Úsh tuǵyrly til – ulttyń keleshegi

Baıandy bolashaq baǵdarlamasy Men bilim jáne ǵylym damýyna arnalǵan memlekettik baǵdarlamany qoldaımyn. Bul baǵdarlama bolashaq jas­tarymyzdyń múddesin arttyrýǵa, olardyń alatyn bilimi básekelikke qabiletti, tabysty ulttardyń qatarynda bolýǵa múmkindik be­redi. 30 damyǵan memlekettiń qataryna qosylý Elbasymyzdyń qoıǵan eń basty maqsattarynyń biri bolyp tabylady. Osy maqsatqa jetýdiń bir joly úsh tildi ultty tárbıeleý. Bul reforma boıynsha mektep bitirý­shilerge úsh tildi de meńgerý múmkindigi berilip otyr: qazaq tili – memlekettik til, orys tili – ultaralyq qarym-qatynas tili jáne aǵylshyn tili – jahandyq ekonomıkaǵa oıdaǵydaı kirigý tili. 5 kúndik oqý júıesine toqtalsaq, otbasylyq qundylyqtardyń órkendeýi anyq kórinedi. Otbasylyq tárbıe, balany qosymsha damytý ýaqyty eki ese ulǵaıtylyp jatyr. Sportpen, mýzykamen, ónermen aınalasýǵa múmkindik kóbeıedi.  Osy reforma­nyń engizilýi zaman talabyna saı. Intellektýaldy damyǵan jáne tabysty qazaqstandyqtardy tárbıeleıtin ýaqyt keldi. Men elimizdiń barlyq jas­taryn, áriptesterimdi osy baǵ­darlamany qoldaýǵa shaqy­ramyn. Bul baǵdarlama bizdiń tabysty bolashaǵymyzdyń baǵdarlamasy ekendigine men senimdimin.  Aıdyn SÁBITOV, Qazaqstan jastary kongresiniń atqarýshy dırektory Astana

Ýaqyt talabymen úndestik

Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń Qazaqstan halqyna jasaǵan bıylǵy Joldaýynda búgingi tańda úsh tildi meńgerý ýaqyt talaby ekendigin eske salǵany belgili. Bul, árıne, óte oryndy aıtylǵan oı. О́ıtkeni, jahandaný qanatyn keńge jaıǵan kezde ómir súre otyryp, zaman zańdylyqtaryna baǵynbaý múmkin emes. Bilim jáne ǵylym mınıstri E.Saǵadıevtiń myna pikirimen kelispeske bolmaıdy. «Elimiz­diń erteńi sanalatyn jas ur­paqty, ásirese, aýyl balalaryn ana tilimen qatar aǵylshyn tilin erkin ıgerýge baýlysaq biz úshin durys sheshimniń biri bolar edi. Mundaı jaǵdaıda olardyń tereń bilim alýlaryna múmkindik týyp qana qoımaı, otandyq jáne sheteldik tańdaýly ýnıversıtetterdiń tabaldyryǵynan attaýlaryna jol ashylary talas týdyrmasa kerek», degen bolatyn ol. Prezıdentimizdiń saıasatyna qoldaý bildirgen L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti kóptildilik baǵdarlamasyn júzege asyrý maqsatynda aýqymdy jumystar atqaryp jatqandyǵyn atap ótkenimiz oryndy. Osy oraıda atalmysh oqý ordasynda 2012 jyly ashylǵan Kóptildi bilim berý jáne akademııalyq resýrstardy damytý ortalyǵy birtalaı ıgi isterdiń basyn qaıyrdy. Ortalyqtyń aldyna ýnıversıtette aǵylshynsha oqytýdy jaqsartý, jyl saıyn kóptildi bilim berý baǵ­darlamalarynyń sanyn arttyrý, professorlar men oqytýshylar quramyn kásibı turǵydan tyń izdenisterge boı uryp, joǵary nátıjelerge jetýge yntalandyratyn jaǵdaı jasaý mindeti qoıylyp otyr. Belgilengen sharalar ýnıversıtettiń fakýl­tetteri men kafedralary arqyly mejeli maqsatyna jetip jatady. Árbir jańa oqý jyly bastalarda bizdiń ortalyq stýdentter men ustazdardy testileýden ótkizip, olardyń aǵylshyn tilin bilý deńgeıin anyqtaıdy. Sonyń negizinde jáne IELTS nemese TOEFL qorytyndylary boıynsha kóptildi toptar qalyptasady. Qazirgi tańda ýnıversıtettegi 88 kóptildi toptaǵy 611 shákirtke 270 pán boıynsha aǵylshyn tilinde sabaq beriledi. Onyń syrtynda EUÝ-diń halyqaralyq qatynastar fakýltetinde úsh mamandyq boıynsha kóptildi bilim berý baǵdarlamasy beki­tildi. Soǵan sáıkes ýnıversıtetke túskende stýdentter búkil kýrs barysynda aǵylshyn tilinde oqý qalaýyn bildire alady. Kóptildi kadrlardyń bilik­tiligin arttyrýǵa nazar aýdarylady. Byltyrdan beri Ortalyq Nazarbaev Ýnıversıtettiń Joǵarǵy bilim mektebimen birlesip toqsan saıyn kóptildi toptar oqytýshylaryna semınar uıymdastyrýdy dástúrge aınaldyrdy. Kóptildi toptarǵa leksııa oqyp, praktıkalyq sabaqtar ótkizý úshin sheteldik ǵalymdardy, mamandardy, oqytýshylardy, sondaı-aq, sheteldik kompanııalardyń ókilderin tartý máselesi de Ortalyqtyń mindetine jatady. Uzaq merzimge syrttan shaqyrylǵandardyń ishinen Garvard ýnıversıtetinen, Avstralııa ulttyq ýnı­ver­­sıtetinen, Lıon ýnıversıteti­nen, Kardıff ýnıversıtetinen, Bolon ýnıversıtetinen kelip, dáris oqyp júrgen professorlardy bóle-jara aıtýǵa bolady. Osyndaı qadamdardyń arqasynda sandyq hám sapalyq jaǵynan oń ózgerister órken jaı­ǵanyn aıta ketýdiń ar­tyqtyǵy joq. Endigi bir maqsatymyz – 13 jańa aǵylshyn tilinde bilim beretin toptar ashý. Sol arqyly EUÝ-diń abyroıyn kóterip, bedelin ósirýge ózindik úlesimizdi qosamyz degen oıdamyz.  Dına SAPAROVA, L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ kóptildi bilim berý jáne akademııalyq resýrstardy damytý ortalyǵynyń dırektory  Astana