Jerdi paıdalaný týraly zańnamaǵa engizilgen ózgeristerdiń nátıjesinde aýyl sharýashylyǵynda eńbek etetinderdiń óz bıznesterin keńeıtýine, jańa tehnologııalardy qoldanýǵa, jańa daqyldardy jáne baǵyttardy ıgerýge jańa múmkindikter ashylyp, eń bastysy, erteńgi kúnge degen senim paıda boldy. Birinshi kezekte, bul jerde áńgime aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan jerlerdi satyp alý quqyǵy tóńireginde bolyp otyr.
Zańnamaǵa sáıkes, osy kezge deıin jalǵa alyp kelgenderdiń jer telimderin birinshi kezekte jeke menshikke ala alatyndyǵy zańda aıqyn kórsetilgendigin atap ótýge bolady. Olardyń, tipti, 10 jylǵa deıin jeńildetilgen baǵamen tóleýlerine bolady.
Buryn-sońdy Qazaqstannyń aýyl turǵyndarynda mundaı múmkindik bolǵan joq. Mundaı jaǵdaı aýyl sharýashylyǵyndaǵylar úshin úlken memlekettik qoldaý bolyp tabylady.
Jer jeke ıeligine kóshkennen keıin menshik ıeleri de keleshekke senimmen qarap, óziniń bıznesin damytýdyń josparyn jasaıdy. Endigi jerde olardyń óz jerinde aýyl sharýashylyǵy nysandaryn salyp, ınjenerlik júıelerdi jáne basqa da ınfraqurylymdardy júrgizýine quqyǵy bolady. Osylaısha, jer ekonomıkalyq aktıvke aınalady. Jer telimderine menshiktik qatynas jer ıeleriniń jańa tehnologııalar engizýine, eńbek ónimdiligin arttyrýǵa, aýyl sharýashylyǵy jerlerin únemdi jáne kútip ustaýǵa yntalandyra túsedi. Osynyń bári eldiń agrarlyq sektorynyń damýyna, aýyl sharýashylyǵynyń eksporttyq áleýetin ulǵaıtýǵa qosymsha qýat beredi.
Zańnamanyń jańa normalary aýyldaǵylardyń, fermerlerdiń, aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleriniń múddelerin qorǵaıdy. Tıesili normatıvtik-quqyqtyq aktiler erejelerimen jumys barysynda ǵalymdardyń, sarapshylardyń, ekonomısterdiń qatysýymen ǵana emes, sondaı-aq, sharýa qojalyqtary basshylary, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy birlestikter men qaýymdastyqtardyń ókilderiniń qatysýmen de keń aýqymda talqylandy. Qazirgi kezde tıesili memlekettik organdar Jer kodeksi normalaryn belsendi túrde túsindirip, barlyq saýaldarǵa barlyq arnalar jáne múmkin bolǵan barlyq tásilder arqyly jaýap berýi tıis. Halyqpen kezdesip, aýyl sharýashylyǵymen aınalysyp otyrǵan turǵyndardy jańa múmkindikterdiń áleýetinen habardar etip, jerdi satyp alý týraly jáne ony jekemenshikke resimdeý jóninde jan-jaqty aıtý qajet.
Taǵy bir erekshe atap ótetin mańyzdy jaıt, Qazaqstanda sheteldik azamattarǵa jer satylmaıdy jáne satpaıdy da. Zańda bul taıǵa tańba basqandaı naqty jazylǵan. Sheteldikter jer telimderin tek shektelgen ýaqytqa jalǵa alyp jáne onyń kólemin Úkimet belgilegen mólsherde ǵana paıdalana alady.
Aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan jerlerge jekemenshik quqyǵyna tek qazaqstandyq azamattar men memlekettik emes zańdy tulǵalar ıe. Basqalaı aıtqanda, óz jerinde basqarý quqyǵy Qazaqstan halqyna ǵana tıesili.
Álı BEKTAEV,
«Aýyl» HDPP tóraǵasy