip ketti. Atakásiptiń arqasynda inisi men eki qaryndasynyń aıaqtanyp ketýine septesti. «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, mereıi tasysyn» degen me­ıirli sóz janyn jadyratady. Sebebi, jaqsy adamdardyń qamqor kómegin kóp kórdi. Ákesiniń dos kóńil áriptesteri men basshylary tek kásip qana úıretip qoı­maı, otbasynyń bas ıesi bolyp qalǵan munyń úılenip, shańyraq kóterýine de kómektesti. Qudalyq pen toı shyǵynyn tolyq derlik kóterip, ákesine degen dos­tyq kóńilderinen jańylmady. Qa­zirgi bıigine kóterilýde sol kez­degi basshylary ári ustazdary Perdebaı Sábıtov pen Bazarbaı Otarbaev jáne Dáýren Medeýov, Yrzabek Saǵyndyqov syndy aǵa­larynyń tálim-tárbıesiniń se­bi mol bolǵanyn júrgen jerinde ta­ǵylym retinde aıtyp júredi. El astanasy Saryarqaǵa kó­ship, el men jer jańǵyryp jat­qan jańa zamanda armany men muraty asyl jastar jappaı Arqaǵa qaraı aǵyldy. Sol kóshtiń birine ilesip Begaly da Astana irgesindegi bir aýylǵa kelip qonys tepti. Irgesin jańa qalap jatqan Astananyń jumysyna bilek sybanyp kirisip ketti. «Qýat» qurylys korporasııasynda elektrmonter bolyp qyzmet etti. Qazirgi Mı­nıstrler úıi men Úkimet úıiniń qurylysyna qatysty. Mu­nyń qarapaıym monterlik qyz­me­tin joǵary baǵalaǵan «Qaz­ma­manelektroqyzmet» kásiporyny elektrmontajdaýshy etip qyz­metke shaqyrdy. Onda taban aýdarmaı 4 jyl jumys istegen soń «Naıza qurylys» kompanııasyna jumysyn almastyrdy. Osy qyzmetinde júrip 2013 jyly «Jyldyń eń úzdik elektrıgi» ataǵyn aldy. Barlyq nárse bilimsiz bolmaıdy. Maqtaaralda júrgende Aqaltyn kásiptik lıseıinde oqyp bilim alǵan edi. Elordada joǵary bilim kerek ekenine kóz jetkizip, Taraz qalasynda oqýyn syrttaı jalǵastyryp jatyr. Tórt balanyń ákesi bola turyp, óz joba-jospary boıynsha úı turǵyzdy. Sebebi, ol ósken ortada múmkindigi bar qýatty er adam óziniń qolymen ózine jaıly úı turǵyzýdy úlken mártebe sanaıdy. Oǵan qosa inisi men eki qaryndasyn da úıli-jaıly etip, órisin keńeıtip, ata muraty bolǵan urpaqqa órken jaıdyryp otyr. Eki jyl buryn «Bazıs» qurylys kompanııasyna almasyp, onyń «Astana EKSPO-2017» qurylys alańyndaǵy energoqyzmetinde abyroımen qyzmet etip júr. Osynda kelgeli EKSPO halyq­aralyq kórmesiniń tarıhymen tanysyp, «Bolashaqtyń energııa­sy» ta­qyrybyna den qoıyp, bilimi men biligin óz betinshe jetildirýge kirisken. Balama energııa kózderine tereń úńilip, ony damytýshy elderdegi mamandardyń saladaǵy jańalyqtary men jetistikterin únemi zerdelep, ony tolyq meń­gerýge áreket etedi. Bala kúninen qulaǵyna quıylyp kelgen «Úıren de jıren», «Jigitke jeti óner de az» degen sıpattaǵy támsilderdi búginde óz perzentteriniń qula­ǵyna quıa bastady. О́ıtkeni, onyń «Bazıstiń» tańdaýly ener­ge­tık­teriniń qa­ta­rynan kórinýinde dál osy támsilderdiń tálimdi úlesi mol. Al endi elektrmonter Be­galyǵa jolyǵyp, EKSPO týraly pikirin surasańyz, kórmeniń serpindi damýlary men adamzat órleýindegi orny jóninde tańdy tańǵa uryp áńgime shertedi. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan».