2015 jyly Mańǵystaý óńirinde atqarylǵan eleýli jumystardyń biri de biregeıi – Beıneý-Bozoı gaz qubyrynyń paıdalanýǵa berilýi boldy. Bul Mańǵystaý oblysynyń qııandaǵy Beıneý aýdany aýmaǵynda ashylyp, sol kıeli óńirdiń eleýli oqıǵasy sanalǵanmen, paıdasyn oblys aýmaǵynan tys oblystar, myńdaǵan otbasy kóretin naǵyz ıgilikti is boldy.
Qazaq dalasynyń jer qoınaýy tabıǵı ken oryndaryna baı bolǵanmen, el tarıhynda kez bolǵan ártúrli zaman lebine qaraı ony tolyqqandy ıgerý, el kádesine jaratý isi shubalańdap qalǵan bolatyn. Osynyń kesirinen elimizdiń birqatar óńirleri kúndelikti turmystaryna óte-móte qajetti kógildir otynǵa qajettiligin ózge elder arqyly sheship kelgen bolatyn. Bul múmkindik ol eldermen júrgizilgen jyly júzdesý, kelisimderdiń nátıjesi ekeni belgili, áıtse de qazaq «kisideginiń kilti aspanda» dep beker aıtpaǵan, ıaǵnı ózińde bolǵanǵa ne jetsin?!
Memlekettik «Nurly Jol» baǵdarlamasy aıasynda budan bes jyl buryn qolǵa alynǵan Beıneý-Bozoı-Shymkent magıstraldy gaz qubyrynyń jalpy uzyndyǵy 1475 shaqyrymdy quraıdy. Al Beıneý-Bozoı bóliginiń uzyndyǵy 311 shaqyrym bolsa, onyń 124 shaqyrymy Beıneý aýdanynyń aýmaǵynan tartylǵan. Alǵashqy úsh jylda uzyndyǵy 1143 shaqyrymdy quraıtyn, jyldyq qýattylyǵy 6 mlrd. tekshe metr gaz tasymaldaý múmkindigine ıe Bozoı-Shymkent jelisi paıdalanýǵa berilse, qalǵan Beıneý-Bozoı jelisin paıdalanýǵa berý 2016 jyldyń kóktemine mejelengen bolatyn. Alaıda, jumysty tııanaqty uıymdastyrý jáne qarqyndy júrgize bilgen «QazTransGaz» AQ mejeni mezgilinen buryn baǵyndyryp, ótken jeltoqsan aıynda, dál turǵyndardyń kógildir otyndy tutyný merzimine eńserdi. Sondaı-aq, kompanııanyń utymdy is júrgizýdegi ınnovasııalyq sheshimderi magıstraldyń bastapqy qunynan 150 mlrd. teńgege jýyq qarjyny únemdeýge qol jetkizdi. Jalpy, ǵasyr jobasynyń quny 3,6 mlrd. dollarǵa baǵalansa, onyń qurylys jumystaryna 90 paıyzyn óz otandastarymyz quraıtyn 4 000-ǵa jýyq adam atsalysty.
Atalmysh gaz qubyrynyń iske qosylýy arqyly Qyzylorda, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Almaty oblystaryna, Taldyqorǵan qalasy tóńiregindegi aýyldarǵa, barlyǵy 577 eldi mekenge gaz jetetin bolady. Bulardyń ishinde 230 aýyl Ońtústik Qazaqstan oblysynyń aýmaǵyndaǵy eldi mekender, birqatar aýyldar kógildir otynǵa alǵash ret qol jetkizse, endi bireýleri О́zbekstan Respýblıkasy gazynyń tutynýshysy bolyp kelgen bolatyn. Kompanııanyń tabysty júrgizip, sátti eńsergen bul jumysy arqyly Qazaqstandaǵy barlyq magıstraldy gaz qubyrlary ózara toǵysyp, tasymaldaý, jetkizý, ótkizý baǵyttary boıynsha bir júıege biriktirildi. Bul elimizdiń syrttan gaz ımporttamaı, kerisinshe, ózge elderge eksporttaý múmkindigine jol ashty. Jańa gaz jelisi birqatar máselelerdi sheshýmen qatar, aldaǵy ýaqytta tasymal qýattylyǵyn arttyrý, ózge qalalar turǵyndarynyń da gazǵa qoljetimdiligin arttyrý syndy josparlardy júzege asyrýǵa tıimdi bolyp sanalady.
Al Mańǵystaý óńirinde gaz óndirý qýattylyǵy qarqyn alyp keledi. 2014 jyldyń 10 aıynda 1 mlrd. 723 mln. tekshe metr kóleminde gaz óndirilse, 2015 jylǵy osy merzim ishinde ol mólsher 2 mlrd. tekshe metrdi quraǵan.
Otandastarymyzdy ózgeniń kógildir otynyna táýeldilikten qutqaryp, óz ónimimizdi tutynýǵa múmkindik bergen «Beıneý – Bozoı – Shymkent» magıstraldy gaz qubyrynyń iske qosylyp, paıdalanýǵa berilýi 2015 jylǵy Qoı jylynda aýyz toltyryp aıtýǵa turarlyq jańalyq boldy desek, qatelespeımiz.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy.