Shoqannyń kerýen joly

Astanada Ulttyq mýzeı men «Qazaqstan ulttyq geografııa qoǵa­mynyń» uıymdastyrýymen Is­maıl­jan Imınov jáne Ordenbek Mazbaevtyń «Uly Shoqannyń kerýen jolymen» atty kitabynyń tanys­tyrylymy ótti. Shoqan Ýálıhanovtyń qazaqtyń uly ǵalymy, HIH ǵasyrdyń aldyńǵy qatarly mádenıetiniń jarqyn ókili, aǵartýshy-demokrat, saıahatshy, kóp­­tegen ǵylym negizin salýshy, Orys geografııa qoǵa­mynyń múshesi ekeni belgili. Shoqan Shyńǵysuly qazaq halqynyń alǵash­qy daryndy geografy bola otyra, óziniń qysqa ǵumyrynda tek Qazaq­stan­nyń ǵana emes, sonymen qatar, kór­shiles jatqan aýmaqtardyń da geografııa­syna eleýli úles qosty. Ǵylymı nátıjeleri onyń: «Ile Alataýy ólkesiniń geografııalyq ocherkteri», «Ystyqkól saparynyń kúndeligi», «Qytaı ımperııasynyń batys ólkesi jáne Qulja qalasy», «Jońǵarııa ocherkteri» joljazba eńbekterinde jan-jaqty baıandalǵan. Naǵyz ǵylymı erligi ǵalymnyń Qytaı jerindegi Qashqarǵa sapary bolyp tabylady. Osy sapardyń nátıjesinde «Altyshár nemese Qytaıdyń Nan-Lý provınsııasynyń (Kishi Buharanyń) shyǵystaǵy alty qalasynyń jaǵdaıy týraly» degen ataqty eńbegin jazdy. Munda ol ózin geografııada tereń bilimge ıe, baı­qaǵysh, bilimdi ǵalym retinde tanytty. Ǵalymnyń qazaqtarǵa, uıǵyr­lar men qyrǵyzdarǵa arnaǵan etno­grafııalyq shyǵarmalarynyń mańyz­dylyǵy da jyl sanap arta túsýde. 2014 jyly «Qazaqstan ulttyq geografııa qoǵamy» Qashqarııaǵa ekspedısııa uıymdastyryp, zertteýshiler uly izashar bolǵan jerlermen júrip ótti. Nátı­jesinde uly ǵalymnyń 180 jyldyǵyna oraı «Uly Shoqannyń ke­rýen jolymen» atty kitap jaryq kórdi. Qazaq jáne orys tilderinde shyqqan jınaq «Qashǵardy Shoqan Ýálıhanov ekspedısııasymen zertteý» jáne «Shoqan Ýálıhanovtyń ke­rýen jolymen» atty eki bólim­nen turady. Kitaptyń negizin eks­pe­dısııaǵa qatysýshylardyń áserleri men pikirleri quraıdy. Týyn­­­dyda tanymdyq derekter molynan qamtylǵan, jeńil ári qyzyqty oqylady. Biregeı ekspedısııanyń foto­sýretteri men tartymdy epızodtary eshkimdi beıjaı qaldyrmaıdy. Ulttyq mýzeıdegi kitap tusaý­keserinde «Qazaqstan ulttyq geografııa qoǵamynyń» atqarý­shy dırektory Janna Rústem, Ulttyq mýzeı dırektorynyń orynbasary Jáken Taımaǵambetov, kitap av­torlary Ismaıljan Imınov pen Ordenbek Mazbaev jáne basqa ǵalymdar kitap týraly pikirlerin ortaǵa saldy. Berik SADYR, «Egemen Qazaqstan».