Máskeýde «Jas ǵalymdar» búkilreseılik klýbynyń baǵdarlamasy boıynsha «Gagarın oqýlary» atty halyqaralyq jastar ǵylymı konferensııasy ótti. Jan-jaqtan kelgen 120 oqýshynyń arasynda bizdiń qaladaǵy M.Kataev atyndaǵy oblystyq oqýshylar saraıy «Antares» astronomııa klýbynyń músheleri de qatysyp qaıtty.
Aspan álemine kóz tigýge bárimiz qumarmyz. Pavlodarlyq oqýshylardy da astronomııa, ǵarysh álemi qyzyqtyrady. Oblys ortalyǵyndaǵy Oqýshylar saraıynda «Antares» atalatyn astronomııa ortalyǵy jas astronomdardy, ǵaryshty zertteýshi bolashaq ǵalymdardy oqytyp-úıretýde. Maqsaty – qala mektepterinde oqıtyn oqýshylardyń bos ýaqyttaryn tıimdi paıdalaný, astronomııa jáne ǵarysh álemi tuńǵıyǵy qyzyqtaryna baýlyp, ǵylymı-tehnıkalyq zertteýlerine degen qyzyǵýshylyqtaryn arttyrý. Ol sóıtip shaǵyn úıirmeden ǵajap ortalyqqa aınaldy. Innovasııa, aspan álemi úıirmelerine qatysýshy oqýshylar qajet dese, Marsqa da ushpaqshy. Bıyl alǵash ret jas astronomdar sleti ótti. Tipti, jas astronomdarǵa arnalǵan observatorııa byltyr jazda paıdalanýǵa berildi. Oblystyq bilim berý basqarmasynyń habaryna qaraǵanda, observatorııanyń baqylaý, kórý alańy, astronomııa sabaǵy ótetin bólmeler jóndeldi. Teleskop ornatý jumystary jáne zamanaýı avtomattandyrylǵan basqarý júıesindegi ortalyqtyń kúmbezin almastyrý jumystary da júrgizildi.
Mundaı erekshe Planetarııdi jańǵyrtý jáne jabdyqtaý maqsatynda 90 mıllıon teńge jumsalǵan. Qarajat «ENRC Kómek» korporatıvtik qory men «M.Kataev atyndaǵy oqýshylar saraıy» memlekettik mekemesi arasyndaǵy kelisimshart negizinde bólinipti. Observatorııa oqýshylarǵa astronomııa men astrofızıka ilimderin úıretýmen qatar ǵylymı jumystar júrgizýge múmkindik beredi.
Bul elimizdiń jańa bilim berý júıesiniń ınnovasııalyq damýdy júzege asyratyn jańa mamandardy baýlýǵa baǵyttalǵan ortalyq deýge bolady. Qýattylyǵy ártúrli úsh teleskop ornatyldy. Balalar astronomııa jáne astrofızıka ilimderin zerttep, bilimderin tolyqtyra alady. Observatorııanyń basty ereksheligi – CORONADO TPSMT90-30 Solar Max1190 atty úlken kún teleskopymen jabdyqtalǵan. Kúndi baqylaıdy. Astronomııalyq fotosýretter men beınetúsirilim jasap, aspandaǵy nysandardy da kórsetedi.
Meade 16 «LX 600-ASF» teleskoptyń ekvatorıaldyq platformasy bar. Jas astronomdar ǵylymı zertteý júrgizedi. Observatorııamen birge tutas «ǵaryshtyq» oqý bólmesi ashyldy degen sóz. Iаǵnı, oqý bólmesinde ǵylymı-tehnıkalyq baǵyttaǵy fotostýdııa, robototehnıka úıirmesi, ınformatıka synyby jáne «Antares» astronomııa klýby ornalasqan. Jas astronomdar jetekshileri Vıtalıı Radchenko, Gúlnár Baýbekovamen birge birneshe ret alańǵa shyǵyp, túngi saǵat 22.00-den bastap, eki saǵat boıy astronomııalyq qubylystardy baqylaıdy.
Jas astronomdar Novosibir qalasynda ótken «Sıbastro» halyqaralyq astronomdar sletinde reseılik ǵalymdardan syıǵa teleskop alǵan bolatyn. Sondaı-aq, «Bóbek» respýblıkalyq ortalyǵynda ótken qazaqstandyq jas astronomdar sletine qatysty. «Antares» astronomdar klýbynyń músheleri Máskeýden shaqyrtý aldy. Klýb jetekshisi Gúlnár Baýbekovanyń aıtýynsha, «Antares» klýbynyń jas astronomdary II oryn ıelenipti. Klýb múshesi, №35 mekteptiń 6-shy synyp oqýshysy Erenǵaıyp Qobylandy «Ǵarysh apparatynyń jınalmaly modeli» atty jobasyn tanystyrdy. Taǵy bir jas astronom, №3 daryndy balalar gımnazııasynyń 9-shy synyp oqýshysy Qajymuqan Muńaıtpasov «Elektromagnıttik tezdetkish» atty jobasymen qatysty. Aty-jónderi de asa erekshe balalarǵa atalarynyń ózderi kókten dem berip turǵandaı.
Gúlnár Baýbekovanyń aıtýynsha, máskeýlikter qazaqstandyq oqýshylardyń daıyndyǵyn joǵary baǵalapty. Ortalyqtyń ınnovasııashyl ustazdary jyldar boıy ınnovasııashyl oqýshylar tárbıelep keledi. Planetarıı kúmbeziniń túbinde jas astronomdar «3-D» rejıminde «Astronomııa», «Fızıka», «Bıologııa» jáne «Geologııa» bólimderinen ǵarysh, galaktıka týraly tanymdyq fılmder kóredi. Tehnıkalyq shyǵarmashylyqpen aınalysýǵa barlyq múmkindikteri jetedi. – Osyndaı kishkentaı observatorııalarda úlken qupııalar ashylady, – degen edi oblys ortalyǵyna kelip, jas astronomdar aldynda sóz sóılegen ǵaryshker Aıdyn Aıymbetov.
Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». PAVLODAR.