Yntymaq, birlik, kelisim – eń asyl baılyq el úshin

Tatýlyǵymyzǵa táýbe deıtin ultpyz

Búgingi kúnde «kóp ultty Qa­zaqstan – bizdiń ortaq Ota­ny­myz» degen sóz jalańdyqtan arylyp, jasampaz kúshke ıe boldy. Álemniń kóptegen elderindegi ishki jaǵdaıdy kórip te, estip te júrmiz. Biraq ta tap bizdiń Qazaqstandaǵydaı ulttar arasyndaǵy birlik pen dostyq ınstıtýtynyń tolyqqandy jáne tıimdi jumys istep turǵanyn kezdestirmedik. Elbasy Nursultan Nazarbaev­tyń asyl oıynan týyndaǵan Qa­zaq­stan halqy Assambleıasy syndy jobanyń jekeleı alǵandaǵy bir memlekettiń taǵdyrynda qan­sha­lyqty mańyzdy ról atqaryp otyrǵanyn álem halqy endi baǵamdaı bastady. Shynynda da, bizdegi bul is – úlgi alarlyq dúnıe. О́z basym dostyqtyń dáni sińgen osyndaı ıgi isterge Qazaqstanda turyp jatqan ázerbaıjan etno­synyń da óz úlesterin qosyp jat­qanyn maqtanyshpen aıta alamyn. «Namýs» ázerbaıjan ulttyq-má­denı birlestigi 2001 jyldyń 6 tamyzynda qurylǵan bolatyn. «Namýs» bir­lestik ataýyn qazaq­shaǵa aýdar­ǵanda «Na­mys» maǵy­nasyn bildi­redi. Búgingi kún­de biz­diń birlestik Qazaq­­stan halqy As­sam­bleıa­sy­nyń ob­lys­tyq fılıalymen tyǵyz qarym-qatynas­ta jumys istep keledi. Bizdiń birlestik ázerbaıjannyń ǵana emes, basqa da ulystar men ult­tardyń tarıhyn, mádenıetin, tilin, salt-dástúri men ádet-ǵuryptaryn bilýde mańyzdy ról atqaryp keledi. Oblysta «Namýs» qoǵamdyq birlestiginiń, Temirtaý, Saran jáne Shahtınsk qalalarynda birlestiktiń fılıaldary qyzmet atqarady. Birlestikte memlekettik jáne ázerbaıjan tilin oqytatyn synyp uıymdastyrylǵan. Tilderdi úırenýge degen qyzyǵýshylyq ult­tyq mádenıet pen salt-dástúrlerdi damytýǵa dáneker bolatyny sózsiz. Birlestiktiń qoǵamdyq ómirine jastar da bel­sen­di atsalysýda. Kez kel­gen is-sharada olar qazaq, ázerbaıjan, orys til­derin jaqsy meń­­­ger­­gen­derin baıqa­typ júr. Birlestik tanymal adamdarmen kezdesý ótkizip, ázerbaıjannyń klassıkalyq ádebıeti jáne ónerimen tanystyryp, shy­ǵarmashylyq ujymdarmen jumys­tardy únemi júrgizip otyrady. Et­­nomádenı birlestik músheleri etnosaıasattyń zamanaýı tásilimen etnosaralyq qarym-qatynastaǵy medıasııa salasyn meńgerýde, Qazaqstan etnostary ana tiliniń damýy jónindegi ózekti máseleler týraly semınar-trenıngterine qatysyp, biliktiligin arttyryp keledi. Jalpy, «Namýs» etnomá­de­nı birlestigi Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Táýelsizdik kúni, Qa­­zaqstan etnostary tili kúni já­ne basqa da merekelerde uıym­das­tyrylatyn mádenı is-sharalar men festıvaldarǵa belsene qatysyp otyrady. Qazirgi tańda «Namýs» ázer­baıjan ulttyq-mádenı birlestigi Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekti sessııasy men Qazaqstan halqynyń birligi kúni merekesine qyzý daıyndyq ústinde. Bul sharalardyń biz úshin mańyzy zor. Memlekettiń, qoǵamnyń ajy­ramas bólshegi retinde ázerbaı­jan ultynyń ul-qyzdary da Ota­nymyzdyń árbir atqan tańynyń araıly bolǵanyn qalaıdy jáne de yntymaǵy jarasqan eldiń uıysýyna ózindik úles qosýdy qasıetti boryshy sanaıdy. Gıýlaga Vekıl-oǵly RZAEV, «Namýs» ázerbaıjan ulttyq-mádenı qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy, oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi QARAǴANDY

Tańdaýymyz – birlik pen tutastyq

Kez kelgen eldiń tilegi de, armany da halqynyń beıbitshiligin saqtaý ekeni málim. Tatýlyqta ǵumyr keship, soǵys otyn tutatpaı, beıbitshilik úshin kúresý qazirgi ýaqyttyń eń ózekti máselesi bolyp tabylady. Búgingi kúnde keıbir elderde bolyp jatqan soǵys týraly habarlar Qazaqstannyń jastaryna ertegi sııaqty estiledi dep oılaımyn. Talaı elderdegi qarýly qaqtyǵystar men terrorlyq áreketterdi kórgende rasynda da qatty shoshımyz. Sondyqtan, Muqa­ǵalı Maqataevtyń «Bolma­syn soǵys, bolmasyn!» degen óleńin qaıtalaı bergim keledi. Sebebi, meniń atam soǵys ardageri. Onyń zulmat otyn jaýdyrǵan soǵys týraly áńgimeleri jadymyzǵa jattalyp qalǵan. Ol tyń ıgerý jyldarynda otbasymen birge Moldavııadan kıeli Qostanaı jerine kelip qonys tepken. Búginde onyń balalary men nemereleri osynaý qutty mekende ósip-ónip, órken jaıyp otyr. Men Táýelsizdiktiń qur­dasymyn! Balalyq baqytty shaǵym Qostanaıdyń Uzynkól aýdanyndaǵy Presnogorkov degen eldi mekende ótti. El Táýelsizdiginiń 25 jylynda bir shańyraqtyń astynda ǵumyr keshken ulttar men ulystardyń arasynda birde-bir túsinispeýshilikti kór­medim. Demek, «Bizdiń Táýel­sizdigimizdiń tarıhy – barlyq etnos­tar dostyǵynyń jyl­­namasy. Bizdiń eli­miz­di órkendetýge Qazaq­­standa ómir súrip jatqan barlyq etnostyq toptardyń ókil­deri atsalysyp keledi», degen Elbasymyz Nursultan Nazarbaev­tyń ulaǵatty sózinde úlken mán bar. Búgingi kúnde bizdiń býyn – eldiń bolashaǵy. Memleket bas­shysynyń jastarǵa bólip otyrǵan zor yqylasy men senimin aıqyn sezinýdemiz. Sol sebepti, biz barlyq etnostardyń ulttyq bet-beınesine qur­metpen qaraýǵa baǵyttalǵan Elbasy saıasatyn barlyq ynta-yqy­lasymyzben qoldaımyz. Ahmet Baıtursynov atyn­daǵy Qostanaı memlekettik ýnıver­sıtetiniń shańyraǵynda elýden astam ult ókili tatýlyq pen tynyshtyqta tálim-tárbıe alyp júr. Qazaq, orys, ýkraın, ázer­baıjan bolsyn osy oqý ordasyn ózderiniń ortaq úıi dep sanaıdy. Qazir men sııaqty jastardy bir týdyń astyna biriktiretin kúsh ne dep surasa, árıne, memlekettik til der edim. Elim – qazaq, tilim de qazaq bolýy kerek dep bilemin jáne osy eldiń azamaty bolǵanymdy maqtan etemin. Otanymyz bizdi ósirip-jetkizdi jáne aldymyzǵa naqty mindetter qoıdy. Olardyń biri – memlekettik tilde sóıleý. Meniń oıymsha óz jerin, memlekettik tilin, Otanyn súıetin jáne onyń bolashaǵyna júregi syzdap aýyratyn jastar qazirgi tańda az emes. Oblys ákimdiginiń tilderdi damytý basqarmasy daryndy jastarǵa qoldaý kórsetý men kóp mádenıetti tulǵa bolýdy nasıhattaý maqsatynda respýblıkalyq jáne oblystyq baıqaýlardyń jeńimpazdary men til janashyrlarynan turatyn «Til-daryn» jastar klýbyn qurdy. Men osy klýbtyń tóraıymy bolyp taǵaıyndaldym. Atalǵan klýb jumysynyń negizgi mindeti – memlekettik til saıasatyn keńinen nasıhattaý, memlekettik tilge suranysty arttyrý jáne bedelin kóterý bolyp tabylady. Elimizde qalyptasqan ulttar tutastyǵy men halyqtar dostyǵynyń arqasynda búginde memleketimiz órkendep, ilgeri basyp keledi. Sondyqtan, óz basym bolashaqta taǵdyrymdy qazaq jigitimen baılanystyramyn. Ekeýmiz bir-birimizdi shyn unatyp, aldaǵy ýaqytta shattyqqa tolar shańyraq kóterýge bel býyp otyrmyz. «Qońyrsyń ba, jatyrqaýdy bilmeıtin», dep jyrlaǵan edi Qadyr Myrza Áli. Aqyn aıtqandaı, uly qazaq dalasynda barlyq ulttyń ókili bir shańyraqtyń astynda tatýlyqta, syılastyqta ómir súrip jatqany dál búgin búkil ǵalamǵa málim. Osy oraıda bizder, jastar barlyq qazaqstandyqtardy túrli etnos arasyndaǵy ózara túsinistik pen syılastyqqa negizdelgen birtutas qoǵam qalyptastyrýǵa shaqyramyz. Endeshe, bir til, bir dilmen bir týdyń astyna birigeıik! Natalı ShPAGINA, qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi, magıstr QOSTANAI