Kómbede emes, kórmege qoıylǵan

[caption id="attachment_29583" align="alignleft" width="560"] spýsk.p65[/caption] Keńes tusynda, «baılardy, moldany qoıdaı qý qamshymen» degen zamanda talaı kitap órtelip kúlge aınalsa, talaı kózi ashyq jan asyl muranyń kózin joıýǵa qımaı, kómbege ty­ǵyp, jer astyna jasyrǵan-dy. Son­daı kómbeniń birnesheýin etno­graf-jazýshy marqum Seıit Ken­jeahmetovtiń jasyrǵan adam­nyń týysqandarynyń kóme­gi­men qazyp alǵanyn biletin edik. Ulttyń kádesine molynan jarap, qymbat jádigerge aınalǵan sondaı baǵa jetpes qundylyqtar búginde kómbede jatpaıdy, kitaphanalarda qurmetpen saqtalyp, keıingi urpaq zerdelesin dep ilimniń kózine aınalyp, ara-tura kór­melerge qoıylady. Astanadaǵy Ult­tyq akademııalyq kitaphanada eli­miz Táýel­sizdiginiń 25 jyldyǵyna baı­la­nysty «Kitap – dáýir aınasy» atty ashyq esik kúninde ótkizilgen «Kitap – tarıh, kitap – qazyna» atty sırek kitaptar men qol­jazbalar kórmesiniń ashylýyna jı­nal­ǵan halyqtyń qarasy ájeptáýir kórindi. Saltanatta sóz sóılegen Máde­nıet jáne sport mınıstrliginiń jaýap­­­ty hat­­shysy Qýatjan Ýálıev, mem­­le­ket jáne qoǵam qaıratkeri Myr­za­taı Joldasbekov kitaptyń baǵa jet­peıtin qazyna ekendigin aıtyp, qundylyqtardy qurmetteýge shaqyrsa, til janashyry Orazkúl Asanǵazy óziniń jas kezin eske alyp: «Bizdiń qyz-bozbala kezderimizde bir-birimizben tanysatyn, tabysatyn ornymyzdyń biri kitaphana edi. Qyz ben jigit kezdesýdi kitaphanaǵa belgileıtin. Bizdiń býynnyń kitapqa, kitaphanaǵa degen qyzyǵýshylyǵy orasan edi. Jastar, bir sát smartfon, planshetterdi ysyryp, tasqa basylyp, qaǵazǵa marjan bolyp órilgen kitapqa úńilińizder», – degen apalyq tilegin jetkizdi. Kórme sórelerinen shyn mánin­de baǵa jetpes qazynalar oryn teýipti. Arab, túrik, shaǵa­taı, la­tyn tańbalarymen, kırıl­lısa­men ja­zyl­ǵan sırek kitaptar men qol­­jaz­­ba­lar­dyń qaı-qaısy­sy da tań­dandyrady. Ahmet Baıtur­synov­tyń 1909 jyly jaryq kórgen «Qyryq mysaly» Muhtar Áýezovtiń qoltańbasymen 1942 jyly shyqqan «Abaı» romany, sırek qoljazbalar áıteýir ár qymbat qazyna kórmege kelýshini óz qasyna uzaq aıaldatady. Kórmege qoıylǵan árbir kitap ózine osylaı tartsa, kitaphananyń qorynda jınaqtalǵan qundy dúnıeler aýqymy da bólekshe. Zertteýshilerin kútip jatqan halyqaralyq «Alash» syılyǵynyń laýreaty Hasen Oral­taı­dyń 6441 qujaty, akademık Zákı Ahmetovtiń 876 qujaty syndy dúnıe­lerdiń talaı talapty jasqa azyq bolatyny anyq. Aleksandr Bloktyń qoltańbasy bar «Za granıý proshlyh» atty jyr jınaǵy, bambýk taqtaıshaǵa jazylǵan ejelgi qytaı qoljazbasy, alaqanǵa syıatyn kitap deısiz be, qordaǵy qazyna áli talaı kórmeniń tórinen oryn alyp, talaı jandy bilimnen sýsyndatpaq. Aıtpaqshy, kórmeniń ashylýyna astanalyq jazýshy qaýym tartý-taralǵy jasady. Jazýshy, jýrna­lıs­ter Tabyl Qulyıas, Aǵaıdar Ysym, Tolymbek Ábdir­aıym sırek kezdesetin kitaptar men óz shyǵarmalaryn kitaphanaǵa usyndy. Anar TО́LEÝHANQYZY, «Egemen Qazaqstan».