О́ndiristik kooperatıv – damý tutqasy

– deıdi Qaztalov nesıe seriktestiginiń tóraǵasy Abaı Baǵysov Qaztalov nesıe seriktestiginiń qurylǵanyna 10 jyl tolyp otyr. Árıne, bul nesıe seriktestigi alǵashqy jyldary qıyndyqqa kezikkeni belgili. Alaıda, Abaı Baǵysov jetekshilik jasaǵan ýaqyttan keıin onyń jumysy ári qaraı damyp, baıaý júristen góri, jelýge kóshti. Bylaısha aıtqanda, kóshke ilesti. Osyǵan oraı Qaztalov nesıe seriktestiginiń tóraǵasy Abaı Baǵysovty áńgimege tartqan bolatynbyz. Elbasymyz halyqqa arnaǵan Joldaýynda jáne «100 naqty qadam» Ult Josparynda aýyl sharýashylyǵy salasyn alǵa qaraı damytýdy min­dettegeni belgili. Qaraózen men Saryózenniń ortasynda or­nalasqan bizdiń aýdan mal sha­rýashylyǵyn damytýǵa óte qo­laıly ólke, dep bastady ol áńgimesin. Nesıe seriktestiginiń alǵash­qy jyldary jumysynyń nátı­jeli bolmaǵanyn jasyrýǵa bolmas. Onyń da ózindik se­bep­teri boldy. Kóptegen sharýa qojalyǵy jetekshileri osy seriktestikke múshe bolyp kirgende, belgili bir nátı­jelerge jete alamyz ba, almaımyz ba, degen kúmándi oılardyń jeteginde bolǵany ras. Ýaqyt óte kele adamdar bul nesıe serik­tes­tiginiń óz sharýalaryn dóńgeletýge dármeni bar ekenin túsi­ne bas­tady. Sonyń aıǵaǵyndaı, qazirgi kúnde nesıe seriktestigi 61 sha­­rýa qojalyǵynyń jáne 1 kásipkerdiń basyn biriktirip, úlken sharýalar tyńdyrýda. Bıyl taǵy da oǵan 6 sharýa qojalyǵy kirýge ótinish bil­dirip otyr. 10 jyldyń ishinde nesıe seriktestigine 510 mln. teńge nesıe qarajat berilgen bolsa, sonyń 450 mln. teńge nesıe qarajaty sońǵy 3 jylda berildi. Bul sońǵy jyldary nesıe seriktestigi músheleriniń memlekettik baǵdarlamalarǵa keńinen qatysýyn baıqatady. Seriktestik músheleri, ásirese, mal sharýashylyǵyn damytý baǵytyndaǵy baǵdarlamalarǵa yqylas tanytýda. Osy nesıe seriktestigindegi «Qamqor» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Murat Hasanov qoı malyn asyldandyrý ju­mys­tarymen aınalysý úshin «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ arqyly alǵan nesıe qarjysyna Atyraý oblysy «Qurmanǵazy» óndiristik kooperatıvinen 1000 bas edilbaı qoıyn satyp alsa, al «Aqbota» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Mereke Qaıboshev pen «Dýlat» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Nurlan Malaev ta osyndaı baǵdarlamalarmen sharýalaryn dóńgeletýde. Endi bir «áttegen-aı» dep aıtatyn má­sele, seriktestiktiń keıbir mú­sheleri áli osyndaı deńgeıge jete qoıǵan joq. Sondyqtan memleket qoldaý kórsetip jatqan baǵdarlamalarǵa olar qoryqpaı qatyssa eken deımin. Uıymdastyrý jáne túsinik jumystarynyń nátıjesinde 2013-2015 jyldar aralyǵynda ne­sıe seriktestigi 992 iri qara, 4050 qoı-eshki, 198 bas jylqymen tolyqtyrylsa, 15 traktor, 1 ekskavator, 1 KamAZ, 2 avtokólik jáne 10 aýyl sharýashylyǵy tehnıkalarymen jabdyqtalyp otyr. Bul aldaǵy ýaqytta seriktestik músheleriniń óz jumystaryn alǵa qaraı jyljytýyna múm­kindik beredi degen sóz. Bólip aıtar bir qýanarlyq jaǵdaı, nesıe seriktestiginiń bir múshesi 2015 jyly 75 mln. teńge nesıe alýǵa qol jet­kizdi. Bul buryn-sońdy bolyp kór­megen nátıje. Nesıe seriktestigi óziniń «Agrarlyq nesıe korporasııa­sy» AQ aldyndaǵy qoıǵan mindetterin oryndaýda res­pýblıka boıynsha birinshi orynda tur. Demek, bul nesıe seriktestiginiń Qaraózen men Saryózenniń ortasynda ornalasqan aýdannyń aýyl sharýashylyǵyn damytýda ózindik oıyp alar orny bar dep bilemiz. О́tken jeltoqsan aıynda Astana qalasynda ótken «Ag­rar­lyq nesıe korporasııasy» AQ-tyń 15 jyldyq merekesine qatysyp keldim. Sonda bola­shaqta nesıe seriktestiginiń jumysyn alǵa qaraı damytatyn biraz maǵlumattar alyp kelsem, sonymen qatar árip­testerimmen de pikirlestim. Bul aldaǵy ýaqytta bizdiń jumy­symyzǵa jańasha serpin beredi dep sanaımyn. Qazirgi kúnde nesıe serik­testigi Agrarlyq nesıe korpo­rasııasynyń bastaýymen okrýgterde aýyldyq óndiristik koo­peratıv qurýdy qolǵa alýda. Osy arada bir aıta keter jáıt, aýyldyq jerde óndiristik koo­peratıv qurmaı, jeke-jeke damý bolmaıtynyn túsinýimiz kerek. О́ıtkeni, shetelde osy úr­dis jaqsy damyǵan eken. Sol úr­disti biz de paıdalanýymyz qajet. Endi osy nesıe seriktestigi jumysynyń alǵa basýyna seriktestikte qyzmet istep jat­qan mamandardyń da eńbeginiń bar ekenin aıtýǵa tıispin. Búgingi kúnde qyzmet etetin 6 maman túrli sala boıynsha se­riktestik múshelerine túrli keńester berip, olardyń qujat­taryn ýaqytyly ázirlep otyrady. Nátıjesinde sharýamen aınalysyp jatqan seriktestik músheleri óz ýa­qyttaryn tıimdi ótkizýde. Jazyp alǵandar Gúlfııa Kóshbaeva, jýrnalıst, Temir Qusaıyn, «Egemen Qazaqstan».  Batys Qazaqstan oblysy.