Keshe Astanada Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqovanyń tóraıymdyq etýimen Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń kezekti otyrysy ótti.
Jıyndy ashqan G.Ábdiqalyqova birinshi kezekte jaqynda ǵana ótken Parlament Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhattar saılaýlary Qazaqstan halqynyń birligi men berekesin aıqyn kórsetkenine toqtaldy. Sondaı-aq, ol ótken shaqyrylymmen salystyrǵanda qazirgi Májilistiń jańa quramynda áıelderdiń qatary artqanyna ekpin berdi. «Parlament Májilisiniń depýtattyǵyna 29 áıel saılandy. Iаǵnı, Májilis depýtattarynyń 27,1 paıyzyn áıelder quraıdy. Bul kórsetkish Memleket basshysynyń áıelderdi saıası ilgeriletý jónindegi alǵa qoıǵan mindetterine sáıkes keledi», – dedi G.Ábdiqalyqova.
Odan ári Memlekettik hatshy Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstan jańa jahandyq naqty ahýalda: ósim, reformalar, damý» atty halyqqa Joldaýyn iske asyrýdyń, onyń ishinde daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalarǵa áıelderdiń qatysý belsendiligin arttyrýdyń, sondaı-aq, olardy kásipkerlik sektorǵa tartýdyń mańyzdylyǵyn jetkizdi.
Sondaı-aq, jıynda Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń aqparaty boıynsha sońǵy 5 jylda shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileriniń ishki jalpy ónimdegi úlesi edáýir artqany, kásipkerlik sýbektileri ıeleriniń arasynda áıelderdiń úlesi 42 paıyzdy quraǵany, Eýrazııa damý bankiniń (EADB) Úkimetpen «Bıznestegi áıelder» atty birlesken baǵdarlamasy aıasynda ekinshi deńgeıdegi bankterge jalpy somasy 49,2 mıllıon AQSh dollaryn quraıtyn 1 200 shamasyndaǵy nesıeni áıelder basqaratyn kásiporyndarǵa berý josparlanyp otyrǵany atap ótildi.
Sonymen qatar, basqosýda Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ókili tarapynan Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha jumyspen qamtý saıasatyn júzege asyrýdaǵy pármendi quraldardyń biri retinde «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» qaıta kún tártibine shyǵarylǵany habarlandy. Budan bólek, atalǵan baǵdarlamany iske asyrýdyń tutas kezeńi ishinde jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna 290,7 myń áıel tartylǵany, onyń ishinde 222,5 myń adam eńbekpen qamtylǵany, al keleshekte «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» aıasynda barlyq baǵyttar boıynsha 50 myńnan astam áıeldi qamtý mejelenip otyrǵany málim etildi.
Otyrysta el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalǵan «25 paıdaly is» respýblıkalyq aksııasynyń iske asyrylý barysy talqylandy. Ulttyq komıssııa tóraıymynyń orynbasary Elena Tarasenkonyń aıtýynsha, atalǵan aksııa áıelder kásipkerligin odan ári damytýǵa, daryndy jetim balalardy qoldaýǵa, otbasylyq-adamgershilik qundylyqtaryn nyǵaıtýǵa jáne taǵy basqa da mańyzdy máselelerge baǵyttalǵan.
Jıynda Aqtóbe jáne Ońtústik Qazaqstan oblystary ákimdikteriniń adamgershilik jáne jastardy jynystyq turǵyda tárbıeleý, erte júktiliktiń aldyn alý sharalary týraly aqparattary tyńdaldy. Máselen, Aqtóbe oblysy ákiminiń orynbasary, Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi oblystyq komıssııanyń tóraǵasy Asqar Sherııazdanov jasóspirimder arasyndaǵy erte júktilik óńirdegi ózekti másele bolyp otyrǵanyn sóz etti. «2015 jyldyń qorytyndysy boıynsha Aqtóbe oblysynda jasóspirimder arasyndaǵy júktilik jaǵdaılary 175-ke jetti. Bıylǵy jyldyń alǵashqy eki aıynda 28 derek tirkeldi. Árıne, bul oqıǵalar bizdi qatty alańdatady. Bul túıtkilmen memlekettik organdar aınalysyp keledi. Endi biz osy keleńsizdikke qarsy kúreske qoǵam ókilderin kóbirek tartýdy kózdep otyrmyz. О́ıtkeni, muny tek memlekettik organdardyń kúshimen eńserý múmkin emes», – dedi oblys ákiminiń orynbasary. A.Sherııazdanovtyń aıtýynsha, júkti bolyp qalǵan jasóspirimderdi synǵa alyp, jazǵyrǵannan góri, túsindirý jumystaryna kóbirek nazar aýdarǵan durys. «Qazirgi kezde ata-analarmen birlesip, joǵary synyp oqýshylary, jasóspirimder arasyndaǵy tárbıe jumystaryna erekshe mán berip otyrmyz. Sonymen qatar, olardyń arasynda saýaldama júrgizilip, jastarǵa senim telefondary arqyly bilikti psıhologtardyń kóbirek aqparat berýin uıymdastyryp jatyrmyz», – dedi ol.
Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary, Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi oblystyq komıssııanyń tóraǵasy Ulasbek Sádibekov bul máselede ata-analardyń bala tárbıesindegi rólin kúsheıtý qajet ekenin jetkizdi. «Jas qyzdarymyzdyń tym erte ana bolýy – kókeıkesti másele. Árıne, bul baǵytta tıisti jumystar júrgizilip jatyr. Degenmen de, osy baǵyttaǵy jumystardy jetildire túsý qajet. Atap aıtqanda, ata-analardyń bala tárbıesindegi rólin kúsheıtken jón. Qyz tárbıesindegi ananyń, ul tárbıesindegi ákeniń róline erekshe mán bergen durys. Sonymen qatar, jas qyzdardyń erte ana bolýy turǵysynda jigitterdiń de arasyndaǵy tıisti jaýapkershilik máselesin nazardan tys qaldyrýǵa bolmaıdy. Jigitterde qyzdardyń bolashaq ómirine jaýapkershilikpen qaraý degen másele umyt bolyp bara jatqany qynjyltady», – dedi oblys ákiminiń orynbasary. Osy oraıda, Ulasbek Sádibekov balalardyń áleýmettik jelilerdi kóbirek paıdalanatynyn, sol arqyly tanys taýyp, sonyń saldarynan ókinishti jaǵdaılar oryn alyp jatatynyn atap ótti. Budan bólek, spıker 3 mıllıonǵa jeteǵabyl turǵyny bar óńirde 700 myńǵa jýyq jas bar ekenin, onyń 90 myńnan astamyn 15-17 jas aralyǵyndaǵy jas óskinder quraıtynyn aıta kelip: «2015 jyl men bıylǵy jyldy qosa eseptegende, Ońtústik Qazaqstan oblysynda jasóspirimder arasyndaǵy erte júktiliktiń 800-den astam deregi tirkeldi. Olardyń negizgi bóligi 17 jastaǵy qyzdardyń úlesinde», – dedi.
Budan keıin G.Ábdiqalyqova otyrysqa qatysýshylardyń nazaryn óskeleń urpaqtyń moraldyq-jynystyq turǵydaǵy tárbıesin kúsheıtý, bilim berý uıymdary men ata-analar tarapynan aldyn alý jumystaryn júrgizý, jasóspirimder men jastardyń densaýlyǵyn nyǵaıtý máselelerine aýdardy.
Jıyn sońynda Memlekettik hatshy ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdarǵa birqatar naqty tapsyrma berdi.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan».