2015 jylǵy 24 aqpan, Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasynyń teńiz porttarynda jáne olarǵa kireberisterde kemelerdiń júzý jáne turaqta turý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 4-baby 3-tarmaǵynyń 55-11) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń teńiz porttarynda jáne olarǵa kireberisterde kemelerdiń júzý jáne turaqta turý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Kólik komıteti (Á.A.Asavbaev):
1) osy buıryqtyń zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin, onyń kóshirmesin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy «Ádilet» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrylýyn;
4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaýdy ózime qaldyramyn.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý
mınıstriniń mindetin atqarýshy J.QASYMBEK
«KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstri
_____________________ B.T.Sultanov
2015 jylǵy 18 qyrkúıek
«KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri
_____________________ T.Dúısenova
20__ jylǵy «___» ____________
«KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy
_____________________ Ábiqaev N.Á.
2015 jylǵy 31 naýryz
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshysynyń
2015 jylǵy 24 aqpandaǵy №162 buıryǵymen bekitilgen
Qazaqstan Respýblıkasynyń teńiz porttarynda jáne
olarǵa kireberisterde kemelerdiń júzý jáne turaqta turý qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń teńiz porttarynda jáne olarǵa kireberisterde kemelerdiń júzý jáne turaqta turý qaǵıdalar (budan ári – Qaǵıdalar) «Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń (budan ári – Zań) 4-baby 2-tarmaǵynyń 20) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń teńiz porttarynda jáne olarǵa kireberisterde kemelerdiń júzý jáne turaqta turý tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Qaǵıda:
1) port akvatorııasy sheginde jáne oǵan kireberisterde júzýdi;
2) kemelerdiń portqa kirýin jáne olardyń porttan shyǵýyn;
3) kemelerdiń portta turýyn;
4) port akvatorııasynda kemelerdiń júzýi jáne turaqta turýy kezinde qurylystardyń qaýipsizdigin jáne saqtalýyn qamtıdy.
3. Kemeler teńiz porttary akvatorııasynda jáne olarǵa kireberisterde júzgen jáne turaqta turǵan kezde osy Qaǵıdanyń erejeleri jáne port kapıtanynyń ókimi, sonyń ishinde Kemelerdiń teńizde soqtyǵysýynyń aldyn alý halyqaralyq erejesin (budan ári – KQAHE-72) eskere otyryp, port boıynsha mindetti qaýlylar saqtalady.
4. Osy Qaǵıdada paıdalanylatyn negizgi uǵymdar:
1) arnaıy jumystarmen aınalysatyn keme – mına qaýpin joıýmen aınalysatyn kemelerdi qospaǵanda, teńizde munaıdyń tógilýin joıýmen, sý asty kabelderin júrgizýmen nemese kóterýmen, navıgasııalyq belgilerdi qoıýmen nemese alýmen, gıdrografııalyq, sý asty nemese basqa da arnaıy jumystarmen aınalysatyn keme;
2) kemelik ról – keme kelgen jáne ketken kezdegi ekıpajdyń sany men quramy týraly málimetterden turatyn keme qujaty.
3) syrtqy reıd – teńiz portyna kireberisterde arnaıy bólingen jáne kemelerdiń turaqta turýyna, qyzmet kórsetýge jáne olardy resimdeýge arnalǵan sý keńistigi;
4) teńizde júzýshilerge jibereletin habarlama – navıgasııalyq kartalardy, teńizde júzý úshin ádistemeler men nusqaýlardy túzetý jónindegi gıdrografııalyq derekterdiń ózgerisin qamtıtyn qujat.
Osy Qaǵıdada Zańǵa sáıkes ózge de uǵymdar paıdalanylady.
2. Port akvatorııasy sheginde jáne oǵan kireberisterde júzý tártibi
1-paragraf. Jalpy erejeler
5. Port akvatorııasy sheginde jáne oǵan kireberisterde júzý kezinde belgilengen qozǵalys joldaryn ustaný, áskerı korabldermen jáne sý túbin tereńdetý kemelerimen aıyrylysatyn jer erekshelikterin eskerý jáne júzý rejımi týraly kemelerdi habardar etý júzege asyrylatyn korablderdiń, brandvahtalardyń jáne jaǵalaý posttarynyń erekshelik sıgnaldaryn bilý kerek. Kemelerdiń portqa kirýi men porttan shyǵýyn retteıtin sıgnaldar Qaǵıdaǵa 1-qosymshada kórsetilgen.
6. Eger port kapıtanynyń ókimimen ózgeshe kózdelmese, onda portqa kiretin nemese ózen farvateri boıynsha aǵysqa qarsy júzetin keme aǵys boıynsha júzgen nemese porttan shyǵatyn kemege jol beredi. Aǵysqa qarsy júzgen nemese portqa kiretin keme:
1) basqarý jáne manevrleý múmkindigi shekteýli bolǵan jáne KQAHE-72 sáıkes shamdar men belgilerdi alyp júrgen;
2) óz shógýimen yǵystyrylǵan jáne KQAHE-72 sáıkes sıgnaldar bergen jaǵdaılar erekshelikti quraıdy.
7. Qarsy baǵyttardan eki keme tar orynǵa, burylysqa nemese bir tustamadan ekinshi tustamaǵa ótken orynǵa jaqyndaǵan kezde osyndaı jerden eki kemeniń bir mezgilde ótýi múmkin bolmaǵanda nemese qaýipti bolǵanda, onda basqa kemege jol berýge mindetti keme aldyńǵysynyń odan qaýipsiz qashyqtyqta turyp, burylýdy aıaqtaýyna múmkindik berýi tıis.
8. Tar jerlerde arnaıy jáne sý túbin tereńdetý jumystarymen aınalysatyn kemelerden alshaqtaý olardan erkin ótý múmkindigi týraly rastaý alǵannan keıin júzege asyrylady.
9. Arnaıy jumystarmen aınalysqan kemege jaqyndaǵan kezde onymen aldyn ala ÝQT boıynsha baılanys ornatylady jáne budan ári KQAHE-72 sáıkes áreket ete otyryp, bul rette KQAHE-72 sáıkes qaýipsiz qashyqtyq pen jyldamdyqty saqtaı otyryp, qaýipsiz ótý kelisiledi.
10. Sýda qaýipti tolqyn kóterilýin boldyrmaý úshin kapıtan aldyn ala kemeniń jyldamdyǵyn:
1) tirkep súıreý kerýenderi men shaǵyn ólshemdi kemelerden alshaqtaǵanda;
2) júzý krandarynyń, debarkaderlerdiń, júzý doktarynyń, qaıta tıeý jáne basqa da arnaıy jumyspen aınalysqan quıý kemelerdiń janynan ótkende;
3) zákirde nemese qaırańda turǵan kemelerdi aınalyp ótkende;
4) sý asty, gıdrotehnıkalyq jáne basqa arnaıy jumys oryndalatyn jerden ótkende;
5) sý túbin tereńdetý kemelerin aınalyp ótkende;
6) aılaqta, keme bortynda jumys isteıtin adamdary bar saldar men shlıýpkalardyń mańynan ótkende azaıtady.
11. Sý asty qanattary bar kemelerge kórinim 5 kabelt jáne odan tómen bolǵan kezde farvaterler men kanaldar boıynsha tek sý yǵystyrǵyshtyq jaǵdaılarynda qozǵalýǵa ruqsat etiledi.
12. Kanalda nemese farvaterde kemeni zákirge qoıý mynadaı:
1) odan ári qozǵalý anyq qaýip tóndirgende;
2) tehnıkalyq buzylý saldarynan keme toqtaýǵa májbúr bolǵanda;
3) ótý jolyn basqa kemeler jaýyp turǵan jaǵdaıda júzege asyrylady.
13. Farvaterde jáne kanalda zákirge turýǵa (nemese aılaqtyq baǵanalarǵa arqandap baılanýǵa) májbúr bolǵan kemeniń kapıtany kemeler qozǵalysyn basqarý ortalyǵyna (post) bul týraly qolda bar baılanys quraldarymen jedel habarlaýǵa mindetti.
Habarlamada kemeniń ataýy, kemeniń zákirge (arqandap baılaý) qoıylǵan ýaqyty, orny men sebepteri, sondaı-aq turý aýdanynda qozǵalystyń qanshalyqty dárejede qıyndaǵany týraly málimetter kórsetiledi.
14. Port sýlarynda kemelerdi tirkep súıreýge basshylyq etýdi Porttyń teńiz ákimshiligi júzege asyrady.
15. Tirkep súıretý bastalǵanǵa deıin onyń basshysy tirkep súıreý operasııasyna qatysatyn kemeler kapıtandarymen birlesip, ony júrgizý tártibin kelisedi. Eger tirkep súıreý losmandyq alyp ótýmen júzege asyrylsa, onda ony júrgizý tártibin kelisýge losman da qatysady. Barlyq týyndaǵan máseleler men kelispeýshilikterdi port kapıtany sheshedi.
16. Tirkep súıreıtin kemeler qozǵaltqyshtarynyń qýaty men ıkemdilik sapasy súıretin júzý kerýeniniń senimdi basqarylýyn qamtamasyz etpese (jel men aǵysty eskergende) tirkep súıreý júrgizilmeıdi.
17. Kemeler tez tutanatyn munaı ónimderimen quıylmaly júktelgen jaǵdaıda lagpen súıretip júzý júrgizilmeıdi, sondaı-aq bir tirkep súıregishpen bir ýaqytta munaı ónimderimen quıylmaly júktelgen birneshe kemeler tirkep súıretilgen bolsa, tirkep súıreý júrgizilmeıdi.
18. Port akvatorııasy boıynsha júzip synaýǵa keme jatqan kele júzip synaý aýdanyna osy kemeniń qaýipsiz ótýin qamtamasyz etetin tirkep súıregishtermen alyp júriledi.
19. О́zdiginen júretin kemeni onyń bortynan arqandap baılaýdan bosatylǵan júzý quraldarymen tirkep súıreý júrgizilmeıdi.
20. Tirkep súıreıtin keme tirkep súıretiletin kemedegi jumystan tirkep súıreý basshylyǵynyń komandasy boıynsha ǵana bosatylady.
Tirkep súıretetin kemeniń tóńkerilip ketý qaýpi tikeleı tóngen jaǵdaıda ǵana tirkep súıretiletin kemeden komanda berilmesten tirkep súıreý arqany tastalady.
2-paragraf. Kemelerdi muzjarǵyshtarmen alyp ótý tártibi
21. Qysqy ýaqytta teńizde muz jatatyn porttarda navıgasııanyń bastalýy men aıaqtalýyn Porttyń teńiz ákimshiligi jarııalaıdy.
22. Muzdardan kemelerdi alyn ótýdi, sondaı-aq muzjarǵyshtar men tirkep súıreý kemeleriniń barlyq basqa jumystaryna basshylyq etýdi Porttyń teńiz ákimshiligi júzege asyrady. Porttyń teńiz ákimshiligi portqa kireberistegi muz jaǵdaıy týraly kemeler kapıtandaryna habarlaıdy, al muzdan alyp ótýge ótinim bolǵanda – muzjarǵyshpen kezdesý ornyn jáne alyp ótý kezegin habarlaıdy.
23. Portta muz arqyly kemeni muzdan alyp ótýge ótinim erkin túrde beriledi jáne portta port bastyǵyna, al teńizde muzjarǵysh kapıtanyna joldanady.
24. Port kapıtanynyń ókimimen ózgeshe merzimder belgilenbese, keme muz shetine jaqyndaǵanǵa deıin 48, 24, 12 jáne 4 saǵat buryn barlyq muzjarǵyshpen qamtamasyz etýdiń túrlerine erkin túrde berilgen ótinimder beriledi.
25. Muzjarǵyshpen alyp ótýge biliktilik qoǵamynyń muzdyq synyby, muzdan ótý úshin jetkilikti otyn men taǵam qory, aǵash bileýler, tez qatatyn sement, plastyr mattar jáne basqalary bar kemeler jatady. Kemeniń sý tógý quraldary men kemeniń qabyldaǵysh radıoqondyrǵylar kemede jaramdy jaı-kúıde bolýy qajet.
Osy sharttar oryndalmaǵan kezde, sondaı-aq kemede Keme qatynasy tirkelimi nemese biliktilik qoǵamy bergen júzýge jaramdylyǵy týraly kýáligi jáne basqa da keme qujattary bolmasa, port kapıtany, al muzjarǵysh port sheginen tysqary ótken kezde muzjarǵysh kapıtany kemeni teńizge shyǵarýdan nemese ony portqa kirgizýden bas tartady.
26. Muzjarǵyshpen alyp ótken kezde birin-biri basyp ozbaı, birinen soń biri muzjarǵyshqa ilesedi jáne dereý artqa tolyq sheginis jasaýǵa daıyn, bul rette rýl «Tike» jaǵdaıynda bolady.
27. Muzda muzjarǵyshtyń tirkep súıreýinde kele jatqan keme óz qozǵaltqyshyn muzjarǵysh kapıtanynyń buıryǵynsyz qospaıdy. Keme muzjarǵysh kapıtanynyń alǵashqy talap etýi boıynsha tirkep súıregishti berýge, sondaı-aq tolyq keri sheginis jasaýǵa daıyn bolýy tıis.
28. Kemelerdiń muz arqyly júzý ýaqyty men tártibin, sondaı-aq bir mezgilde ótkiziletin kemeler sanyn portta port kapıtany, al teńizde - muzjarǵysh kapıtany belgileıdi.
29. Birinshi kezekte áskerı kemeler, jolaýshylar kemeleri jáne jedeldigi týraly nusqaýlar jasalǵan júkteri bar kemeler, al sonan soń muz shetine kelý kezegine qaraı nemese porttan shyǵý daıyndyǵyna baılanysty barlyq basqa kemeler ótkiziledi.
30. Muzjarǵyshqa ilesip muzda júzip kele jatqan kemeniń kapıtany muzjarǵysh kapıtanynyń muzda qozǵalýǵa qatysty buıryǵyna baǵynady jáne soǵan baılanysty is-qımyl jasaıdy. Keme kapıtany muz aımaǵynan birlesip tezirek jáne avarııasyz ótý úshin muzjarǵysh kapıtanyna járdem kórsetý úshin barlyq óz is-qımylyn baǵyttaıdy.
31. Muzjarǵysh kapıtanynyń ókimderin osy muzjarǵyshtyń alyp ótýimen kele jatqan keme kapıtany oryndamaǵan jaǵdaıda muzjarǵyshtyń kapıtany kemeni alyp ótkizýden bas tartady.
32. Muzjarǵyshqa ilesip muzda júzip kele jatqan kemeler muzjarǵyshtar men alyp ótetin kemeler arasyndaǵy baılanys úshin qoldanylatyn Halyqaralyq sıgnaldardy osy Qaǵıdaǵa 2-qosymshaǵa sáıkes, sondaı-aq osy Qaǵıdaǵa 3-qosymshaǵa sáıkes muz operasııalary prosesinde paıdalanylýy múmkin dybystyq jáne ózge quraldarmen, sonyń ishinde radıo boıynsha beriletin qosymsha sıgnaldardy basshylyqqa alady.
Muzjarǵysh nemese basqa keme beretin kez kelgen sıgnaldy muzjarǵyshqa nemese sıgnal bergen kemege jaqyn kelgen kemeden bastap júıeli túrde sońynda kele jatqan árbir keme qaıtalaıdy.
Osy sıgnaldar kómegimen beriletin muzjarǵyshtyń talaptaryn kemeler jedel oryndaıdy.
Avarııalyq jaǵdaıda, kerýende kele jatqan kemelerdiń qozǵalys rejımin jedel ózgertý qajettiligi týyndaǵanda, radıomen berilgen «Júristi azaıtyńdar», «Dereý kemeni toqtatyńdar» jáne «Meniń mashınam keri sheginiske jumys isteıdi» degen komandalar tıisti dybys sıgnaldarymen qaıtalanady.
3-paragraf. Kemeler qozǵalysyn basqarýdy uıymdastyrý
33. Portqa kireberiste jáne port akvatorııasynda kemeler qozǵalysyn basqarý júzege asyrylady. Kemeler qozǵalysyn basqarýdy Kemeler qozǵalysyn basqarý júıesi (KQBQ) nemese sáıkes port kapıtanynyń qyzmeti júzege asyrady.
34. Kemelerge qyzmet kórsetý mynadaı kezekpen júrgiziledi:
1) avarııalyq kemeler, kómek kórsetý úshin ilesken kemeler jáne bortynda aýyr naýqastary bar kemeler;
2) keste boıynsha kele jatqan paromdar men jolaýshy kemeler;
3) tez buzylatyn júkteri bar kemeler, eger bul júk negizgi bolsa jáne onyń salmaǵy basqa birge tasymaldanatyn júkter túrlerinen neǵurlym kóp nemese basqa birge tasymaldanatyn júkter túrlerinen 50% astam qurasa;
4) súıretiletin obektileri bar tirkep súıretetin kemeler;
5) qaýipti júkteri bar kemeler, sonyń ishinde gaz-tasýshy, hımııa-tasýshy jáne munaıquıý kemeleri;
6) jelilik kemeler;
7) ótinimder túsý ýaqytyna sáıkes ózge de kemeler.
35. KQBQ is-qımyly aımaǵynda kemeler qozǵalysy (aımaqqa kirý, zákirge qoıý, zákirdi kóterip alý, aılaqqa jaqyn kelý jáne arqandap baılaný jáne qashyqtaý, qaıta arqandap baılaný jáne basqalary) teńiz porty kapıtanynyń ókimimen júzege asyrylady.
36. Navıgasııalyq ortalyǵy:
1) KQBQ is-qımyly aımaǵyndaǵy kireberisterde kemelerdi tabýdy, kemelermen baılanysty ornatý, árbir keme týraly qajetti derekter tizbesin alýdy;
2) kemelerdiń qozǵalysyna turaqty radıolokasııalyq qadaǵalaýdy, jaǵdaıdyń shıelenisýi nemese kemelerdiń erejelerdi buzǵan kezde kemelerge nusqaýlar berýdi;
3) KQBQ is-qımyly aımaǵyndaǵy qozǵalysty retteýdi, kemelerdiń arasyndaǵy belgilengen joldardyń, jyldamdyq pen qashyqtyqtardyń saqtalýyn qadaǵalaýdy;
4) zákirge qoıatyn jerlerde keme jaǵdaıyna radıolokasııalyq qadaǵalaýdy;
5) kemelerge navıgasııalyq jabdyqtar quraldarynyń jumysyndaǵy ózgerister týraly derekterdi, gıdrometeoaqparat, navıgasııaly-gıdrografııalyq aqparat berýdi (qajettilik týyndaǵan kezde, sondaı-aq suraý salý boıynsha);
6) avarııalyq jaǵdaıǵa ákelýi múmkin is-qımyldar nemese jaǵdaılar baıqalǵan kezde kemelerge aqparattar men nusqaýlar berýdi;
7) kemelerdi radıolokasııalyq alyp ótýdi, onda KQQB losman-operatory alyp ótetin kemeni qabyldanǵan koordınattar júıesindegi onyń ornalasqan orny týraly turaqty túrde habarlaıdy;
8) kemeler, jaǵalaýlyq uıymdar men qyzmetter arasynda baılanys ornatýǵa járdemdesýdi;
9) KQQB is-qımyly aımaǵynda avarııalyq-qutqarý, sý túbin tereńdetý, tirkep súıreý jáne basqa arnaıy jumystarda járdemdesýdi júzege asyrady.
37. Kemelerdi radıolokasııalyq alyp ótý kez kelgen kórinim jaǵdaıynda erkin túrde berilgen kemeniń ótinimi boıynsha júzege asyrylady.
Jaǵalaýdaǵy radıolokasııalyq stansııalarmen (JRSJ) jabdyqtalǵan barlyq porttar men kanaldar, eger port kapıtanynyń ókimimen ózge talaptar qoıylmasa, 2 mıl jáne odan tómen kózben sholyp kórý kezinde mindetti radıolokasııalyq alyp ótý belgilenedi.
38. Radıolokasııalyq alyp ótý tártibin KQQB operatory port kapıtanymen alyp ótý bastalǵanǵa deıin kelisedi.
Radıolokasııalyq alyp ótý prosesinde kemeler ortalyǵynan aqparat alady jáne oǵan qoldanylatyn is-qımyldar týraly habarlaıdy.
Radıolokasııalyq alyp ótýdiń bastalýy men aıaqtalýyn ortalyǵy jarııalaıdy.
39. Oryndaý úshin:
1) qozǵalys kezegine;
2) qozǵalys baǵyty men jyldamdyǵyna;
3) zákirge qoıý ornyna;
4) tikeleı qaýiptiń aldyn alý is-qımyldaryna qatysty navıgasııalyq ortalyǵynyń nusqaýlary mindetti bolyp tabylady.
Keme navıgasııalyq ortalyǵynyń nusqaýlaryn oryndaý múmkin bolmaıtyn barlyq jaǵdaılar týraly, sebepteri men óziniń odan arǵy nıeti týraly habarlaıdy.
40. KQBQ is-qımyldary aımaǵyna jetkenge deıin teńizden keletin kemeler osy aımaqtyń qozǵalysyn retteıtin navıgasııalyq ortalyǵymen ýltroqysqa tolqynda radıobaılanys jasaıdy.
41. Keme navıgasııalyq ortalyǵymen birinshi baılanys seansy kezinde mynalardy:
1) kemeniń túri, ataýy men memlekettik tıistiligi (týy);
2) aımaqqa kirý ýaqytyn;
3) manevr jasaý rejımindegi jyldamdyǵyn;
4) baratyn portyn;
5) jalpy syıymdylyǵy men ólsheý kýáligi boıynsha negizgi ólshemderin;
6) naqty shógýin;
7) júk túri men sanyn;
8) keme radıolokasııalyq stansııasynyń jaı-kúıi týraly málimetterdi;
9) júzý jáne manevr jasaý qaýipsizdigine áser etetin shekteýler týraly aqparatty habarlaıdy.
42. Navıgasııalyq ortalyǵynyń suratýy kezinde keme ózin tanytý maqsatynda qandaıda bir belginiń qasynda óziniń ornyn kórsetýge (árbir jeke jaǵdaıda naqty kórsetiledi) nemese tanytý manevrlerin jasaýǵa mindetti.
43. Navıgasııalyq ortalyǵy kemege qozǵalys baǵytyn, zákirge turý ornyn kórsetedi, sondaı-aq basqa qajetti málimetterdi habarlaıdy.
44. Aılaqta nemese zákirde turǵan keme qozǵalý bastalǵanǵa deıin ol aımaqta ornalasqan navıgasııalyq ortalyǵymen radıo nemese telefon baılanysyn qurady.
45. Kemeler basqa arna kórsetilmese, aımaǵynda bolatyn navıgasııalyq ortalyǵynyń jumys arnasynda turaqty radıovahtany (kezekshilikti) atqarady.
46. Navıgasııalyq ortalyǵynyń kemelermen radıobaılanysy, sondaı-aq aǵymdaǵy radıolokasııalyq aqparat qujattalady. Jazbalar úsh kún boıy saqtalady. Eger avarııalyq oqıǵa men avarııalyq jaǵdaılar oryn alsa, jazbalar tergeý júrgizý aıaqtalǵanǵa deıin saqtalady.
3. Kemelerdiń portqa kirýi jáne porttan shyǵý tártibi
1-paragraf. Jaqyndaý týraly aqparat
47. Kemeniń baratyn portyna jaqyndaýy týraly aqparatty mynadaı jaǵdaıda: keme kapıtany Qazaqstan Respýblıkasynyń teńiz portyna kele jatqan kezde - port dıspetcherine, port kapıtanyna jáne qajet bolǵan kezde basqa mekenjaılarǵa beredi.
48. Jaqyndaý týraly aqparat 48 saǵat buryn, ekinshi ret 24 saǵat buryn beriledi jáne jaqyndap kelgenge deıin 4 saǵat buryn naqtylanady. О́tý uzaqtyǵy keminde 48 saǵat bolǵanda – jóneltý portynan shyqqannan keıin 2 saǵat sheginde belgilenedi.
Balyq aýlaý kásipshilik floty kemeleriniń kapıtandary kásipti bitirý ýaqytyn, sondaı-aq portqa jaqyndaý ýaqytyn 48 saǵattan keshiktirmeı habarlaıdy.
49. Keme port akvatorııasynda telegraftyq jáne telefondyq radıostansııalardan basqa, ýltraqysqa tolqyndy radıostansııalar men spýtnıktik baılanysy quraldaryn paıdalanady.
50. Osy qaǵıdanyń 41 pýnktinde kórsetilgen málimetke qosymsha keme kapıtany (keme ıesi) jaqyndaý týraly aqparatta mynadaı derekterdi habarlaıdy:
1) agent jáne ıesiniń atyn;
2) jóneltý portyn (sońǵy kirgen porty, kásip jasaý aýdany, burǵylaý qondyrǵysy jáne basqalary);
3) kemeniń basymen jáne artymen shógýin;
4) ekıpaj músheleri men jolaýshylar sanyn, eger bolsa, aýrýlardyń sanyn;
5) júk ataýyn, onyń erekshe qasıetterin, fýmıganttyń ataýyn (eger júk kemede fýmıgasııaǵa ushyrasa), júktiń kemede: palýbada, tvındekte, trıýmde (tolassyz trıýmder bar bolǵanda – árbir lıýk boıynsha) ornalasýyn, uzyn ólshemdi júkterdiń bir ornynyń uzyndyǵy men aýyr salmaqta júkterdiń massasyn (3 t joǵary), al júk tıeýge bara jatqan tanker úshin - aılaq aldyndaǵy ballast massasy men ballastan bosatý ýaqytyn, buryn ákelingen júktiń ataýyn;
6) júk alýshynyń ataýyn;
7) býnkerge, tushy sýǵa, jabdyqtarǵa qajettiligin;
8) qosymsha tehnıkalyq jáne jóndeý operasııalaryn oryndaý qajettiligin, sondaı-aq mynalarǵa:
lıaldy, ballastyq, sharýashylyq-fekaldy aǵyndy sýlardy jáne qatty qoqysty tapsyrý úshin jınaýshy kemege;
tirkep súıretetin kemeler men tirkep súıreý qyzmetine;
muz jarýdy qamtamasyz etýge;
losmanǵa ótinim beredi.
51. Kemeniń barar mekenjaıy ózgergende kapıtan alǵashqy baratyn portqa berilgen ótinimderdi radıogrammamen joıady.
52. Keme kapıtany óziniń jaqyndaý týraly aqparatynda kemeniń júk qondyrǵylarynyń (mehanızmderiniń) aqaýlary týraly habarlaıdy.
53. Porttyń dıspetcherlik qyzmeti kemeniń arqandap baılanatyn orny men tıeý-túsirý nemese basqa jumystardyń oryndaý tásili týraly kemeniń portqa kelýine deıin 4 saǵattan keshiktirmeı kemege habarlaıdy.
54. Erkin túrde berilgen muz jarýdy qamtamasyz etý ótiniminde kirý týraly aqparatqa qosymsha mynalar:
1) sý syıymdylyǵy;
2) bas qozǵaltqyshtyń úlgisi men qýaty;
3) muzdyq synyptalýy (muzdyq bekitýlerdiń bar bolýy men sanaty);
4) kemeniń muzdan alyp ótýine áser etetin tehnıkalyq jaı-kúı erekshelikteri;
5) esý vıntiniń materıaly;
6) otyn, sý, azyq-túliktiń bar bolýy jáne táýliktik shyǵysy habarlanady.
55. Kemelerdiń eń bolmasa bireýi gaz-tasýshy, hımııa-tasýshy, munaı quıý kemesi nemese óziniń shógýimen yǵysyp qalǵan, jarylý qaýpi bar júkti tasıtyn keme, sondaı-aq súıretkish kerýen bolyp tabylsa, olardyń portqa/porttan bir mezgildegi kirýge jáne shyǵýǵa jol berilmeıdi.
2-paragraf. Kelýdi resimdeý
56. Kemeniń portqa kelýi Porttyń teńiz ákimshiliginde shekaralyq, kedendik, sanıtarlyq jáne karantın talaptaryn saqtaı otyryp kelgen sátinen bastap 24 saǵat ishinde resimdeledi.
Kemeniń kelýi jalpy deklarasııa, keme róli men jolaýshylar tizimi usynylýy boıynsha resimdeledi.
57. Shetel kemesiniń kapıtany portqa kelgen kezde qosymsha konvensııalyq qujattardy (teńiz kóligi salasynda Qazaqstan Respýblıkasy qatysýshy bolyp tabylatyn halyqaralyq konvensııa anyqtamasy, kýáligi jáne sertıfıkaty) usynady.
Kapıtan memlekettik kirister organyna tasylatyn júkterge bar konosamentti jáne tasymaldaý qujattardy usynady.
58. Eger ýákiletti organ nemese basqa biliktilik qoǵamy olardyń tehnıkalyq jaı-kúıin baqylaýǵa jaýap beretin qondyrǵylar nemese jabdyqtar men mehanızmder synyp, búlinse keme kapıtany portqa kelgen boıda osy jóninde jazbasha habarlaıdy.
59. Port kapıtanynyń ókimi jáne shekaralyq baqylaý organdarynyń kelisimi boıynsha kemeniń kelýin (shyǵýyn) resimdeý porttyń syrtqy reıdinde júzege asyrylady.
3-paragraf. Shyǵýdy resimdeý
60. Kemeniń reıske shyǵýyn resimdeýdi Porttyń teńiz ákimshiligi júzege asyrady. Resimdeý kemede Porttyń teńiz ákimshiligi nemese basqa biliktilik qoǵamy bergen kemeniń jaramdy tehnıkalyq jáne teńizde júzý jaı-kúıin rastaıtyn qujattary bar bolǵan, sondaı-aq órtten qorǵaý jáne sanıtarlyq-karantındik baqylaý tarapynan kedergi bolmaǵan kezde ǵana júrgiziledi.
61. Kemeniń teńizge shyǵý daıyndyǵyn teńiz portynyń kapıtany tekseredi.
62. Teńiz portynyń kapıtany kemeniń teńiz portynan shyǵýyna myna jaǵdaılarda:
1) keme tehnıkalyq reglamentterde belgilengen qaýipsizdik talaptaryna sáıkes kelmese;
2) tıeýge, jabdyqtaýǵa, ekıpajdy jasaqtaýǵa qoıylǵan talaptar buzylǵanda nemese kemeniń júzý qaýipsizdigin, ondaǵy adamdardyń ómiri men densaýlyǵyna qater tóndiretin basqa da kemshilikter, sondaı-aq teńiz ortasyna zalal keltirý qaýpi bolǵanda;
3) keme qujattaryna qoıylatyn talaptar buzylǵanda;
4) tıisti memlekettik organdar (shekaralyq, sanıtarlyq-karantındik, fıtosanıtarııalyq, memlekettik kirister organdary jáne ózge) uıǵarym bergende;
5) Teńiz portynyń mindetti qyzmet kórsetkeni úshin aqy, tólenbegende ruqsat berýden bas tartady.
63. Kemelerdi porttan shyǵýǵa daıyndaǵanda tekserý kezinde aıqyndalǵan barlyq buzýshylyqtar men kemshilikter týraly Porttyń teńiz ákimshiliginiń ókili ınspeksııalaýshy adamdardyń eskertýleri jáne ókimderi jýrnalyna erkin túrde resimdelgen jazba jazady jáne erkin túrde akti jasaıdy. Kemeniń shyǵýyn resimdeý kezinde Porttyń teńiz ákimshiligi ókiline eskertýler joıylǵany týraly belgiler soǵylǵan aktiniń danasy usynylady.
64. Keme kapıtany teńiz portynan shyǵýdy resimdeý úshin Porttyń teńiz ákimshiliginiń ókiline:
1) jalpy deklarasııany nemese shyǵý quqyǵyna ótinishti;
2) keme;
3) konvensııalyq qujattary;
4) ekıpaj músheleriniń dıplomdary men biliktilik kýálikterin;
65. Tirkep súıretiletin kemeniń shyǵýy onda kapıtan basqaratyn ekıpaj bolǵan kezde osy Qaǵıdanyń 69-tarmaǵyna sáıkes resimdeledi. Tirkep súıretiletin kerýenniń shyǵýyn tirkep súıretetin keme kapıtany resimdeıdi.
Tirkep súıretiletin áskerı emes kemeniń shyǵýyn resimdeý kezinde Porttyń teńiz ákimshiligine mynalar:
1) teńiz tirkep súıreýleriniń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónindegi nusqaýlyq
2) ótý jospary;
3) tirkep súıreý jelisiniń syzbasy men esebi usynylady.
Shekteýli júzýdegi kemeler men obektilerdi teńizde tirkep súıreý kezinde konstrýktorlyq bıýro ázirlegen jáne Keme qatynasynyń tirkelimimen nemese ózge bilikti qoǵam maquldaǵan konvertteý, ártúrli konstrýksııalardy, tirkep súıreý qondyrǵysynyń bekitpelerin, korpýsty nyǵaıtý júıesin jáne basqalaryn usynady.
Tirkep súıreýdi resimdeý kezinde, sondaı-aq tirkep súıreýshiniń de tirkep súıretiletin kemeniń de teńizde júzý jaı-kúıin tekserýdiń erkin túrde resimdelgen aktisi tirkep súıretýge ruqsat etiletin jazbamen birge usynylady.
66. Eger keme tabıǵı qubylystar nemese avarııalyq-qutqarý jumystaryna qatysýǵa teńiz porty kapıtanynyń buıryǵy boıynsha porttan shyqqan bolsa, shyǵýdy resimdeý talap etilmeıdi. Osyndaı kemeniń kapıtany, eger múmkin bolǵan jaǵdaıda Porttyń teńiz ákimshiligine óziniń qolynda bar barlyq quraldarmen shyǵatyny týraly habardar etedi.
67. Shyǵýǵa arnalǵan ruqsat 24 saǵat ishinde kúshinde bolady, ol telefon boıynsha nemese ýltraqysqa tolqyndy radıobaılanysta beriledi.
68. Portta kemeni belgilengen merzimnen artyq kidirgen jaǵdaıda keme kapıtany bul týraly Porttyń teńiz ákimshiligine habarlaıdy jáne shyǵýdy qaıtadan resimdeıdi.
69. Shyǵýdy resimdeýden keıin ekıpaj quramynda nemese kemeniń tehnıkalyq jaı-kúıinde ózgerister bolǵan jaǵdaıda kapıtan bul jóninde Porttyń teńiz ákimshiligine habarlaıdy jáne shyǵýdy qaıtadan resimdeıdi.
70. Osy Qaǵıdanyń 59-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda kemeniń shyǵýyn resimdeý porttyń syrtqy reıdinde júzege asyrylady.
4. Kemelerdiń portta turý tártibi
1-paragraf. Kemelerdiń reıdte turýy
71. Eger portta KQBQ bolmasa, kemelerdi zákirge qoıý nemese turý ornyn ózgertý árbir jaǵdaıda teńiz porty kapıtanynyń ókimimen oryndalady, ol jóninde kapıtan porttyń kezekshi dıspetcherine habarlap otyrady.
72. Kemelerde jáne ózge de júzý quraldarynda KQAHE-72 kózdelgenderden basqa navıgasııalyq belgi bolyp kórinýi múmkin ottardy kóterýge ruqsat etilmeıdi.
73. Zákirde turǵan kemeler ýltraqysqa tolqyndy radıobaılanysta radıovahtany atqarady, arnasy 16 (156,8 MGs).
74. Táýliktiń qarańǵy mezgilinde zákirde turǵan kemede shtattyq syrtqy jaryqtandyrý qosylady.
75. KQAHE-72 kózdelgen ottar men belgilerden basqa artqy jaǵynda zákirmen (verptermen) bekitilip, reıdte turǵan keme táýliktiń qarańǵy mezgilinde aq ot, al kúndiz kemeniń artqy jaǵynda bort bıiktiginiń jarymyna deıin zákir shynjyrynyń qasynda tómen túsirilgen qyzyl tý bekitiledi.
76. Katerler men shlıýpkalardy sýǵa túsirý teńiz portynyń kaptanynyń ókimimen ǵana júrgiziledi.
Osy talap sýǵa batqandarǵa kómek kórsetý jáne avarııalyq-qutqarý jumystaryn oryndaý úshin kemedegi júzý quraldaryn jedel paıdalaný qajet bolǵan jaǵdaıǵa jatpaıdy.
2-paragraf. Aılaqtardy kemelerdi arqandap baılaýǵa daıyndaý
77. Aılaq ıesi kemelerdiń kirýi men shyǵýyna aılaq daıyndyǵyn qamtamasyz etedi.
78. Aılaqtardy daıyndaǵan kezde:
1) kiretin kemeni arqandap baılaý úshin aılaqtyń jetkilikti bos uzyndyǵy qamtamasyz etiledi;
2) qalypty arqandap baılaýǵa (arqannan bosatýǵa) kedergi bolatyn júkter men basqa zattardan aılaq kordony bosatylady;
3) arqandaý (arqannan bosatýǵa) boıynsha jumystar júrgiziletin aılaqtyń kordon mańynyń bóligi muz ben qardan tazartylady jáne barlyq uzyndyǵy boıyna qum shashylady;
4) kordon mańynyń krandary shyǵarylady;
5) arqandap baılaý aılaǵynda barlyq kólik túrleriniń jumystary men qozǵalysy toqtatylady;
6) táýliktiń qarańǵy ýaqytynda aılaqtyń tolyq jaryqtandyrý júıesi qosylady. Kemeniń arqandap baılanatyn orny, ıaǵnı forshtevtiń turǵan jerin aılaq ıesiniń ókili bylaı kórsetedi: kúndiz - qyzyl týmen, túnde - qyzyl otpen.
79. Keme kapıtany arqandap baılaýǵa deıin port dıspetcherinen aılaqtyń jaı-kúıi, bos kireberis ólshemi týraly, aılaqqa kireberistegi jáne onyń boıyndaǵy tereńdik týraly aqparat alady.
3-paragraf. Kemelerdi arqandap baılaý
80. Kemeni aılaqqa arqandap baılaý úshin aılaq ıesi osy Qaǵıdaǵa 4-qosymshada kórsetilgen esepti negizge alyp sany kemeniń jalpy syıymdylyǵyna baılanysty bolatyn arqandap baılaýshylardy bóledi.
Kemeni aılaqta turǵan keme bortyna arqandap baılaý kezinde sońǵysy óz ekıpajynyń kúshimen óz bortynyń kransty qorǵalýyn qamtamasyz etedi jáne kemege laqtyratyn arqan ushtaryn qaǵyp alady. Jaǵalaýdaǵy arqan ushtaryn qaǵyp alýdy aılaq ıesi qamtamasyz etedi.
81. Shaǵyn kólemdi keme aılaqqa teńiz portynyń kapıtanynyń ókimimen ǵana arqandap baılanady.
4-paragraf. Kemelerdiń aılaqta turýy
82. Kemelerdi aılaq janynda ornalastyrý port dıspetcherleri Porttyń teńiz ákimshiligi ókiliniń kelisimi boıynsha, al bortta jarylý qaýpi bar nemese jeńil tutanatyn júkter bolsa porttyń órtti qadaǵalaý kezekshi ınspektorynyń kelisimi boıynsha júzege asyrylady. Kemeler arasyndaǵy qashyqtyq keminde 10 metr bolady.
83. Kemeler men porttyq júzbeli quraldardy órt pırsterine qoıýǵa ruqsat etilmeıdi.
84. Aılaq janynda borty bortyna tirelip (lagymen) turatyn kemelerdiń jetkilikti sany árbir naqty jaǵdaıda teńiz porty kapıtanynyń ókimimen belgilenedi.
Osyndaı turýǵa eki kemeniń kapıtandary kelisken kezde óndiristik qajettilik jaǵdaılarynda teńiz portynyń kapıtany ruqsat beredi.
85. Býnkerden býnkerge tirkep súıreıtin kemelerdi jiberý operasııalaryn qospaǵanda, bireýiniń bortynda jarylys qaýpi nemese jeńil tutanatyn júkteri bar, bir-birine lagymen arqandap baılanǵan eki kemeniń turýyna ruqsat etilmeıdi.
86. Aılaq janynda arqandap baılanǵan kemeniń kapıtany sý betiniń, aılaq pen sý túbiniń lastanýy men qoqystanýyn boldyrmaý, sondaı-aq traptar aýdanyndaǵy jerlerdi qar men kirden turaqty tazalaýdy uıymdastyrý úshin barlyq sharalardy qabyldaıdy.
87. Port kemede jınalǵan lastanǵan sýlardyń jáne turmystyq qaldyqtardyń kez kelgen túrin qabyldaýdy qamtamasyz etedi.
88. Qatty ajyratylǵan munaı ónimderiniń qaldyqtary, maılanǵan shúberekter, qoqys, usaq ydystar, tehnıkalyq, taǵam jáne basqa turmystyq qaldyqtar ótinim boıynsha kemeden port usynǵan arnaıy ydyspen shyǵarylady.
89. Portta aılaq mańynda turǵan kemede salqyndatý sýynyń quıý shpıgattaryn arnaıy qalqandarymen jabý, al bort syrtyna shyǵarylatyn paıdalanylǵan býlardy qosymsha qubyrlarmen sýǵa jiberý qajet. Qalqandar keme aılaqqa kelgenge deıin ornatylady.
90. Aılaqqa kemeden beriletin túskishter men traptar berik bekitiledi jáne tutqalarmen nemese leerlermen, basqyshtar aýdanynda jibi keminde 30 m bolatyn qutqarý sheńberimen jabdyqtalady.
Traptar men basqyshtar alańshalarynda adamdardyń sýǵa qulaýyn boldyrmaıtyn qorshaǵysh torlar tartylady. Táýliktiń qarańǵy ýaqytynda traptar (basqyshtar) jaryqtandyrylady.
91. Keme jóndeý zaýytynyń kapıtany jóndeletin kemeler men júzý quraldarynyń qaýipsiz turýyn uıymdastyrady.
92. Aılaqta turǵan kemede táýliktiń qarańǵy ýaqytynda syrtqy jaryqtandyrý, sondaı-aq KQAHE-72 sáıkes ottar qosylady.
Suıyq otyny bar tanker men býnkerleýshi, eger onyń júk tankeri júk qaldyǵy men gazdan tazalanbasa, joǵaryda atalǵan ottardan basqa, búkil kókjıekten kórinetin, keminde 2 mıl kóriný uzaqtyǵymen, neǵurlym kórinetin jerdi bir qyzyl ot, al osy Qaǵıdanyń 1-qosymshasyna sáıkes portqa kemelerdiń kirýi men porttan shyǵýyn retteıtin sıgnaldarǵa sáıkes kúndiz – Halyqaralyq sıgnaldar jınaǵy boıynsha V (Bravo) týyn kóteredi.
93. Aılaqta turǵan kemede onyń mólsheri men vedomstvolyq tıesiligine qaramastan basqysh aldynda vahta (kezekshi) qoıylady.
Vahtalyq qyzmet Porttyń teńiz ákimshiligi telefondarynyń nómirlerimen qamtamasyz etiledi.
94. Aılaqta arqandalǵan keme, eger abonentpen jaǵalaýlyq telefon jelisimen baılanysý múmkin bolmasa, spýtnıktik nemese ýltraqysqa tolqyn radıobaılanysyn paıdalanady.
95. Bas qozǵaltqyshtardyń, rýl, zákir jáne arqandy qondyrǵylardyń isten shyǵýyna baılanysty keme jumystary, sondaı-aq bort syrtynda shlıýpkadan nemese basqa júzý quraldarynan isteletin jumystar tek teńiz porty kapıtanynyń ruqsatymen oryndalady.
96. Avarııalyq kemege jaqyn turǵan nemese onyń janynan ótetin kemeler adamdardy, kemeni, júk jáne basqa múlikterdi qutqarý jóninde sharalar qabyldaıdy. Bul is-qımyldardy qutqarý úılestirýshi ortalyǵy, al ondaı bolmaǵan jaǵdaıda Port teńiz ákimshiliginiń ókili úılestiredi.
97. Ekıpajdyń olarda turaqty bolýy úshin beıimdelmegen shaǵyn kólemdi kemelerdiń ıeleri kemelerdiń táýlik boıǵy kúzeti men olardyń turaǵyn qadaǵalaýdy qamtamasyz etedi.
98. Júk operasııalary kezinde kemeniń 5 0 aspaıtyn bir jaǵyna qısaıýyna ruqsat etiledi. Júk jumystary árbir qaıta tıeý tetikteri úshin pasport derekterine sáıkes jel jyldamdyǵy artyq bolǵan kezde júrgiziledi.
Aılaqtyń janynda turatyn kemelerge borttan tys júk krandaryn, jebelerdi, traptardy, shlıýpbalkalardy jáne kemede nemese aılaqta júk operasııalaryna kedergi jasaıtyn basqa da zattardy ustaýǵa ruqsat etilmeıdi.
5-paragraf. Turý ornyn aýystyrý
99. Turý ornyn aldaǵy aýystyrý týraly porttyń kezekshi dıspetcheri keme kapıtanyna jumys ýaqytynda, eger teńiz portyn kapıtanynyń ókimimen ózge merzimder belgilenbese 2 saǵattan keshiktirmeı habarlaıdy.
100. Keme ornyn aýystyrǵan jáne basqa kemeniń bortyna ústinen arqandap baılanǵan jaǵdaıda, onda sońǵy keme bul jóninde aýysý bastalarǵa deıin keminde 1 saǵat buryn eskertiledi.
101. Kemeni bir aılaqtan basqasyna aýystyrý nemese ony aılaqtan reıdtke aparý kemede kapıtan nemese keme kapıtanynyń aǵa kómekshisi bolǵan kezde júrgiziledi.
102. Aılaq boıy kemeni aldaǵy qaıta tartý jaǵdaıynda, oǵan basqa kemeden ákelingen arqandar, bul jóninde basqa keme kapıtanynyń vahta kómekshisine habarlanǵannan keıin beriledi. Eger arqandardy berý kezinde olar basqa keme arqandarymen qystyrylyp qalsa, basqa kemeniń vahta qyzmeti óziniń baılaý arqandaryn osy ýaqytqa bosatady.
6-paragraf. Daýyl kezindegi is-qımyldar
103. Porttyń teńiz ákimshiligi aýa raıynyń kúrt buzylatyny týraly derekter alysymen port akvatorııasyndaǵy keme ıeleriniń dıspetcherlik qyzmetine jáne port aılaqtarynda turǵan barlyq kemelerdiń kapıtandaryna jedel habarlaıdy.
104. Keme kapıtany daýyl týraly eskertý alǵan kezde nemese aýa raıy nasharlaýynyń anyq belgileri bolǵan kezde keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý jóninde sharalar qabyldaıdy.
105. Teńiz portynyń kapıtany daýyl týraly eskertý alysymen porttyń dıspetcherlik qyzmetine daýyl kezinde porttan shyǵýy tıis kemelerdiń tizimin, sondaı-aq portta qalatyn kemelerdiń qolaıly jabyq jerlerde ornalasýyn eskere otyryp, turýǵa kóshýin habarlaıdy. Bir mezgilde keme kapıtandaryna, Porttyń teńiz ákimshiliginiń tıisti qurylymdyq bólimshelerine jáne dıspetcherlik qyzmetke portta qalǵan kemeler men júzý quraldarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jóninde qajetti is-sharalar júrgizý týraly nusqaýlar beredi.
7-paragraf. Qystaý jáne portta qazyqta turý
106. Keme ıesiniń nemese keme kapıtanynyń erkin túrde ótinishi boıynsha kemeniń qysqy turý, jóndeýge nemese qazyqta turý múmkindigi týraly sheshimdi árbir jaǵdaıda port ıesi qabyldaıdy, onda árbir keme boıynsha mynalar kórsetiledi:
1) úlgisi, ataýy, tirkeý nómiri, uzyndyǵy, eni jáne shógýi;
2) tirkelgen porty;
3) portta qalaǵan turý orny;
4) kapıtannyń nemese jaýapty adamnyń tegi;
5) kemede qystap qalatyn ekıpaj músheleriniń nemese kemede turatyn kúzetshiniń tekteri;
6) komandanyń (kúzetshilerdiń) vahta qyzmetin júrgizý tártibi men kezekshilik kestesi;
7) keme ıesi men kapıtannyń mekenjaılary;
8) kemelerdi ornalastyrý shemasy.
О́tinishke kemede órtke qarsy is-sharalar júrgizilgeni týraly teńiz portynyń qorytyndysy qosa beriledi.
Birneshe kemeler qystaǵan kezde keme ıesi kerýen qalyptastyrady, kerýenniń barlyq kemeleriniń turý qaýipsizdigine jaýapty kerýen kapıtanyn taǵaıyndaıdy.
107. Keme kapıtany qystaý portynan shyqqan jaǵdaıda, ol joq kezeńde kemege jáne ekıpajǵa jaýapty adam týraly teńiz porty kapıtanyn habardar etedi.
108. Qystaýǵa qoıylǵan kemelerde keme ıesi ázirlegen, bekitken jáne teńiz porty kapıtanymen kelisilgen kemeniń turaqta turýy kezeńinde keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha is-sharalar jospary bolady.
109. Quıylma kemelerin turaqqa qoıý aldynda tankiler men sorǵy bólimshelerin tolyq tazalaý jáne gazdarynan jeldetý oryndalady.
110. Qystaıtyn kemede suıyq otyn qory porttyń órtten saqtandyrý kúzetiniń ruqsatymen ǵana qaldyrylady.
111. Turý kezinde kemeler teńiz portynyń órtke qarsy qaýipsizdik qyzmetimen jáne Porttyń teńiz ákimshiligimen baılanyspen qamtamasyz etiledi.
5. Kemeler júzgen jáne turǵan kezde port akvatorııasyndaǵy
qurylystardyń qaýipsi