Qýatty ónerkásip ortalyǵyna aınalǵan óńir

Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Pavlodar oblysyna jumys saparymen bardy. Elbasy sapar aıasynda birqatar áleýmettik nysandardy aralady. Solardyń biri – «B.B.NURA» JShS nefrologııa jáne efferentti terapııa ortalyǵy. Nursultan Nazarbaev onda medısınalyq palatalardy aralap, ortalyq qyzmetiniń negizgi baǵyttarymen tanysty. Elbasynyń nysandardy aralaý sátinde oblys ákimi Qanat Bozymbaev qasynda erip júrdi. Medısınalyq mekeme eldegi 25 apparaty bar iri dıalızdik ortalyq bolyp sanalady jáne búırek qyzmetiniń jetkiliksizdiginen zardap shegip otyrǵan naýqastarǵa tolyq nefrologııalyq kómek kórsetýge mamandandyrylǵan. Atalǵan ortalyq 2015 jylǵy qazan aıynda iske qosylǵan bolatyn. Quny 337,7 mln. teńgeni quraıtyn joba búginde qyryq shaqty adamdy jumyspen qamtyp otyr. Onda jyl saıyn dıalızben 100 adam em ala alady. Joba memlekettik-jeke­men­shik áriptestik sheń­berin­de júzege asyrylǵan. Ortalyqta sozyl­maly búırek jetis­peýshiligine shal­dyq­qan naýqastarǵa dıag­noz qoıýdan bastap búırek almastyrýǵa deıingi kezeńder boıynsha qyzmet kór­setiledi. Trans­plantasııadan keıingi kezeńde saýyqtyrý qyzmeti qosa atqarylady. Efferentti terapııanyń jańa ádisteri engizilýde. Sondaı-aq, halyqaralyq sapa standarttaryn qamtamasyz etý, nefrologııalyq qyzmettiń tolyq sıklyn qurý, otandyq densaýlyq saqtaý salasyna álemdik kóshbasshylardyń ınvestısııalaryn tartý bú­ginde bul ortalyqtyń basym maqsat­tarynyń biri bolyp otyr. Elbasy ortalyq jumysymen tanysqan soń eńbek ujymy ókil­derimen jáne oblystyń medısına qyzmetkerlerimen áńgimelesti. Nursultan Nazarbaev sóz arasynda halyqtyń turmysyn jaqsartý úshin densaýlyq saqtaý salasyn damytýdyń mańyzdylyǵyn aıryqsha atady. «О́tken jyldar ishinde Qazaq­standa 1300 densaýlyq saqtaý nysany salyndy. Sonyń arqasynda 10 jylda ómir súrý uzaqtyǵy 72 jasqa deıin uzardy. Daǵdarysqa qaramastan, 1 qańtardan bastap biz medısına qyzmetkerleriniń eń­bek­aqysyn 28 paıyzǵa kóterdik. Bul ortalyqtyń memleket-jekemenshik seriktestigi arqyly salynǵany óte mańyzdy, men bul baǵytty qoldaımyn. Jumysqa qajetti jaǵdaı jasalýda, al dárigerler eldiń ıgiligine qyzmet etý úshin óz biliktilikterin arttyrýy tıis», – dedi Memleket basshysy. Mekeme qyzmetkerleri den­saýlyq saqtaý salasyn damytýǵa kóńil bólip otyrǵany úshin Nursultan Nazarbaevqa alǵys aıtty. Sońynda Nursultan Nazarbaev jınalǵandarǵa tabys pen baq-bereke tiledi. Pavlodar – densaýlyq saqtaý salasynyń damýyna aıryqsha kóńil bólip otyrǵan óńirlerdiń biri. Onyń jarqyn mysaly retin­de ótken jyldyń sońynda Prezı­denttiń tapsyrmasymen oblystyq perınataldyq ortalyqtyń eń zamanaýı quraldarmen jab­dyq­talǵan 100 oryndyq jańa korpýsy paıdalanýǵa berilgenin aıtýǵa bolady. Taıaý ýaqyttary jańa perınataldyq ortalyqtyń ashylýy josparlanyp otyr. Ortalyqta 9300 ana em alyp, 5800 sábı dúnıege kelse, endi jylyna 13 myń anaǵa joǵary sapaly medısınalyq kómek kór­setýge jáne 8 myń sábıdiń dúnıe­ge kelýine múmkindik týady. Ob­lystyń aýyldyq aýdandarynda 7 dárigerlik ambýlatorııa salyndy. Al joǵaryda atalǵan nefrologııa jáne efferentti terapııa ortalyǵy óńirdiń ǵana emes, búkil respýblıka kólemindegi aıryqsha medısınalyq jetistik bolyp otyr. Prezıdent Nursultan Nazarbaev, sondaı-aq, jumys sapary barysynda Pavlodar arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda ornalasqan «ÝPNK-PV» munaı koksyn qyzdyrý zaýyty» JShS-ne atbasyn burdy. Memleket basshysy zaýyt jumysymen tanysyp, Elbasyna ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń júzege asyrylý barysy men «Pavlodar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń ju­mysy týraly baıandaldy. Qa­zir­gi ýaqytta «Pavlodar» arnaıy eko­no­mıkalyq aımaǵynda 4 kásip­oryn jumys júrgizýde, taǵy 8 joba júzege asyrylýdyń túrli kezeń­­inde tur. Taıaý arada birqatar jańa nysandardy, sonyń ishinde agro­hı­mııalyq ónimder, jaǵarmaı mate­rıaldary óndiristerin, son­daı-aq, hımııa-metallýrgııa ke­shenin iske qosý josparlanyp otyr. Elbasy «ÝPNK-PV» JShS ju­­mys­shylarymen, shaǵyn jáne orta bıznes ókilderimen kezdesti. Áńgi­me barysynda Memleket bas­shysy eldiń ındýstrııalyq damýyn­daǵy óńirdiń eleýli rólin atap ótti. «Pavlodar – Qazaqstannyń qýat­ty ónerkásip ortalyǵy. Siz­der jumys isteıtin óndiristiń mańy­zy óte zor, óıtkeni, ol osynda ón­diriletin ónimdi syrttan ımporttaýdan qutqardy. Endi ony ózimiz eksporttaımyz. Elektrolız zaýyty ózimizdegi munaı koksy arqyly jumys isteıdi, al sizder osyndaı aldyńǵy qatarly kásiporynda eńbek etesizder. Qazaqstandy ındýstrııalandyrý degenimiz – osyndaı kásiporyndar salý», – dedi Nursultan Nazarbaev. Qazaqstan Prezıdenti elektr energetıkasynda kómir qol­da­natyn bizdiń el úshin aýaǵa taraıtyn zııandy zattardy tazartý jáne ekologııany saqtaý asa mańyzdy másele ekenin de aıtty. Zaýyttyń jas mamandary óz keze­ginde Elbasyna eldegi jasal­ǵan jaǵdaı úshin alǵystaryn aıtty. О́zderiniń Prezıdenttiń «Bo­­la­shaq» baǵdarlamasymen shetel­de oqýǵa múmkindik alyp, qazirgi kúni týǵan elderinde eńbek etip jat­qandaryn maqtanyshpen jetkizdi. Munaı koksyn qyzdyrý zaýyty 2015 jyldyń jeltoqsanynda iske qosylǵan bolatyn. Quny 22,975 mlrd. teńge bolatyn óndiris oshaǵy 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha óńirlik ındýstrııalandyrý kartasyna engizilgen. Kásiporyn óndiristegi gaz qaldyqtarynyń jylýy esebinen ózin ózi tolyqtaı elektr energııasymen qamtamasyz etedi. Pavlodar munaı-hımııa zaýytynda óndiriletin munaı qaldyǵy, ıaǵnı koks buǵan deıin Reseı­diń kásiporyndaryna satylatyn. Al Qazaqstan alıýmınıı zaýyty qanatty metaldy bal­qytýda qoldanylatyn anod blok­taryn reseılik jáne qytaı­lyq óndirýshilerden satyp alyp otyrǵan. Endi ózimizdiń kásip­oryn «joǵymyzdyń» ornyn tol­­tyr­maq. Koksty qyzdyrýǵa arnal­ǵan zaýyt­ty Qytaıdyń NFS halyq­aralyq tústi metallýrgııa ınje­nerlik-qurylys kompanııasy joba­laǵan. Negizgi tutynýshy «Qazaq­stan elektrolız zaýyty» AQ bol­ǵanymen, onyń ónimi endi Qytaı jáne Reseıdiń alıýmınıı óner­kásibimen aınalysatyn kásiporyn­daryna da eksportqa shyǵarylmaq. Iri kásiporyn 309 adamǵa ju­mys ornyn ashty. Jobanyń qýaty birinshi kezeńde jylyna 140 myń tonna bolsa, ekinshi kezeńde 280 myń tonna bolady dep kútilýde. Iаǵnı, atalǵan joba óńirdiń ın­dýs­trııalyq qýatyna aıryqsha serpin qosatyn ekonomıkalyq nysan bolyp otyr. Pavlodar oblysy – eldiń ındýs­trııalyq damýyna aıryqsha úles qosyp otyrǵan óńirlerdiń biri. Máselen, statıstıkalyq derekter­ge súıensek, oblys boıynsha In­dýs­trııalandyrý kartasynyń birinshi besjyldyǵyna engizilgen kásip­oryndar 180 mlrd. teńgeniń ónimin óndiripti. Eksport kólemi 100 mlrd. teńgeden asqan. Endi bas­talǵan ekinshi besjyldyqta ob­lysta ınvestısııalardyń jalpy kólemi 443,2 mlrd. teńgeni quraıtyn jańa nysandar tizbesi qosylǵan. Jyl qorytyndysynda bul kásiporyndar quny 40 mlrd. teńge bolatyn ónimdi syrtqa shy­ǵar­ǵan. Bul kúnderi 800 mlrd. teńgeden astam qarjy salynǵan 20-dan astam joba iske asyrylýda. Bıyl quny 25 mlrd. teńge turatyn 11 joba josparlanýda. Olardyń ara­synda temirjol beldikteri men dóńgelek juptaryn shyǵarý, ener­getıkalyq mashına jasaý óndirisi, agrohımııalyq ónimderdi shyǵarý, eki ónerkásip jylyjaıy bar. Elbasy Nursultan Nazarbaev­tyń keshe Pavlodar oblysyna jumys sapary tústen keıin bastal­sa da úsh birdeı nysandy aralap úlgerdi. Aıtalyq, Memleket bas­shysy Pavlodar memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń jańa jataqhanasyna bardy. El Pre­zıdentin stýdentter zor qýanysh­pen qarsy aldy. Qazaqstan Prezı­denti jataqhanada kúndelikti turmys pen demalys úshin barlyq jaǵdaı jasalǵanyn kórdi. Soǵan oraı, Nursultan Nazarbaev respýb­lıkada jastardy qoldaý men olar­dyń bilim alýy máselelerine udaıy kóńil bólinetinin, sonyń ishin­de bul jumys «Serpin-2050» memle­kettik baǵdarlamasy aıasynda da atqarylyp jatqanyn atap kór­setti. Jataqhana jastary Pre­zı­denttiń ómir jolyn ózderine úlgi tutatyndaryn aıtyp, «Bolashaqta Siz sııaqty elge eńbegimizdi sińirýge barymyzdy salamyz» desti. 500 adamǵa arnalǵan páter úlgi­­sindegi jataqhana 2015 jyly ashylǵan. Onda «Serpin» baǵdar­­lamasy boıynsha oqıtyn 300 stýdent turady. Ǵımaratta dema­lýǵa arnalǵan bólmeler, medısına kabıneti, jattyǵý zaly, jeke zattardy saqtaıtyn qoıma, tehnı­kalyq orynjaılar jáne múmkin­digi shekteýli stýdentter úshin arnaıy jabdyqtalǵan bólmeler bar. Elbasynyń Pavlodar oblysyna jumys sapary búgin ári qaraı jalǵasady. Nursultan Nazarbaev­tyń respýblıkalyq eńbek ujym­dary forýmyna qatysýy jospar­lanǵan. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan». Pavlodar oblysy.